III SA/Kr 714/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 28 lutego 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska postanowieniem nr [...] z dnia 28 lutego 2008r. odmówiła S. G. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2002r. Wydanie powyższego postanowienia poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi: Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2002r. TWKL, orzekła, że ppor. S. G. jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz służby wojskowej w czasie pokoju oraz w czasie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny i zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidów w związku ze służbą wojskową. Od tego orzeczenia S. G. nie odwołał się, przez co uzyskało ono przymiot ostateczności. Pismem z dnia 16 sierpnia 2005r. adresowanym do RWKL, skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] z dnia [...] 2002r. TWKL. RWKL decyzją z dnia [...] 2007r. odmówiła stwierdzenia nieważności orzeczenia TWKL z dnia [...] 2002r., a Centralna Wojskowa Komisja Lekarska decyzją z dnia [...] 2007r. utrzymała ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 listopada 2007r. sygn. akt [...] oddalił skargę S. G. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2007r. W uzasadnieniu wyroku Sąd m.in. zauważył, że " Jedynym mankamentem orzeczenia TWKL z dnia [...] 2002r. jest brak informacji o terminie wniesienia odwołania od orzeczenia do Rejonowej Wojskowej Komisji lekarskiej, jednakże wada ta pozostaje bez wpływu na prawidłowość orzeczenia w sytuacji, gdy skarżący tego zarzutu nie podnosił." Następnie S. G. pismem z dnia 3 stycznia 2008r. adresowanym do RWKL wniósł o uzupełnienie decyzji i pouczenie go terminie wniesienia odwołania, a także o przywrócenie terminu wniesienia środka zaskarżenia. Z kolei pismem z dnia 7 stycznia 2008r. zwrócił się do TWKL o rozpatrzenie analogicznych wniosków, która uznając się za niewłaściwą przekazała wniosek do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska postanowieniem z dnia 28 lutego 2008r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku S. G. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, działając na podstawie art. 59 i 58 kpa odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia TWKL nr [...] z dnia [...] 2002r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał m.in., iż orzeczeniem TWKL nr [...] z dnia [...] 2002r. S. G. został uznany za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Od w/w orzeczenia nie odwołał się co oznacza że zgadzał się zarówno z postawionymi rozpoznaniami jak i rozstrzygnięciem określającym o niezdolności do zawodowej służby wojskowej. W skardze do WSA w Warszawie stwierdził, iż "nie odwoływałem się od decyzji (tj. TWKL nr [...]), gdyż byłem przekonany o jej słuszności", co oznacza że posiadał stosowna wiedzę o trybie odwoławczym lecz ocenił, że odwoływał się nie będzie, bo orzeczenie jest zasadne. Organ podał również, że S. G. był studentem prawa, co tym bardziej potwierdza, że posiadał stosowną wiedzę o trybie odwoławczym. Nadto w pismach z dat 3.01.2008r. i 7.01.2008r. skarżący nie wskazał żadnej przyczyny faktycznej, która uniemożliwiła mu wniesienie odwołania od orzeczenia TWKL nr [...]. Podnoszona w odwołania kwestia dotycząca braku informacji o terminie wniesienia odwołania od w/w orzeczenia pozostaje bez wpływu na samo prawo do wniesienia odwołania. Sam fakt braku takiej informacji nie pozbawia prawa do wniesienia odwołania. Postanowienie to zawierało pouczenie o prawie wniesienia zażalenia do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia i zostało doręczone skarżącemu w dniu 19.03.2008r.. S. G. zgodnie z pouczeniem złożył stosowne zażalenie. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska pismem z dnia 24.04.2008r. adresowanym do RWKL zwróciła uwagę, że postanowienie w sprawie przywrócenia terminu jest ostateczne w administracyjnym toku instancji i służy na nie skarga do WSA w Krakowie. Z uwagi na błędne pouczenie RWKL wezwała S. G. do oświadczenia się, czy złożone przez niego zażalenie stanowi skargę na postanowienie. Pismem z dnia 20.05.2008r. skarżący oświadczył, że zażalenie to stanowi w istocie skargę na to postanowienie. W takich okolicznościach organ przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jako skargę złożone wcześniej zażalenie. Skarżący na rozprawie w dniu 19.11 2008r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Postanowieniem z dnia 23.12.2008r. sygn. akt III SA/Kr 714/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił termin do złożenia skargi od postanowienia RWKL z dnia 28.02.2008r. W skardze (nazwanej zażaleniem) S. G. wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu kwestionował i polemizował z tym fragmentem uzasadnienia postanowienia, w którym organ odwoływał się do faktu dotyczącego studiowania przez niego prawa. Podaje, że o możliwości złożenia odwołania nie wiedział i dopiero w WSA w Warszawie zwrócił mu na to uwagę. Dalej skarżący pisze, że nawet gdyby wiedział, że przysługiwał mu taki środek zaskarżenia, ale z tego środka nie skorzystał nieważne z jakiego powodu, to w sytuacji gdyby faktycznie nie został o tym pouczony należałoby go o tym pouczyć i przywrócić możliwość złożenia środka odwoławczego, czego nie uczyniono. Tylko pouczenie o środkach odwoławczych daje możliwość wniesienia odwołania. Zatem konkluduje skarżący, skoro mnie o tym nie pouczono, to bezprzedmiotowe byłoby rozważanie tego, czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania można mu przywrócić. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymała argumenty zawarte w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Problemem spornym w rozpoznawanej sprawie jest możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia organu I instancji, w sytuacji gdy orzeczenie organu I instancji nie zawierało pouczenia o trybie i terminie wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 112 kpa Błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W przedmiotowej sprawie brak było pouczenia o środkach odwoławczych, taką sytuację należy również kwalifikować jako błędne pouczenie. NSA w wyroku z dnia 14.02.2002r. II SA 2289/01 sformułował następujący pogląd " Błędnym pouczeniem jest również brak pouczenia o środkach odwoławczych. Takie naruszenie przez organ obowiązków nie różni się bowiem w skutkach od błędnego wskazania organu odwoławczego i dlatego nie może być inaczej traktowane przez prawo" (LEX nr 82672). Z kolei rozważenia wymaga, jakie skutki wywołuje błędne pouczenie co do prawa odwołania, na bieg terminu do wniesienia odwołania. Mianowicie błędne pouczenie co do prawa odwołania nie wpływa na bieg 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania. Termin ten biegnie od daty doręczenia decyzji stronie i nie ulega przedłużeniu na skutek niewłaściwego pouczenia. Fakt mylnego pouczenia strony o trybie i sposobie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (podobnie jak i o trybie i terminie wniesienia odwołania czy żalenia ) nie wpływa na bieg terminu do wniesienia tego środka, lecz może stanowić podstawę do przywrócenia terminu ( wyrok NSA z dnia 21.12.1005r. I OSK 271/05, LEX nr 188813, OSP 2008/6/66). Stąd też w rozpoznawanej sprawie mimo braku w orzeczeniu TWKL nr [...] z dnia [...] 2002r. pouczenia o trybie i terminie wniesienia odwołania, okoliczność ta nie miała wpływu na bieg tego terminu. Termin do wniesienia odwołania upłynął, ale fakt błędnego pouczenia strony może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Instytucję przywrócenia terminu regulują przepisy art. 58 i 59 kpa. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego. Zgodnie z art. 58 kpa przesłanki przywrócenia terminu są następujące: jeżeli zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (§ 1), prośbę o przywrócenie terminu wniesie w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie z wniesieniem prośby dokonana czynności dla której określony był termin (§ 2 ). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Wskazane ustawowe przesłanki przywrócenia terminu muszą być spełnione kumulatywnie, aby wniosek o przywrócenie terminu mógł być uwzględniony. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ prawidłowo powołał podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia i wskazał na ustawowe przesłanki przywrócenia terminu. Natomiast szczególną uwagę poświęcił na wykładnię przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W konkluzji podając, iż w rzeczywistości wnioskujący nie wskazał żadnej przyczyny faktycznej nie do przezwyciężenia, która uniemożliwiła mu wniesienie odwołania, a sam brak pouczenia o terminie wniesienia odwołania nie odbierał mu prawa, ani nie uniemożliwiał złożenie odwołania. Zdaniem Sądu brak pouczenia o środkach odwoławczych może w konkretnych okolicznościach faktycznych stanowić podstawę do przyjęcia, iż zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Jednak podstawą do takiego przyjęcia nie może być sam fakt braku pouczenia, ale wszystkie okoliczności faktyczne w sprawie. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż skarżący mimo, że nie został pouczony o możliwości złożenia odwołania od orzeczenia TWKL z dnia [...] 2002r., to o tym, że od orzeczenia przysługuje odwołanie wiedział co najmniej w czerwcu 2007r. Mianowicie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która wpłynęła do Sądu w dniu 6 czerwca 2007r. skarżący podaje, " W dniu [...] 2002r. TWKL wydała orzeczenie nr [...]. Nie odwoływałem się od tej decyzji, gdyż byłem przekonany o jej słuszności, a przynajmniej taka opinia wynikała z opinii i uzasadnienia w/w komisji." Tym samym w dacie składania skargi skarżący mimo, że formalnie nie był pouczony wiedział o przysługującym mu prawie do złożenia odwołania. W takich okolicznościach stanu faktycznego wniosek o przywrócenie terminu powinien być złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, czyli braku wiedzy o możliwości złożenia odwołania, zaś wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 3 stycznia 2008. Dlatego też niezasadny jest zarzut skarżącego, że o możliwości złożenia odwołania od orzeczenia TWKL z dnia [...] 2002r. dowiedział się dopiero z wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 listopada 2007r. sygn. akt [...], albowiem z samej skargi wynika, że już wcześniej wiedział o możliwości złożenia odwołania. Nie złożenie zaś odwołania nie wynikało z braku wiedzy, ale z przeświadczenia o słuszności zapadłego orzeczenia. Jak wynika z powyższego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został złożony z uchybieniem siedmio dniowego terminu, tym samym nie została spełniona ustawowa przesłanka przywrócenia terminu określona w art. 58 § 2 kpa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 151, poz.1270 z późn.zm. ) skargę oddalił, albowiem zaskarżone postanowienie zgodne jest z obowiązującym stanem prawnym.