III SA/Kr 722/21
WyrokWSA w Krakowie2021-08-05
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Renata Czeluśniak, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na usługi stomatologiczne może zostać uznana za wadliwą z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa, niewykonalności lub nieważności z mocy prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego nie jest dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie nieważności. Brak współpracy strony z organem pomocy społecznej, w tym odmowa aktualizacji wywiadu środowiskowego, stanowiło uzasadnioną podstawę do odmowy przyznania świadczenia, a nie wadę powodującą nieważność decyzji. Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności ma na celu wyłącznie weryfikację decyzji pod kątem wad kwalifikowanych, a nie ponowne merytoryczne rozstrzyganie sprawy.Stan faktyczny
M. Ł. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 8 marca 2021 r., która odmówiła stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji SKO z 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza o odmowie przyznania M. Ł. zasiłku celowego na usługi stomatologiczne. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku z powodu braku współpracy M. Ł. i uniemożliwienia przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego. M. Ł. zarzucił w skardze naruszenie Konstytucji RP i Kodeksu karnego, a także niedopuszczalną ocenę jego postawy przez SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Bogusław Wolas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 marca 2021 r., nr: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Decyzją z dnia 8 marca 2021 r Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...] 2018 r, która utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2018 r o odmowie przyznania Panu M. Ł. zasiłku celowego na usługę stomatologiczną.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] 2018 r nr [...] organ I instancji orzekł o odmowie przyznania Panu M. Ł. pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na usługę stomatologiczną. Odmowę przyznania świadczenia organ I instancji uzasadnił brakiem współpracy Pana M. Ł. z organem pomocy społecznej, a także uniemożliwieniem przeprowadzenia aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego. W wyniku złożenia odwołania Kolegium decyzją z dnia [...] 2018 r. utrzymało w mocy odmowę przyznania Panu M. Ł. pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na usługę stomatologiczną.
W dniu 23 stycznia 2019 r. (data wpływu do Kolegium) Pan M. Ł. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności m.in. opisanej na wstępie decyzji zarzucając, iż jest ona nieważna z mocy prawa oraz że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym Konstytucji RP, jak również Kodeksu karnego. Naruszenia prawa Wnioskodawca upatruje w tym, iż bezzasadnie żąda aktualizacji wywiadu środowiskowego, w sposób nieuprawniony dokonuje oceny postawy Wnioskodawcy oraz zarzuca mu brak współdziałania, choć nigdy współdziałania nie proponował.
Pismem z dnia 27 lutego 2019 r. Kolegium wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z wniosku opisanego powyżej wyznaczając Stronie 7-dniowy termin do składania ewentualnych wyjaśnień w sprawie.
Następnie z uwagi na złożenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2018 r. , Kolegium postanowieniem z dnia [...] 2020 r. zawiesiło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności.
Po podjęciu postępowania w dniu 1.03.2021 r. wydano zaskarżona decyzję. Podkreślono w niej, że decyzja objęta odwołaniem była przedmiotem badania pod względem jej prawidłowości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 213/19 oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2018 r. znak [...]. Wyrok jest prawomocny. Powyższe oznacza, iż sąd administracyjny przesądził o zgodności z prawem, a tym samym prawidłowości decyzji organu odwoławczego utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji.
Następnie wskazano na przesłanki nieważności wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., podkreślając, że analiza akt sprawy nie wykazała, by decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2018 r. znak [...] była dotknięta którąkolwiek z wyżej wymienionych wad, w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa lub była nieważna z mocy prawa. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że ustawa o pomocy społecznej przewiduje sytuacje, w których organ pomocy społecznej może odmówić przyznania stronie świadczeń, mimo że spełnia ona kryterium dochodowe oraz zachodzi co najmniej jedna z przyczyn udzielenia pomocy społecznej wymienionych w art. 7 tej ustawy. Odmowa przyznania świadczenia może wystąpić w sytuacji, gdy osoba korzystająca z pomocy społecznej odmówi aktualizacji wywiadu środowiskowego (art. 107 ust. 4a ustawy) bądź w przypadku braku współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowy zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywania jego postanowień, nieuzasadnionej odmowy podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadnionej odmowy podjęcia lub przerwania szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowy lub przerwania udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadnionej odmowy podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną (art. 11 ust. 2 ustawy). W przedmiotowej sprawie - w ocenie Kolegium - organ I instancji miał uzasadnione podstawy do odmowy przyznania Panu M. Ł. wnioskowanego świadczenia z uwagi na niemożność dokonania aktualizacji wywiadu środowiskowego wynikającą z postawy Pana M. Ł. Aktualizacji wywiadu - stosownie do art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej - organ dokonuje w przypadku, gdy osoba składa ponowny wniosek o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej lub gdy nastąpiła zmiana sytuacji osoby lub rodziny korzystającej z pomocy społecznej. Dokonanie aktualizacji wywiadu jest obowiązkiem organu i to organ, a nie osoba korzystająca z pomocy społecznej, decyduje o potrzebie dokonywania aktualizacji wywiadu i częstotliwości tej aktualizacji. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, iż w okresie lat 2017 i 2018 do Kolegium wpłynęło 87 spraw dot. Pana M. Ł. stanowiących bądź jego odwołania od decyzji wydawanych przez organ I instancji zarówno pozytywnych jak i negatywnych bądź ponaglenia i z akt tych spraw (z których znaczna większość znajdowała się lub znajduje się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie) Kolegium z urzędu jest wiadomym, iż Pan M. Ł. notorycznie utrudnia przeprowadzanie aktualizacji wywiadu środowiskowego.
Podkreślono, że w zasadzie wszystkie pisma wysyłane zarówno przez organ I jak i II instancji do Pana M. Ł. są awizowane i odbierane przez niego w urzędzie pocztowym w ostatnim dniu terminu, co rodzi podejrzenie, iż Pan M. Ł. nie przebywa w miejscu zamieszkania w godzinach rannych, przedpołudniowych i wczesnopopołudniowych (to jest w godzinach doręczania przesyłek przez pocztę), a tym samym, że w tym czasie prawdopodobnie pracuje "na czarno" i nie chce ujawniać uzyskiwanych z tego tytułu dochodów. Z akt spraw będących w dyspozycji Kolegium wynika bowiem, że organ I instancji zaprzestał udzielania Panu M. Ł. pomocy pieniężnej od września 2017 r., a zatem - w świetle zasad doświadczenia życiowego - Pan M. Ł. musi posiadać jakieś źródło dochodów, które umożliwia mu zaspakajanie potrzeb życiowych. Znamiennym jest także, iż Pan M. Ł. nie podaje powodów nieobecności w miejscu zamieszkania w dniach, w których organ I instancji podejmował próby przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, natomiast stale podnosi, iż wystarczającymi dla przyznania wnioskowanych świadczeń są informacje zawarte w wywiadzie przeprowadzonym w dniu 23 lutego 2018 r.
Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu także z urzędu wiadomym jest, iż Pan M. Ł. nie podejmował współpracy z ośrodkiem pomocy społecznej odmawiając przyjęcia propozycji aktywizacji zawodowej czy zawarcia kontraktu socjalnego. Aktywność Pana M. Ł., posiadającego wykształcenie wyższe i mającego zarejestrowaną działalność gospodarczą pod firmą [...], sprowadza się do składania kolejnych wniosków o przyznanie świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej na różne cele. Zasadnie więc organ I instancji uznał, iż Pan M. Ł. swoją postawą de facto odmawia wyrażenia zgody na aktualizację rodzinnego wywiadu środowiskowego, a to skutkuje odmową przyznania świadczenia.
Dlatego też uznano, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, tym bardziej nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa. Nie można też przypisać decyzji nieważności z mocy prawa, gdyż żaden przepis ustawy o pomocy społecznej nie wskazuje na wady decyzji organów pomocy społecznej, które skutkowałyby ich nieważnością z mocy prawa.
W skardze zarzucono naruszenie ustawy zasadniczej oraz Kodeksu Postępowania Administracyjnego. W szczególności art. 139 KPA, bowiem SKO nie może wydać decyzji na niekorzyść strony jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, czyli nie jest dotknięta wadami prawnymi- a to zostało stwierdzone na stronie 2 orzeczeń. Zarzucono także, że SKO dokonało także niedopuszczalnej prawnie oceny postawy wnioskodawcy (dopuszczając się tego na stronie 3 orzeczeń) co jest wykluczone przepisem Art. 7 i Art. 8, 2 ust. zas.
SKO poświadczyło także nieprawdę o tym że decyzje były wykonalne w dniu wydania i że niewykonalność nie ma charakteru trwałego.
Zaznaczono również, że skoro SKO wprost, w sentencji: "odmawia stwierdzenia nieważności decyzji" odmawiając tym samym wykonywania obowiązków służbowych, do których jest powołane - to należy natychmiastowo zlikwidować CAŁE SKO- jako prowadzące zorganizowaną przestępczą działalność o charakterze TERRORYSTYCZNYM wobec wnioskodawcy i społeczeństwa.
W skardze Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Przeprowadzona bowiem w rozpoznawanej sprawie kontrola wydanych w niej decyzji według wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że odpowiadają one prawu.
Podkreślić należy, że charakter sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji powoduje, że zakres dokonywanych w tego rodzaju postępowaniu nadzwyczajnym ustaleń faktycznych jest ograniczony. Postępowanie to bowiem ma na celu wyłącznie ustalenie, czy w zakończonej ostatecznie sprawie wystąpiła, któraś z kwalifikowanych, określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
W sytuacji, gdy wynikiem wyjaśnienia właściwego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu będzie stwierdzenie, że przesłanki te nie występują i decyzja jest prawidłowa, to wówczas organ odmawia stwierdzenia nieważności decyzji, której to postepowanie dotyczy.
Patrząc przez ten pryzmat na kontrolowane decyzje, rację mają orzekające w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organy, że żadna z przesłanek z art. art. 156 § 1 k.p.a. nie zaistniała.
Podkreślić należy, że fundamentalną w polskiej procedurze administracyjnej zasadą wynikającą z art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) jest zasada stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych.
Z zasady tej wynika, że wzruszenie każdej ostatecznej decyzji administracyjnej, niezależnie od trybu, w jakim ona zapadła, może nastąpić jedynie wyjątkowo, tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi, tj. wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 pkt. 1-7 k.p.a. Stwierdzenie nieważności oznacza, że decyzja poddana weryfikacji jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (por. J. Borkowski (w:) J. Borkowski, B. Adamiak- Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2008 r., kom. do art. 156 k.p.a.). Zgodnie z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem sądowym postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem, którego przedmiotem jest badanie zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ orzekający nie jest natomiast władny rozstrzygnąć sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać (por. np. wyroki NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1706/10, z dnia 13 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 1473/01, dostępne http/cbois,nsa.gov.pl). Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest bowiem merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 pkt. 1-7 k.p.a.
Jak podnosi T. Kiełkowski (Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod. red. naukową H. Knysiak-Molczyk, wyd. Wolters Kluwer, W-wa 2015, kom. do art. 156 k.p.a.), decyzja przewidziana w art. 158 § 1 k.p.a. jest decyzją wydaną w sprawie administracyjnej, chociaż sprawy tej nie rozstrzyga. Dla oceny przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji punktem odniesienia jest stan faktyczny i prawny z chwili jej podjęcia. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organy badają, czy w sprawie istnieją przesłanki do jej wzruszenia, enumeratywnie wymienione w przepisie art. 156 § 1 pkt. 1-7 k.p.a, przy czym pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco, ponieważ przepis ten ma charakter wyjątkowy. Postępowanie jest więc ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej, a ewentualne wady stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1617/12 dostępny http/cbois,nsa.gov.pl).
Decydujące znaczenie w kontrolowanym postępowaniu miała podstawa stwierdzenia nieważności wymieniona w art. 156 § 1 pkt. 2, 5 i 7 k.p.a. – bowiem skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzucał wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; niewykonalność w dniu jej wydania i charakter trwały niewykonalności; wadę powodująca jej nieważność z mocy prawa.
W odniesieniu do zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.) stwierdzić należy, że o rażącym naruszeniu prawa decyduje istnienie trzech przesłanek: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który zasadniczo nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to takie, które są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, Lex Omega nr 165717). Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości co do jego zrozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów (Kpa, Komentarz - J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński., Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 883/06, stwierdził, że rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę jego naruszenia i nie można utożsamiać tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego mające nawet istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa (Lex Omega nr 299873).
W ocenie Sądu trudno dopatrzeć się takiej wady decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu formy pomocy w postaci zasiłku celowego z art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej) w sytuacji, gdy jest to fakultatywną formą pomocy, a więc nawet, gdy występują wymienione w tym przepisie przesłanki, organ nie musi zasiłku tego przyznać. Organ rozpatrując wniosek o udzielenie beneficjentowi pomocy musi brać bowiem pod uwagę zarówno cele pomocy społecznej, jak i środki finansowe, jakimi dysponuje organ na udzielenie beneficjentom tej pomocy, jak i indywidualne potrzeby beneficjentów, w tym ich sytuację życiową, materialną i zdrowotną. Co do zasady pomoc jest przewidziana dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, a do organu należy ocena z jednej strony stopnia tej trudności, a z drugiej własnych możliwości finansowych, tak aby móc udzielić pomocy osobom w szczególnie trudnym położeniu. Tymczasem odmowa przez skarżącego przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego doprowadziła do sytuacji, że Burmistrz Miasta i Gminy nie mógł ocenić powyższych kwestii. Nie można było więc w żaden sposób zarzucić organowi, że jego rozstrzygnięcie negatywne nie jest zgodne z wymaganiami praworządności, gdy brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego wynikał z winy i świadomego działania skarżącego. Organ pomocowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie i prawidłowo zastosował przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem Sądu brak jest więc jakiejkolwiek wady prawnej mogącej świadczyć o nieważności kwestionowanej decyzji. Decyzja ta została w sposób prawidłowy zredagowana, podpisana, zawiera wszystkie niezbędne elementy rozstrzygnięcia, a uzasadnienie prawne i faktyczne jest logiczne i poparte materiałem dowodowym zgromadzonym w trakcie trwania postępowania w sprawie. Brak też jest w obowiązującym porządku prawnym innego przepisu szczególnego, który stanowiłby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
O prawidłowości decyzji świadczy także fakt, oddalenia skargi wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2019 r wydanym pod sygn. akt III SA/Kr 213/19 .
W odniesieniu do przesłanki niewykonalności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazać należy, że zachodzi ona wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania, bądź istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Inaczej rzecz ujmując niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Niewykonalność faktyczna decyzji to natomiast trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym.
Decyzja niewykonalna zatem to taka decyzja, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw lub trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków.
Zdaniem Sądu skutków takich nie wywołuje zatem decyzja o odmowie uwzględnienia żądania strony. Decyzja taka nie przyznaje stronie nowego prawa, a co za tym idzie nie podlega ona wykonaniu, gdyż z jej treści wynika, iż odmawia ona wprowadzenia zmian w położeniu prawnym adresata. Skoro w niniejszym przypadku odmówiono skarżącemu przyznania wskazanej formy pomocy, to nie można mówić o niewykonalności tego rodzaju decyzji.
Wreszcie, w odniesieniu do ostatniej z przesłanek nieważnościowych, podniesionych przez skarżącego, stwierdzić należy, że wada nieważności decyzji z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.) to wada wynikająca z treści przepisu szczególnego. Tylko jeżeli istnieje przepis przewidujący "nieważność z mocy prawa", możliwe jest wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Musi więc istnieć przepis materialny w sposób wyraźny przewidujący sankcję nieważności w przypadku określonej wadliwości decyzji administracyjnej.
Stanowisko w tym zakresie Kolegium, jest trafne, gdyż brak jest takiego przepisu.
Podobnie nie zaistniały i inne przesłanki nieważnościowe, wskazane w art. 156 k.p.a., w szczególności takie jak: decyzja organu pomocowego dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco, czy została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Akta sprawy nie wskazują zaistnienia pierwszej z wymienionych, a strona postępowania o udzielenie pomocy był jedynie skarżący do którego skierowaną decyzję.
Wobec powyższego, skoro brak było podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez skarżącego decyzji, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie odmówiło stwierdzenia jej nieważności. Skutki bowiem, nawet jeżeliby taka sytuacja miała miejsce, jak twierdził skarżący, wydania decyzji przez podlegającego wyłączeniu pracownika organu, stanowią ewentualną podstawę do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.
Skarga nie mogła więc wywrzeć w żaden sposób zamierzonego skutku. Prawidłowe rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji zawiera uzasadnienie odpowiadające wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło