III SA/Kr 695/20

|Sygn. akt III SA/Kr 695/20 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: WSA Hanna Knysiak - Sudyka, WSA Ewa Michna (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w dniu 1 grudnia 2020 r. skargi K. D., na decyzję Wojewody, nr [...] z dnia 30 kwietnia 2020 r., w przedmiocie wymeldowania, , , skargę oddala., Decyzją z [...] 2020 r. znak: [...] Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu K. D. (dalej: skarżący) z pobytu stałego w lokalu przy ul. P w K. Decyzją z 30 kwietnia 2020 r. znak: [...], wydaną w następstwie rozpatrzenia odwołania strony, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Strona wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody, zarzucając decyzjom obu instancji następujące naruszenia prawa: 1.) art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 1397 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się; 2.) art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności przez jego niezastosowanie, gdyż wadliwie przyjęto, że skarżący opuścił sporny lokal w sposób dobrowolny i trwały; 3.) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256) - zwana dalej: "k.p.a." w związku z art. 75 § 1 k.p.a. w z związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zebranie materiału w sposób niewyczerpujący i ogólny; 4.) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób pobieżny i niedokładny oraz brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także poprzez niewzięcie pod uwagę wyjaśnień skarżącego dotyczących braku zamiaru opuszczania lokalu, co wynika z tego, że pobyt w USA jest pobytem tymczasowym związanym z pracą; 5.) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, poprzez nieustosunkowanie się przez organ II instancji do większości zawartych w odwołaniu od decyzji zarzutów. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ewentualnie o umorzenie postępowania o wymeldowanie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa sądowoadministracyjnego wyjazd za granicę w celach zarobkowych nie stanowił przeszkody do utrzymania dotychczasowego zameldowania stałego, chyba że w toku postępowania wyjaśniającego wykazane zostało w sposób niebudzący wątpliwości, że nastąpiła zmiana centrum życiowego. W ocenie skarżącego nie wykazano w sposób niebudzący wątpliwości, że trwale opuścił on miejsce stałego zameldowania w kraju. Skarżący wyjaśnił, że o opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić wtedy, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały, a zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 stycznia 2007 r., II OSK 133/06, opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Strona podniosła, że nigdy nie wyzbyła się zamiaru stałego pobytu w kraju, a opuszczenie przez niego lokalu w K ma charakter wyłącznie czasowy. Skarżący zarzucił, że dokonane przez organy obu instancji ustalenia faktyczne w zakresie dotyczącym trwałości opuszczenia przez niego miejsca stałego zameldowania były dowolne, nieuwzględniające całości materiału dowodowego, Prezydent Miasta pominął kwestię tego, czy skarżący miał (ma) czy nie miał (nie ma) zamiar opuszczenia miejsca stałego pobytu czy nie, Wojewoda również nie odniósł się do tej kwestii, a ponadto z decyzji obu instancji wynika, że decyzja o wymeldowaniu jest decyzją uznaniową, z czym skarżący nie zgodził się. Skarżący nie zgodził się także z Wojewodą, że koncentrował swoje sprawy życiowe (osobiste i życiowe) w USA, gdy tymczasem w USA ma centrum spraw zawodowych z tego tytułu, że tam pracuje, ale spraw osobistych tam nie ma. To w kraju skarżący ma rodzinę, przyjaciół, osoby z którymi związany jest emocjonalnie, w kraju znajdują się jego rzeczy osobiste, pamiątki rodzinne, książki, dokumenty. Gdyby centrum życiowym skarżącego były USA to te rzeczy zabrałby ze sobą lub polecił je wysłać do USA, tymczasem nie zrobił tego, ponieważ ma zamiar powrotu do K. Skarżący zaprzeczył przy tym również, że przedmiotowe mieszkanie stoi puste, skoro rzeczy skarżącego tam właśnie się znajdują, a poza tym w lokalu w K stale zamieszkują ze skarżącym jego brat i bratanek. Skarżący podkreślił, że Prezydent Miasta dobrze o tym wie, gdyż w postępowaniu znak: [...] orzekł o odmowie wymeldowania bratanka strony z przedmiotowego lokalu, ustalając że ww. osoba zamieszkuje w tym lokalu, mimo że osoba ta pracuje za granicą od 2015 r. Skarżący nie zgodził się również z tezą, że z uwagi na sporządzenie pełnomocnictwa przed notariuszem w USA, można wnioskować, że skarżący miał zamiar stałego pobytu w USA. W jego ocenie fakt sporządzenia pełnomocnictwa nie świadczyło o niczym więcej niż o tym, że skarżący zabezpieczył swoje interesy i miał wolę bycia reprezentowanym przez pełnomocnika. Nie można przy tym mówić, że zakładał on dłuższy pobyt w USA, poza tym nawet dłuższy pobyt w USA nie jest równoznaczny z opuszczeniem miejsca stałego pobytu w Polsce. Skarżący zarzucił Wojewodzie, że z jego słów, iż ma chęć przyjazdu do Polski, a nie powrotu, Wojewoda wywodzi, że skarżący nie zamierza powrócić do Polski. Dalej, skarżący odnosząc się do nieprawidłowego stwierdzenia przez organ I instancji, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, wskazał, że podstawą wymeldowania z pobytu stałego nie jest fakt niezamieszkiwania, lecz okoliczność, że osoba opuściła miejsce stałego pobytu bez zamiaru powrotu. Skarżący wytknął, że organ posługuje się terminem "zamieszkiwanie", który jest terminem prawa cywilnego, a nie administracyjnego, które posługuje się terminem "pobyt stały" i "pobyt czasowy". Wskazał, że sama okoliczność, że ktoś nie przebywa w danym lokalu nie oznacza, że istnieje podstawa do jego wymeldowania, gdyż koniecznym jest jeszcze stwierdzenie opuszczenia tego miejsca. Tymczasem przedmiotowy lokal to nadal miejsce, gdzie skarżący ma zamiar stałego pobytu i nigdy się tego zamiaru nie wyzbył. W ocenie skarżącego organ I instancji nie wziął pod uwagę, że opuszczenie miejsca pobytu stałego nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego, i że dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w tym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Skarżący przebywa od 2015 r. w USA, ale w założeniu wyjechał tam czasowo i miał zamiar powrotu do Polski, a z USA nie wiąże on swojej przyszłości. Dalej, skarżący zarzucił Gminie niekonsekwencję. Skoro Gmina twierdzi, że skarżący nie zamieszkuje (nie przebywa z zamiarem stałego pobytu) w przedmiotowym lokalu w K, to dlaczego kieruje pisma inicjujące postępowanie właśnie na ten adres. Kodeks postępowania administracyjnego wskazuje, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu, tak więc skoro organ I instancji uważa, że skarżący nie mieszka w K i nie jest to miejsce jego stałego pobytu, to powinien zawiadomienie o wszczęciu postępowania wysłać na adres skarżącego w USA, a jeżeli nie znał tego adresu to powinien ustanowić kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu strony. Fakt, że skarżący działa w niniejszym postępowaniu z udziałem pełnomocnika nie ma znaczenia, bo organ wszczynając postępowanie i wysyłając do mieszkania skarżącego zawiadomienie o wszczęciu egzekucji nie wiedział, że w tej sprawie skarżący będzie działał z udziałem pełnomocnika. Podobnie w sprawie cywilnej: skoro Gmina uważa, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu w K, to nie powinna tam wysyłać oświadczeń (np. o wypowiedzeniu), które winny być doręczane w miejscu zamieszkania strony. Skarżący podniósł, że nie ciążył na nim obowiązek wymeldowania, bo nie miał ww. zamiaru. Nie zgłosił wyjazdu do USA w urzędzie meldunkowym, ale zaniechanie wykonania obowiązku zgłoszenia wyjazdu za granicę nie powinno mieć w ocenie skarżącego żadnego wpływu na ustalenie przesłanek wymeldowania z pobytu stałego, a wyjazd za granicę nie było równoznaczne z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego, uzasadniającym wymeldowanie. Z kolei okoliczność, że w oświadczeniu o osobach zamieszkujących w lokalu złożonym w Zarządzie Budynków Komunalnych nie wskazano skarżącego nie może być podstawą uznania, że opuścił on lokal bez zamiaru powrotu. Skarżący zarzucił, że organ I instancji pominął fakt, że oświadczenie to składane jest w celu określenia opłat za śmierci, a nie wskazano w nim skarżącego ponieważ nie przebywa on czasowo w lokalu, a zatem niesłusznym byłoby naliczanie opłat za wywóz śmieci z jego uwzględnieniem. Skarżący wskazał ponadto, że przedmiotowy lokal w K jest miejscem zamieszkania skarżącego również w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, bowiem jest to lokal, w którym przebywa on z zamiarem stałego pobytu, tym samym nie istnieją żadne przesłanki do wypowiedzenia skarżącemu umowy najmu. Skarżący podkreślił również okoliczność, że partycypuje on w opłatach mieszkaniowych (czynsz), interesuje się lokalem, współdecyduje o remoncie i jego zakresie. Skarżący nie zgodził się też z twierdzeniem organu I instancji, że zameldowanie jest tylko i wyłącznie potwierdzeniem faktu zamieszkiwania, bowiem w jego ocenie zameldowanie jest potwierdzeniem tego, że dana osoba przebywa w danym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Nie zgodził się również, że przedmiotowej sprawie mowa o "utrzymaniu zameldowania". Skarżący podniósł, że z przepisów ustawy o ewidencji ludności wynika, że stan przejściowej nieobecności w miejscu zameldowania, nie może być podstawą do stwierdzenia, że zameldowany zerwał związki z lokalem, a jego nieobecność ma charakter trwały. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że nie stwierdził zarzucanego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, że wyjaśnił w zaskarżonej decyzji przyczyny odstąpienia od dalszego prowadzenia postępowania dowodowego, a decyzja odwoławcza została w prawidłowy sposób uzasadniona. Wyjaśnił również, że w zaskarżonej decyzji podniesiono, iż za miejsce stałego pobytu uznaje się taki lokal, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, a w świetle całokształtu okoliczności zaistniałych w przedmiotowej sprawie meldunkowej (wieloletnie przebywanie skarżącego poza granicami kraju i skoncentrowanie tam swego centrum życiowego) słusznie uznano, iż miejscem pobytu stałego dla skarżącego nie jest już lokal w K. W ocenie organu kwestionowane przez skarżącego rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym przy właściwej wykładni obowiązujących przepisów ustawy o ewidencji ludności, materiał dowodowy został zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący oraz dawał podstawy do uznania, że obecnie lokal w K, w którym skarżący był zameldowany na pobyt stały nie jest miejscem, w którym skarżący przebywa w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności. Dostarczył też podstaw do uznania, że skarżący opuścił miejsce stałego pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Nadto w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący nie opuścił spornego lokalu dobrowolnie w tym sensie, że zostało to na nim wymuszone przez bezprawne działania innych osób i że opuszczenie nie było trwałe skoro ulokował swoje centrum życiowe na długi okres czasu w innym miejscu za granicą. Organ podkreślił, że pozostawienie rzeczy osobistych w lokalu nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym miejscu, jeżeli nie wiąże się z faktycznym trwałym przebywaniem właściciela tych rzeczy w miejscu stałego zameldowania (powołał się na wyrok WSA w Szczecinie z 5 stycznia 2012 r., II SA/Sz 670/11). Organ wywiódł, że ewentualne pozostawienie w lokalu jakichkolwiek przedmiotów nie może bowiem niwelować jego fizycznego opuszczenia. Ponadto dla przyjęcia, że przebywanie pod danym adresem jest pobytem stałym, nie wystarczy w ocenie organu sama wola danej osoby uznania danego adresu za pobyt stały, a przesądzające znaczenie ma stan faktyczny, dający podstawę do stwierdzenia, że rzeczywiście ktoś na stałe pod danym adresem zamieszkuje, zaś opuszczenie lokalu nie ma charakteru trwałego. Sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania na pobyt stały i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania (organ powołał się w tym miejscu na wyrok WSA w Gdańsku z 8 lutego 2018 r., III SA/Gd 693/17). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga nie była zasadna ponieważ organy wykazały, że skarżący faktycznie opuścił lokal dobrowolnie i co najmniej od 2015 r. na stale przebywał w USA. W rozpatrywanej sprawie kluczowa była interpretacja art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Przepis ten stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W rozpatrywanej sprawie organy wykazały, że skarżący od 2015 r. przebywa dobrowolnie w USA. To, że skarżący przeniósł swoje bieżące interesy do USA oznacza, że dobrowolnie został opuszczony zajmowany przez niego lokal. Skarżący, ani jego pełnomocnik – nie wykazali, żeby zostali przymuszeni do opuszczenia lokalu. Sąd podkreśla, że skarżący nie jest właścicielem lokalu, a jedynie zajmował go na podstawie umowy najmu. Umowa ta została wypowiedziana przez Zarząd Budynków Komunalnych. Z akt wynika, że był to tzw. lokal komunalny. Pełnomocnik skarżącego zapewnił, że skarżący zamierza powrócić do Polski. W ocenie Sądu, rację miały organy powołując się na okoliczność, że skarżący od 2015 r. pracuje w USA, a więc tam przeniósł swoje centrum życiowe. Fakt, że organ jednocześnie uznał, że M. J. nadal może być zameldowany w tym samym lokalu, nie świadczy o dowolności oceny zebranego materiału dowodowego. Jak bowiem wynika z zeznań świadków (k. 37, 38 i 39 akta administracyjnych) sąsiedzi skarżącego potwierdzili jedynie okresową obecność bratanka – M. J. Nawet sam M. J. jak i pełnomocnik skarżącego przyznali, że od wyjazdu – skarżący nigdy nie był w Polsce. Wprawdzie pełnomocnik skarżącego tłumaczył brak przyjazdu do Polski faktem "nielegalnej" pracy w USA na podstawie wizy turystycznej, która się skończyła, ale Sąd zwraca uwagę, że w praktyce oznacza to, że skarżący nie chce wrócić do Polski dopóki nie zakończy swojej pracy zawodowej. Innymi słowy takie postępowanie potwierdza tylko fakt niezamieszkiwania w dawnym mieszkaniu. W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do wniosku, że nie zostały naruszone wymienione w skardze przepisy art. 25 ust. 1 i art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Organy w sposób prawidłowy zebrały i oceniły materiał dowodowy. Nie można im zarzucić, że zostały naruszone wymienione w skardze przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Odnosząc się natomiast do zapewnień pełnomocnika skarżącego, że skarżący partycypuje w kosztach utrzymania lokalu, interesuje się lokalem, współdecyduje o jego remoncie – to twierdzenia te w żaden sposób nie zostały uprawdopodobnione. Skarżący, jak wynika z akt, nie jest osobą w podeszłym wieku (ur. w 1974 r.), jest czynnym zawodowo. W aktach, pomimo że pełnomocnik skarżącego brał udział w postępowaniu, nie ma jakichkolwiek dokumentów poświadczających przelewy, uzgodnienia co do remontów. Praktycznie treść całej skargi została oparta jedynie na zapewnieniach, że skarżący ma zamiar powrócić do Polski, a jego pobyt w USA ma jedynie charakter czasowy. Sąd zwraca uwagę, że w obecnym czasie nie jest niczym szczególnym korzystanie z technologicznych udogodnień typu: bankowe konto internetowe, poczta mailowa, komunikatory i media społecznościowe, które pozwalają zachować i przedstawić dowody aktywnego uczestnictwa skarżącego w utrzymaniu lokalu. Z tych to powodów Sąd skargę oddalił zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).