III SA/Kr 699/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. Ż. o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu w sprawie ze skargi [....] Szkoły [....] o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 685/11 w sprawie ze skargi na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 11 maja 2011 r. nr [....] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia postanawia: oddalić wniosek. W prawomocnie zakończonym postępowaniu sądowym o którego wznowienie wniosła strona skarżąca ustanowiono dla niej adwokata (k. 69 akt o sygn. III SA/Kr 685/11). Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła tego w osobie mecenasa A. Ż. (k. 80 akt o sygn. j.w.). Przyznane stronie prawo pomocy nie zostało cofnięte. Strona nie wypowiedziała wyznaczonemu adwokatowi pełnomocnictwa. Rzeczony nie został zwolniony z obowiązków przez właściwy organ. W konsekwencji reprezentował stronę skarżącą także w niniejszej sprawie na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (k. 82 – protokół) a po wydaniu przez Sąd postanowienia o odrzuceniu skargi strony (k. 83) sporządził i wniósł skargę kasacyjną (k. 97), zawierając w jej treści m.in. wniosek o "zasądzenie na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokata A. Ż. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za pierwszą instancję (...) i za postępowanie kasacyjne". Adwokat oświadczył, że "od skarżącej nie otrzymał wynagrodzenia w całości ani w części". Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. akt II GSK 2099/13 wydanym na posiedzeniu niejawnym oddalił skargę kasacyjną bez orzekania o wynagrodzeniu dla wyznaczonego adwokata za pomoc prawną spełnioną na zasadzie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§1 rozp.). Jeśli chodzi o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji (§18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozp.) to w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko, zgodnie z którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną, przy czym udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (vide: postanowienia NSA z 15.04.2010 r. sygn. akt. II OZ 321/10 oraz z dnia 17.09.2012 r. sygn. akt. II FZ 727/12). Odnosząc tę uwagę do realiów niniejszej sprawy nie sposób zaś zauważyć, że na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym adwokat swoje wystąpienie ograniczył tylko do ogólnikowej wzmianki, że "wnosi i wywodzi jak w skardze o wznowienie postępowania. Wnosi o uchylenie decyzji organu administracji bądź o zmianę jej, względnie o przekazanie do ponownego rozpoznania. (...) Ponadto (...) wnosi o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Prezesa [....] Szkoły [....] (...) na okoliczność zarzutów podniesionych w skardze" (vide: protokół rozprawy k. 82). W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił na podstawie art. 280 §1 ppsa sporządzoną przez stronę skargę o wznowienie postępowania sądowego, jako nie opierającą się na ustawowej podstawie wznowienia (vide: uzasadnienie postanowienia k. 91). W sytuacji zaś gdy taka pomoc adwokata dawała stronie jedynie złudzenie skuteczności, to w tych warunkach trudno wywodzić że wyznaczony adwokat faktycznie udzielił stronie pomocy prawnej. Ponieważ zaś przyznawanie wynagrodzenie obciąża Skarb Państwa, więc sąd dysponując środkami publicznymi odpowiada za "zasadność i legalność ich wydatkowania". (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Wyd. LexisNexis 2007, s. 317). Orzekający podziela przy tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt. II FZ 143/10 że art. 250 ppsa nie nakłada obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika a pomoc prawna świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi podstawy do przyznania wynagrodzenia. Co się natomiast tyczy wynagrodzenia dla adwokata za skargę kasacyjną to podnieść należy, że w sytuacji gdy sporządzona przez adwokata skarga kasacyjna nie spełniała wymogów prawem przewidzianych albowiem kasator nie sprecyzował w sposób jasny i jednoznaczny podstaw i zarzutów kasacyjnych (vide: uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 20.11.2013 r. sygn. akt II GSK 2099/13 k. 118-119) co skutkowało oddaleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym tej skargi kasacyjnej (k. 116), to w związku z tym powtórzyć trzeba, że pomoc prawna świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi podstawy do przyznania wynagrodzenia. Jak już była o tym mowa, wniosek o przyznanie wynagrodzenia podlega bowiem ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach przyznanej pomocy prawnej, gdyż sąd dysponując środkami publicznymi odpowiada za "zasadność i legalność ich wydatkowania". Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 250 oraz art. 258 §1 i §2 pkt. 8 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.