III SA/Kr 697/15
PostanowienieWSA w Krakowie2015-07-24
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na uzasadnienie swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, a jej oświadczenia budzą wątpliwości co do ich rzetelności?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący swojej trudnej sytuacji majątkowej i dochodowej. Deklarowane wydatki przekraczały zadeklarowane dochody, a pomoc instytucji charytatywnych nie miała charakteru stałego, co podważa rzetelność oświadczeń strony. Sąd, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach NSA, uznał, że brak wystarczających dowodów uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący G. P. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, wskazując na niskie dochody (zasiłek stały 529 zł) i wysokie wydatki (hotel robotniczy 620 zł, leki 100 zł). Posiada piętro w kamienicy, z którego czynsz został zajęty przez komornika z powodu zadłużenia alimentacyjnego. Wcześniejsze wnioski o ustanowienie adwokata były odrzucane, a NSA oddalił zażalenia skarżącego, wskazując na niewiarygodność jego oświadczeń majątkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata, oświadczając że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, brak osób z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek wskazał, że należy do niego piętro w starej kamienicy o powierzchni 100 m2, z którego czynsz zajął komornik.
Swoje stałe miesięczne dochody oszacował na kwotę 529 zł zasiłku stałego z MOPS.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i z tego tytułu otrzymał zasiłek stały w wysokości 529 zł. Podał, że na lekarstwa przeznacza miesięcznie 100 zł, a na opłaty za hotel robotniczy gdzie mieszka 620 zł miesięcznie. Twierdzi, że pomaga mu Caritas i Arcybractwo [...]. Wyjaśnił, że jest właścicielem piętra w starej kamienicy w L z uwagi jednak na posiadane zadłużenie alimentacyjne w wysokości ok. 140 tyś. zł komornik zajął czynsz.
Z urzędu stwierdza się, że m.in. w sprawach III SA/Kr 1014/13 i III SA/Kr 1017/13 Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 04.07.2014 r. sygn. akt I OZ 512/14 oraz I OZ 514/14 oddalił zażalenia skarżącego na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20.03.2014 r. o odmowie ustanowienia adwokata wydane po sprzeciwach skarżącego od orzeczeń referendarza sądowego.
W uzasadnieniu tych postanowień Naczelny Sąd Administracyjny przyjął zaś, że Sąd I instancji słusznie uznał oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku o prawo pomocy za niewiarygodne skoro deklarowane wydatki przekraczały zadeklarowane dochody a zaakcentowana przez skarżącego pomoc instytucji charytatywnej nie miała charakteru stałego. Powyższe uprawniało przy tym Sąd do wezwania strony o złożenie dodatkowych dowodów dokumentujących jej sytuację majątkową. Skoro zaś z treści przedłożonych przez skarżącego dokumentów dodatkowo wynikało, że skarżący ponosi wydatki wyższe niż, deklarowany przez niego dochód to brak rzetelności w tym zakresie musiał skutkować negatywnymi konsekwencjami w postaci odmowy przyznania prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach niniejszej sprawy skarżący przeszedł nad sygnalizowanymi kwestiami do porządku, choć po lekturze uzasadnień przywołanych postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zdawał sobie sprawę, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należało przedstawić. Skoro jednak taka była decyzja skarżącego to w konsekwencji nie było obecnie potrzeby wzywania strony o informacje. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć równocześnie wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło