III SA/Kr 696/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2010 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 6 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] 2007 r. Komendant Miejski Policji nałożył na A. D. karę pieniężną w łącznej wysokości 1.000 zł wskazując jako podstawę prawną art. 93 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz pozycję 1.7 i pozycję 1.8 pkt 1 załącznika do tej ustawy (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874), w tym za wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty – zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą nałożono karę pieniężną w wysokości 500 zł i za wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania na badania lekarskie i psychologiczne – 500 zł. W wyniku rozpoznania odwołania A. D. od powyższej decyzji – organ II instancji Komendant Wojewódzki Policji decyzją Nr [...] z dnia [...] 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i w uzasadnieniu podzielił w pełni stanowisko organu I instancji. Od decyzji tej złożył skargę z daty 4 stycznia 2008 r. (nadaną w urzędzie pocztowym w dniu 10 stycznia 2008 r.) A. D. (prawomocnie odrzuconą postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2008 r. do sygn. akt III SA/Kr 221/08 z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia), w której kwestionował prawidłowość ukarania "za brak badania psychologicznego "z dwóch pozycji 1.7 i 1.8" i podnosząc, że chce się go ukarać "raz za brak zaświadczenia, drugim razem za brak oświadczenia, a to są dwa różne dokumenty". W wyniku wniesienia tej skargi Komendant Wojewódzki Policji decyzją Nr [...] z dnia 6 lutego 2008 r. zmienił decyzję własną z dnia [...] 2007 r. Nr [...] w ten sposób, że ją "uchylił w całości" i jednocześnie "orzekł o nałożeniu" na A. D. kary pieniężnej w kwocie 500 zł "za wykonywanie w dniu 20 sierpnia 2007 roku transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawienia oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą – z pkt 1.8.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na decyzję Nr [...] z dnia 6 lutego 2008 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji skargę wniósł A. D. zarzucając brak podstaw prawnych do nałożenia na niego powyższej kary. W odpowiedzi na skargę organ II instancji - Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podkreślając, że brak było podstaw prawnych do nałożenia na skarżącego kary 500 zł za brak orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, co organ uwzględnił w wyniku wniesienia przez skarżącego pierwszej skargi – na decyzję Nr [...] z dnia [...] 2007 r. Organ odwoławczy zaznaczył, że od dnia 3 stycznia 2007 r. "nie ma obowiązku posiadania przez kierowcę zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie oraz spełnianie wszystkich wymagań określonych ustawą o transporcie drogowym", ale kierowca ma "obowiązek posiadania przy sobie i okazywania zaświadczenia (oświadczenia) o spełnianiu wymogów określonych ustawą o transporcie drogowym". Na rozprawie w dniu 1 września 2010 r. Sąd dopuścił z urzędu dowód z akt III SA/Kr 221/08 tut. Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Przedmiotem kontroli Sądu jest skarga na decyzję Nr [...] z dnia 6 lutego 2008 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji wydaną w ramach tzw. autokontroli przez organ odwoławczy, a więc na decyzję wydaną na podstawie art. 54 § 3 powołanej wyżej ustawy - p.p.s.a.: "Art. 54 (...) § 3. Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy." Sąd - zwracając uwagę na treść wyżej wymienionego przepisu, z którego wynika, że skarga może być tylko i wyłącznie "uwzględniona w całości" (przy braku jasności co do przedmiotu zaskarżenia organ może ewentualnie wezwać o sprecyzowanie treści pisma na zasadach ogólnych), a więc nie może być uwzględniona tylko w części i w żadnym razie nie może nakładać nowych obowiązków – podkreśla, że istotą niniejszego postępowania nie jest kwestia, czy decyzja ta istotnie uwzględnia skargę w całości, ale okoliczność, którą z racji przytoczonych na wstępie rozważań, Sąd kontroluje "z urzędu", niezależnie od zakresu skargi, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając w niniejszej sprawie zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem stwierdza, że zaskarżona decyzja Nr [...] z dnia 6 lutego 2008 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji została wydana niezgodnie z przepisami postępowania i w związku z tym nie może podlegać ocenie merytorycznej. Należy zwrócić uwagę na to, że decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji Nr [...] z dnia [...] 2007 r. (którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] 2007 r.) nie została skutecznie zaskarżona wobec spóźnionego wniesienia skargi. Prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2008 r. do sygn. akt III SA/Kr 221/08 odrzucające tę skargę - z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia – potwierdza jednoznacznie ten fakt. Oznacza to, że decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji Nr [...] z dnia [...] 2007 r. (wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji) jest decyzją ostateczną i prawomocną i nie może zostać wzruszona żadnym zwykłym środkiem odwoławczym, w tym skargą, a jedynie - w drodze nadzwyczajnych środków zaskarżenia z Rozdziałów 12 i 13 Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) – ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Skoro, jak wynika z powyższych wywodów, decyzja ostateczna i prawomocna nie może zostać skutecznie zaskarżona w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (albowiem – jak w niniejszej sprawie - termin do jej wniesienia upłynął), to taka skarga – zdaniem Sądu - nie może też zostać rozpatrzona przez organ administracyjny w ramach tzw. autokontroli, a więc w ramach art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd zwraca uwagę, że podobne stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 78/08 (opubl. LEX nr 521337): "Tylko w przypadku skutecznej prawnie skargi organ może skorzystać z uprawnienia określonego w art. 54 § 3 p.p.s.a." W oparciu o powyższe ustalenia i przepisy prawa Sąd stwierdza, że organ odwoławczy rozpoznając skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia i wydając zaskarżoną decyzję w sposób rażący naruszył treść art. 54 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 53 § 1 p.p.s.a oraz treść przepisów Rozdziałów 12 i 13 Działu II kpa. Niezależnie od stanowiska zawartego w tej sprawie Sąd podnosi, że organy administracyjne dostrzegając wadliwość wydanych przez siebie decyzji ostatecznych mają uprawnienia do wszczęcia z urzędu postępowań nadzwyczajnych mogących wyeliminować z obrotu prawnego właśnie nie zaskarżone skutecznie decyzje niezgodne z prawem. Wobec wydania zaskarżonej decyzji w warunkach art. 156 § 1 pkt 2 kpa – Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a, orzekł – jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana – jak w pkt II wyroku.