III SA/Kr 732/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Wojewody z dnia 27 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania skargę oddala Decyzją z dnia 27 kwietnia 2011 r. znak: [...], Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych) – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r., znak: [...], orzekającą o odmowie wymeldowania I. G. wraz z małoletnim synem J. G. z pobytu stałego w N. przy ul. [...]. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego. Wnioskiem z dnia 29 października 2007 r., uzupełnionym pismem z dnia 8 grudnia 2007 r., o wymeldowanie I. G. wraz z małoletnim synem, zwrócił się pełnomocnik skarżącego M. Ś. Decyzją z dnia [...] 2009 r., znak: [...], Prezydent Miasta odmówił wymeldowania I. G. wraz z małoletnim synem J. G. z pobytu stałego przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, że I. G. wraz z małoletnim synem opuściła miejsce pobytu stałego w N. przy ul. [...], ponieważ wyjechała za granicę w celach zarobkowych. Jej pobyt poza granicami kraju jest czasowy, o czym świadczy zgłoszenie dokonane w organie meldunkowym. Zainteresowana deklaruje chęć powrotu to przedmiotowego lokalu i przeprowadzenia w nim remontu. Z wyjaśnień I. G. oraz z zeznań świadków wynika, że posiada ona klucze do lokalu, mieszkanie jest umeblowane i nadal znajdują się w nim jej rzeczy. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ I instancji stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do wymeldowania I. G. wraz z małoletnim synem z pobytu stałego przy ul. [...] w N. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył M. Ś., zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędna interpretację art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Odwołujący się podniósł, że I. G. nie posiada kluczy do przedmiotowego lokalu, nie znajdują się też tam jej rzeczy. Nawet przed wyjazdem za granicę w/w nie przebywała w budynku przy ul. [...], również podczas swego pobytu w kraju w grudniu 2008 r. tam nie zamieszkiwała. Decyzją z dnia [...] 2009 r., znak: [...], Wojewody uchylił decyzję organu I instancji z [...] 2009 r., znak: [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na skutek skargi decyzja Wojewody z dnia [...] 2009 r. znak: [...], została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 545/09. W uzasadnieniu powołanego wyroku sąd wskazał, że stan faktyczny niniejszej sprawy wskazuje, że opuszczenie przez I. G. budynku na ul. [...] nie miało charakteru definitywnego i nie wynikało z jej woli, zaś nieobecność w/w w przedmiotowym lokalu spowodowana była trwającym konfliktem rodzinnym oraz poczuciem zagrożenia ze strony M. Ś. Nie zostały więc spełnione przesłanki wynikające z przepisu art. 15 ust. 2 w/w ustawy chociażby z uwagi na brak dobrowolności opuszczenia lokalu i zamiar powrotu do lokalu ze strony zainteresowanej, a dla ustalenia tych okoliczności nie jest konieczne ponowne przeprowadzenie rozprawy administracyjnej zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy administracyjnej uczestnik M. Ś. nie brał czynnego udziału w tym postępowaniu, a skarżąca przebywa poza granicami kraju. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewoda wskazał, że I. G. słuchana do protokołu przed organem I instancji w dniu [...] stycznia 2009 r. oświadczyła, że od około 3 lat wraz z synem J. G. przebywa w [...] w celach zarobkowych. Jej pobyt za granicą jest związany tylko i wyłącznie z pracą. Mieszkanie przy ul. [...] w N. wymaga dużego remontu ze względu na walący się strop, w lokalu jest duża wilgoć i tworzy się grzyb. Po powrocie z zagranicy, chcąc tam mieszkać trzeba przeprowadzić remont. Z zeznać świadków wynika, że I. G. opuściła miejsc stałego pobytu z powodów finansowych oraz ciągłych nieporozumień z matką M. S. – J. Ś. I. G. do mieszkania przy ul. [...] w N. ma swobodny dostęp, posiada swoje klucze, ma też tam rzeczy osobiste, sprzęt RTV oraz i sprzęt gospodarstwa domowego. Z zeznań W. O. wynika, że faktem jest, iż wnuczka przez jakiś czas nie mieszkała w przedmiotowym budynku ponieważ dostawała listy z pogróżkami od M. S. Wówczas bardzo się przestraszyła i dla dobra i bezpieczeństwa swojego jeszcze nienarodzonego dziecka czasowo opuściła rzeczony budynek i mieszkała pod innym adresem. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy potwierdza, że I. G. wraz z małoletnim synem J. G. nie opuściła przedmiotowego budynku w sposób dobrowolny i trwały. Opuszczenie budynku przy ul. [...] w N. związane było z wyjazdem za granicę w celach zarobkowych oraz ich bezpieczeństwem. Organ wskazał, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnym opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem pobytu stałego i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. W niniejszej sprawie I. G. wraz z synem J. G. opuściła fizycznie budynek przy ul. [...] w N., ale nie miała zamiaru zerwania z nim wszelkich związków, ani interesów osobistych i majątkowych, co więcej wiąże z tym budynkiem określone nadzieje i uważa go za swoje centrum życiowe. W związku z powyższym nie można uznać, że I. G. opuściła przedmiotowy budynek w sposób dobrowolny i trwały, albowiem do tego budynku ma zamiar wrócić i w nim mieszkać. Brak jest zatem podstaw do wymeldowania I. G. wraz z synem J. G. z budynku przy ul. [...] w N. Wojewoda wydał więc opisaną na wstępie decyzję utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2009 r., znak: [...]. Skargę na decyzję Wojewody z 27 kwietnia 2011 r. znak: [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. Ś. zarzucając naruszenie art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego nie zastosowanie oraz art. 15 ust. 2 w/w ustawy poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że nie zachodzą przesłanki pozwalające na wymeldowanie I. G. wraz z jej małoletnim synem z budynku położonego w N. przy ul. [...]. Ponadto zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie skarżącego błędne jest przyjęcie, iż samo pozostawienie w lokalu rzeczy I. G. świadczy o jej związku z mieszkaniem. Podkreślił, że I. G. nie przebywa w ogóle w miejscu zameldowania. Wyjechała za granicę i tam od 5 lat znajduje się jej centrum życiowe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Poddana ponownej kontroli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie był art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. "Przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych (...)", jak słusznie wskazał w wyroku z dnia 12 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie; sygn. akt III SA/Wr 533/07, LEX nr 512911, "(...) jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne." Opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. O dobrowolności opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przemawia ustalenie, że opuszczenie to było wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce. Podkreślić należy, że każda sprawa w przedmiocie wymeldowania ma swoją specyfikę i w związku z tym wymaga indywidualnego podejścia do okoliczności związanych z opuszczeniem lokalu. Skoro w rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 545/09, wskazał, że opuszczenie przez I. G. budynku na ul. [...] nie miało charakteru definitywnego i nie wynikało z jej woli, zaś nieobecność w/w w przedmiotowym lokalu spowodowana była trwającym konfliktem rodzinnym oraz poczuciem zagrożenia ze strony M. Ś., to trafne jest stanowisko Wojewody, ponownie orzekającego w sprawie jako organ odwoławczy, iż brak jest przesłanek do wymeldowania I. G. i jej małoletniego syna z miejsca stałego pobytu, co uzasadniało utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Bezsporną okolicznością, wynikającą z materiału dowodowego jest to, że I. G. nie przebywa wraz z małoletnim synem w spornym lokalu. Opuszczenie tego lokalu nie nastąpiło jednak, jak zasadnie stwierdził Wojewoda, z zamiarem przeniesienia przez nią swojego centrum życiowego w inne miejsce i zerwania z dotychczasowym miejscem przebywania wszelkich więzów. Opuszczenie spornego lokalu przez I. G. nastąpiło jednakże z przyczyn losowych – konieczności zarobkowego wyjazdu za granicę, a także w obawie o bezpieczeństwo swoje i dziecka oraz w obliczu, jak podkreślił sąd we wskazanym wyżej wyroku, konfliktu rodzinnego. Trudno więc w takim stanie rzeczy zarzucić Wojewodzie błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, w sytuacji potwierdzenia jedynie czasowego charakteru przebywania przez I. G. poza granicami kraju poprzez dokonanie przez nią zgłoszenia czasowego tam przebywania, z którego na obecnym etapie sprawy w żaden sposób nie można jednoznacznie przesądzić, że wyraziła ona wolę przebywania tam na stałe. Fakt nawet długotrwałego nie przebywania jej w spornym lokalu w żaden więc sposób nie może być wystarczającym i przesądzającym zarazem, że zaistniały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania I. G. i je małoletniego syna ze spornego lokalu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.