III SA/Kr 717/15
WyrokWSA w Krakowie2016-01-15
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Halina Jakubiec, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości, wydana na podstawie art. 33 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące podziału działki bez jego wiedzy i woli, a także naruszenia jego prawa własności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, które ma na celu weryfikację legalności decyzji na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty jej wydania. W przypadku decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, stwierdzenie nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa wymaga wykazania oczywistej sprzeczności decyzji z przepisem prawa, charakteru naruszonego przepisu oraz racji ekonomicznych lub gospodarczych. Sąd uznał, że w analizowanej sprawie takie przesłanki nie zaszły, a zarzuty skarżącej dotyczące podziału działki i naruszenia prawa własności nie stanowiły rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co skutkowało oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Skarżąca J. G.-W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z 2001 r. zatwierdzającej granice nieruchomości, zarzucając naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez brak oceny prawidłowości czynności geodety i zgodności dokumentów z przepisami, co miało doprowadzić do podziału jej działki bez wiedzy i woli, naruszając prawo własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. i Prawa geodezyjnego i kartograficznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Janusz Bociąga ( spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. G.-W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 kwietnia 2015r. nr [ ] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
J. G. – W. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2001 r. znak [...] w sprawie zatwierdzenia ustalonych w toku postępowania rozgraniczeniowego granic pomiędzy nieruchomościami położonymi w miejscowości W w części dotyczącej rozgraniczenia działek nr [...] i [...]. We wniosku tym podniosła, że decyzja z dnia [...] 2001 r. wydana została z naruszeniem prawa opisanym w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wyrażającym się w tym, że w toku postępowania rozgraniczeniowego naruszony został art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zdaniem wnioskodawczyni do naruszenia tego przepisu miało dojść na skutek zaniechania przez Wójta Gminy oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami i w rezultacie doprowadzenie do podziału działki nr [...], stanowiącej własność wnioskodawczyni, bez wiedzy właściciela i wbrew woli, utworzenie dwóch działek o nr [...] i [...] z czego działkę nr [...] przyłączono do jednostki rejestrowej właściciela działki nr [...] naruszając prawo własności.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż przed Wójtem Gminy prowadzone było postępowanie w sprawie rozgraniczenia między innymi nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność M. S. z nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], stanowiącą własność J. G. -W. W toku postępowania rozgraniczeniowego geodeta przeprowadzający rozgraniczenie sporządził mapę uzupełniającą oraz wykaz zmian, z których treści wynika, iż działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i [...], natomiast działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i [...]. Działka nr [...] po podziale ma powierzchnię 0,27 ha.
Po rozpoznaniu powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i § 2 K.p.a., art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2001 r. w sprawie zatwierdzenia ustalonych w toku postępowania rozgraniczeniowego granic pomiędzy nieruchomościami położonymi w miejscowości W w części dotyczącej rozgraniczenia działek nr [...] i [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi w zasadzie wyjątek od zasady stabilności decyzji i zgodnie z jednolitym poglądem nauki wymaga bezspornego ustalenia, że uchylana decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. W treści żądania J. G. – W. wskazano na rażące naruszenie art. 33 ust. 1 pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 ustawy wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Jak stanowi natomiast art. 33 ust. 2 pkt 1 wydanie decyzji poprzedza dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia. Na etapie postępowania rozgraniczeniowego jednym z dokumentów, który może być niezbędny jako element dokumentacji technicznej, związanej z tym postępowaniem, jest wykaz zmian sporządzony przez geodetę. Taki wykaz został w niniejszej sprawie przez geodetę przedłożony. Jak wyżej wskazano, wynika z niego, iż działka nr [...] w W uległa podziałowi na działki nr [...] i [...], natomiast działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i [...].
Dla zbadania prawidłowości decyzji istotnym jest również powierzchnia ustalona przez geodetę po dokonaniu geodezyjnego podziału działki nr [...]. Mianowicie, z treści wykazu zmian wynika, że działka nr [...] ma 0,27 ha. Z dokumentów, które zostały złożone wraz z wnioskiem przez J. G. – W., a w szczególności z treści pisma Starosty Powiatu z dnia 27 czerwca 2012 r. wynika, że działka o nr [...] ma powierzchnię 0,27 ha. Również w operacie ewidencji gruntów działka nr [...] ma powierzchnię 0,27 ha. Zatem dokonanie geodezyjnego podziału działki nr [...] i wyodrębnienie działki nr [...] nie zmieniło, wbrew temu, na co wskazuje wnioskodawczyni, powierzchni działki nr [...] według numeracji sprzed podziału. Jeżeli natomiast J. G. – W. uważa, iż działka nr [...] stanowi jej własność, to możliwym jest wystąpienie z roszczeniem windykacyjnym przed sądem powszechnym. Brak jest jednak podstaw do kwestionowania decyzji Wójta Gminy.
J. G. – W. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją. We wniosku tym podała, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] 2001 r. rażąco narusza art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że prawidłowym jest dokonanie podziału działki nr [...] bez wiedzy i woli jej właścicielki, utworzenie dwóch działek o nr [...] i [...], z czego działkę nr [...] przyłączono do jednostki rejestrowej właściciela działki nr [...] naruszając tym samym prawo własności wnioskodawczyni.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdzono, że kontrola elementów dokumentacji z rozgraniczenia nieruchomości należy do dwóch różnych organów administracji publicznej. Ocena zgodności dokumentacji rozgraniczenia (§ 19 rozporządzenia w sprawie rozgraniczania nieruchomości) z przepisami oraz prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości (przed wydaniem decyzji), zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego należy do kompetencji wójta. Natomiast, zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy, dokumentację techniczną (§ 24 rozporządzenia) przed wydaniem decyzji o rozgraniczeniu należy przyjąć do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W związku z tym ta dokumentacja podlega sprawdzeniu w trybie obowiązujących przepisów przez starostę. Zakres kontroli dokumentacji technicznej dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości określał, obowiązujący w dacie wydania decyzji z dnia [...] 2001 r, § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. Nr 78, poz. 837). W szczególności zakres ten obejmuje sprawdzenie przestrzegania zasad wykonywania prac, osiągnięcia wymaganych dokładności, zgodności opracowania ze standardami technicznymi (instrukcjami technicznymi dotyczącymi geodezji i kartografii), spójności topologicznej informacji przekazanej przez wykonawcę z informacjami uzyskanymi z ośrodka dokumentacji w ramach zgłoszenia pracy oraz kompletności przekazywanych materiałów.
Organ prowadzący postępowanie (wójt, burmistrz, prezydent miasta) po dokonaniu oceny materiału dowodowego w zakresie wymaganym przepisami art. 33 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli strony zainteresowane nie zawarły ugody, a ustalenie przebiegu granic nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron.
Organ stwierdził, że decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości nie jest decyzją wadliwą, bowiem granice nieruchomości, w oparciu o decyzję z dnia [...] 2001 r., ustalone zostały w sposób prawidłowy. Istotą wniosku o stwierdzenie nieważności jest natomiast dokonanie geodezyjnego podziału działki nr [...] i uwidocznienie w operacie ewidencji gruntów działek o nr [...] i [...]. Nie jest to wada decyzji o rozgraniczeniu, bowiem decyzja ta wydawana jest na podstawie zebranych dowodów, a wśród dowodów tych istotnym jest dokumentacja techniczna rozgraniczenia. Dokumentacja ta została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Z tych powodów SKO orzekło jak w sentencji.
J. G. – W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję i zarzuciła jej naruszenie
1/ art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo geodezyjne i
kartograficzne poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie ziściła się przesłanka rażącego naruszenia prawa uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej ustalenia postępowania rozgraniczeniowego, podczas gdy wydana decyzja z dnia [...] 2001 r. obarczona jest wadami prawnymi uniemożliwiającymi jej dalsze funkcjonowanie w obrocie poprzez zaniechanie przez Wójta Gminy oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami i w rezultacie doprowadzenie do podziału działki nr [...] stanowiącej własność skarżącej bez wiedzy właściciela i wbrew jej woli, utworzenie dwóch działek [...] i [...], z czego działkę [...] przyłączono do jednostki rejestrowej właściciela działki [...], naruszając tym samym prawo własności skarżącej;
2/ art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w analizowanym stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej ustalenia postępowania rozgraniczeniowego i oparcie się wyłącznie na weryfikacji wykazu zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków sporządzonego przez geodetę przy jednoczesnym pominięciu, że w treści decyzji rozgraniczeniowej odstąpiono od uzasadnienia samej zasadności wprowadzenia zmian danych w ewidencji gruntów, które zostały dokonane bezprawnie i niezgodnie z istniejącym stanem faktycznym i zakresem dotychczasowego użytkowania nieruchomości przez właścicieli działek [...] i [...], co w rezultacie narusza również interes prawny skarżącej, poprzez bezprawną ingerencję w prawo własności, gdyż zatwierdzony, odmienny od istniejącego dotychczas przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] i [...] wprowadza podział na działki [...] i [...] i pozbawia skarżącą części gruntu tych działek oznaczonej nr [...];
3/ art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo geodezyjne i
kartograficzne w zw. z art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej ustalenia postępowania rozgraniczeniowego, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby znajdowała się tam opinia Wójta w przedmiocie dopuszczalności przeprowadzenia podziału nieruchomości oznaczonych, jako działki nr [...] i [...];
4/ art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego nieuwzględnienie i przyjęcie, że postępowanie rozgraniczeniowe było prowadzone w sposób prawidłowy, pomimo, że dokumentacja stanowiąca podstawę wydania decyzji rozgraniczeniowej i ustalenia granic nieruchomości nie jest jednolita;
5/ art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 K.p.a. polegające na ich niezastosowaniu i wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności
decyzji w sprawie zatwierdzenia ustalonych w toku postępowania rozgraniczeniowego granic pomiędzy działkami [...] i [...] pomimo nie dokonania wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności nie poczynienie odpowiednich ustaleń w przedmiocie wykazania w jakim trybie i na jakiej podstawie w toku postępowania rozgraniczeniowego dokonano podziału działki nr [...] stanowiącej własność skarżącej, mimo, że w toku prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego nie była ona informowana o takiej ewentualności;
6/ art. 8, art. 7 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej.
W uzasadnieniu autor skargi rozwinął powyższe zarzuty wnosząc przy tym o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) zgodnie z którym sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy wyraźnie zaznaczyć, iż kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu nie podlega decyzja Wójta Gminy z dnia [...] 2001 r. znak [...] w sprawie zatwierdzenia ustalonych w toku postępowania rozgraniczeniowego granic pomiędzy nieruchomościami położonymi w miejscowości W w części dotyczącej rozgraniczenia działek nr [...] i [...], ale wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 kwietnia 2015 r. nr [...] którą to decyzją organ utrzymał w mocy swą decyzję z dnia [...] 2015 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2001 r.
Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] 2015 r. zostały wydane w jednym z trybów postępowań nadzwyczajnych, tj. w postępowaniu nieważnościowym. Takie postępowanie wszczynane jest na podstawie art. 156 § 1 K.p.a., gdy wbrew zasadzie trwałości decyzji ostatecznych z przyczyn wyszczególnionych w tym przepisie (pkt 1-7) można decyzję ostateczną uznać za dotkniętą taką wadą, że skutkuje nieważnością. Trzeba też podkreślić, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, wobec której toczy się to postępowanie. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się wyłącznie na podstawie materiałów zebranych w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. Stąd też organ nadzoru nie może zbierać nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowego ustalenia stanu faktycznego, nie może podejmować czynności zmierzających do załatwienia sprawy co do jej istoty.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wnosiła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia z [...] 2001 r. powołując się na przesłanki zawarte w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wymienione we wspomnianym przepisie rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji jest kwalifikowanym naruszeniem prawa. Dochodzi do niego, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyrażonym i niebudzącym wątpliwości przepisem (zob. uchwała NSA z dnia 21.04.2008 r., I OPS 2/08 – Lex Polonica 1893188). Cechą rażącego naruszenia prawa jest zatem to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (zob. wyrok NSA z dnia 27.10.1998 r., II SA/Rz 1202/98, Lex 41891). Inaczej mówiąc, treść decyzji można określić jako przeciwstawiającą się tym przepisom, na podstawie których została ona wydana. Zgodnie z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem sądowym postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem, którego przedmiotem jest zbadanie przez organ nadzoru zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a., który to przepis zawiera zamknięty katalog tych przesłanek. Organ orzekający nie jest natomiast władny rozstrzygnąć sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać (np. wyroki NSA sygn. akt I OSK 1706/10, z dnia 13 czerwca 2003 r. sygn. akt III SA 1473/01). W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organy badają, czy w sprawie istnieją przesłanki do jej wzruszenia, enumeratywnie wymienione w przepisie art. 156 § 1 pkt. 1-7 K.p.a., przy czym pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco.
Rozpoznając niniejszą sprawę należało rozstrzygnąć, czy w stosunku do decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, która wobec braku zgłoszonego przez strony żądania nie została skierowana na drogę postępowania cywilnego przed sądem powszechnym w trybie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, Dz. U. z 2010.1287 ze zm.), dopuszczalne jest prowadzenie postępowania w nadzwyczajnym trybie, jakim jest tryb nieważnościowy. Problem ten był przedmiotem rozważań doktryny i orzecznictwa, które jednolicie opowiadają się za dopuszczalnością wniesienia przez stronę nadzwyczajnych środków prawnych od decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości. Decyzja taka, wydana na podstawie art. 33 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jest decyzją ostateczną, a zatem zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. jej uchylenie lub zmiana, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w K.p.a.
Z uwagi na powoływaną przez skarżącą przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy w postaci wydania jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 zd. 2 K.p.a.) wskazać należy, że o rażącym naruszeniu prawa decyduje istnienie trzech przesłanek: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który zasadniczo nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to takie, które są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005r. sygn. akt OSK 1134/04, Lex Omega nr 165717). W wyroku NSA z dnia 31 stycznia 2006r. sygn. akt I OSK 883/06 zauważa się, że rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę jego naruszenia i nie można utożsamiać tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego mające nawet istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.
Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2001 r. orzekający w sprawie organ wskazał, że decyzja ta wydana została zgodnie z przywołanymi jako podstawa materialnoprawna rozstrzygnięcia art. 29 ust. 1 i 2 oraz art. 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Stosownie bowiem do uregulowania zawartego w art. 29 ust. 1 i 2 tej ustawy, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic, przez określenie punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wójt /burmistrz, prezydent miasta wydaje decyzję o rozgraniczeniu, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Wydanie decyzji poprzedza dokonanie przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia (art. 33 ust. 2 pkt 1), a także włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 33 ust. 2 pkt 2).
W świetle § 3 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453), które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 32 ust. 6 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, podstawę ustalania przebiegu granic nieruchomości stanowią dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości (pkt 1) oraz określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości (pkt 2). Dokumentami zaś stwierdzającymi stan prawny nieruchomości, stosownie do uregulowania zawartego w § 4 tego rozporządzenia są: odpisy z ksiąg wieczystych lub odpisy z dokumentów znajdujących się w zbiorze dokumentów, wypisy aktów notarialnych, prawomocne orzeczenia sądu i ugody sądowe, ostateczne decyzje administracyjne. Jak wynika z treści § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, dokumentami określającymi położenie punktów granicznych i przebieg granicy nieruchomości są dokumenty geodezyjne zawierające dane liczbowe do ustalenia przebiegu granic, a to: szkice graniczne, protokoły graniczne, akty ugody, zarysy pomiarowe z pomiaru granic, szkice wyznaczenia granic działek wydzielonych w wyniku scalenia, wymiany gruntów lub w wyniku podziału nieruchomości, inne dokumenty pomiarowe, obliczeniowe i opisowe pozwalające na ustalenie przebiegu granic. W razie braku w/w dokumentów rolę tę pełnią mapy i plany obejmujące granice albo inne elementy pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic, w szczególności mapy jednostkowe nieruchomości, mapy katastralne, mapy scalenia i wymiany gruntów, plany parcelacyjne, mapy ewidencji gruntów oraz mapy zasadnicze. Niemniej, jak wynika w treści § 5 ust. 2 tego rozporządzenia, w/w dokumenty, określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości, stanowią podstawę ustalania przebiegu granic nieruchomości, jeżeli zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a nawet nieujęte w tym zasobie dokumenty wymienione w § 6 rozporządzenia.
W tym stanie prawnym, w ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji. Jak bowiem wynika z dokonanych przez orzekający organ w rozpoznawanej sprawie ustaleń rozgraniczenie między innymi nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] stanowiącej własność M. S. z nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] stanowiącą własność J. G. – W. nastąpiło na podstawie przeprowadzonej przez uprawnionego geodetę A. Ł. rozprawy granicznej. W wyniku wywiadu terenowego i relacji zainteresowanych stron geodeta stwierdził niezgodność przebiegu granic na mapie ewidencyjnej z przebiegiem tych granic w terenie pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...]. Jest faktem, że w toku postępowania rozgraniczeniowego podzielono działkę nr [...] na działki nr [...] i [...] oraz działkę nr [...] na działkę [...] i [...] oczywiście nie zmieniając strony podmiotowej czyli osób władających dotychczas wymienionymi wyżej działkami. Następnie uprawniony geodeta sporządził mapę uzupełniająca oraz wykaz zmian, a także protokół graniczny. Należy stwierdzić, iż wbrew twierdzeniu skarżącej decyzja Wójta Gminy z dnia [...] 2001 r. nie spowodowała zmiany własności działki nr [...] i jej przyłączenia do jednostki rejestrowej działki nr [...]. Dokonanych zaś ustaleń w decyzji skarżąca nie kwestionowała podpisując protokół ustalenia granic, który wraz z operatem technicznym został włączony do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wydanie decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca, stosownie do treści art. 33 ust. 2 poprzedzała dokonana przez organ ocena prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami, co znalazło również odzwierciedlenie w tej decyzji.
Oznacza to zatem, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] 2001 r. w przedmiocie rozgraniczenia wydana została zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 29, art. 33 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a także z przepisami Rozdziału 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości, jak również w sposób dostateczny przez orzekający organ uzasadniona zawierając niezbędne elementy określone art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. W tym stanie sprawy należy zgodzić się z SKO o braku podstaw do stwierdzenia jej nieważności, z uwagi na niewystąpienie przesłanek określonych art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Jak już wyżej zaznaczono w postępowaniu nieważnościowym nie ma co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym, a cechą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. nie jest odmienne od żądanego rozstrzygnięcie w sprawie. Ocena legalności decyzji ostatecznej dokonywana jest tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Oznacza to więc, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym.
Nie jest również trafny zarzut skargi, jakoby przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo też błędnej wykładni tych przepisów. Sąd uchyla decyzję tylko wówczas, gdy stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk "Postępowanie sądowo-administracyjne" Wyd. Prawnicze Lexis Nexis W-wa 2004 r., str. 305). Postępowanie sądowoadministracyjne nie dostarczyło podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji SKO naruszyło prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
W tym stanie sprawy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło