III SA/Kr 735/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 12 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy z tytułu zwolnienia ze służby skargę oddala wyroku WSA w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2014 r. Rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2009 r. Nr [...] sierż. L. W. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 30 grudnia 2009 r. Organ wyjaśnił, iż zwolnienie L. W. ze służby następuje w związku z upływem 12 miesięcy jego zawieszenia w czynnościach służbowych z powodu toczącego się przeciwko niemu postępowania przygotowawczego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego określone w art. 278 § 1 w zw. z art. 12 Kodeksu karnego oraz w art. 18 § 2 w zw. z art. 238 Kodeksu karnego. Ponadto Komendant Powiatowy Policji wskazał, iż funkcjonariusze Policji winni posiadać nieposzlakowaną opinię i cieszyć się zaufaniem publicznym, a przeciwko L. W. toczy się jeszcze jedno postępowanie przygotowawcze o czyn z art. 190 § 1 Kodeksu karnego. Rozkazem personalnym z dnia [...] 2010 r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2009 r. Nr [...]. Wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy II Wydział Karny uniewinnił L. W. od popełnienia czynów z art. 278 § 1 w zw. z art. 12 Kodeksu karnego oraz w art. 18 § 2 w zw. z art. 238 Kodeksu karnego. Wyrok stał się prawomocny z dniem 14 kwietnia 2012 r. Rozkazem personalnym z dnia [...] 2012 r. Nr [...] Komendant Powiatowy Policji, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 42 ust. 2, 3 i 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), zwolnił L. W. ze służby w Policji z dniem 22 kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu rozkazu personalnego Komendant Powiatowy Policji wyjaśnił, iż w związku z przywróceniem do służby z dniem uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego II Wydział Karny z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt [...], tj. 14 kwietnia 2012 r., L. W., zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, miał 7 dni na zgłoszenie gotowości niezwłocznego podjęcia służby. Termin ten upływał w dniu 21 kwietnia 2012 r., natomiast L. W. dopiero w dniu 7 maja 2012 r. złożył wniosek o przywrócenie do służby nie dopełniając tym samym wymogów art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Komendant Powiatowy Policji wskazał również, iż L. W. nie może pełnić służby w Policji, gdyż wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział II Karny z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt [...] został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 190 § 1 Kodeksu karnego, a zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić tylko osoba niekarana. W dniu 9 października 2012 r. L. W. własnoręcznie sporządził oświadczenie, w którym zobowiązał się do zwrotu uprzednio wypłaconej odprawy oraz ekwiwalentów i wyraził zgodę na rozliczenie tych należności w ramach kwot pozostających do wypłaty w związku ze zwolnieniem ze służby z dniem 22 kwietnia 2012 r. Z kolei w dniu 18 października 2012 r. L. W. podjął z kasy KWP świadczenie w wysokości 6-krotności uposażenia, wyrównanie uposażenia za okres pozostawania w zawieszeniu w czynnościach służbowych od 4 do 30 grudnia 2009 r. oraz część nagrody rocznej (6/12) za 2010 rok pomniejszone o równowartość należności uprzednio wypłaconych w 2010 roku, tj. odprawy, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i ekwiwalentu za czas wolny od służby. Pismem z dnia 6 stycznia 2013 r. L. W. zwrócił się do Wydziału Finansów Komendy Wojewódzkiej Policji z zapytaniem na jakim etapie jest sprawa wypłaty odprawy po zwolnieniu go ze służby w Policji w dniu 30 grudnia 2009r., bowiem według niego nie ma podstawy prawnej do zwracania w/w należności. Decyzją z dnia [...] 2013 r. Nr [...] Komendant Powiatowy Policji odmówił wypłacenia L. W. odprawy w związku ze zwolnieniem go z dniem 22 kwietnia 2012 r. ze służby w Policji z mocy rozkazu personalnego z dnia [...] 2012 r. Nr [...]. Organ I instancji wyjaśnił, iż w związku z rozkazem personalnym z dnia [...] 2009 r. Nr [...] L. W. nabył prawo do wypłaty należnych świadczeń, w szczególności odprawy, którą wypłacono mu w 2010 r. Z uwagi jednak na uprawomocnienie się wyroku Sądu Rejonowego II Wydział Karny z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt [...] rozkaz personalny z dnia [...] 2009 r. Nr [...] utracił moc prawną, a stosunek służbowy L. W. został automatycznie reaktywowany na podstawie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. Organ I instancji stwierdził zatem, iż wypłacona L. W. w 2010 r. odprawa stała się świadczeniem nienależnym, a Komenda Wojewódzka Policji uzyskała tytuł do żądania od niego zwrotu wypłaconej odprawy. Na poparcie swojego stanowiska organ I instancji powołał się na stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zdaniem organu I instancji, L. W. nie nabył również prawa do odprawy w związku z prawomocnym zwolnieniem ze służby z dniem 22 kwietnia 2012 r., a to z uwagi na zastosowaną podstawę prawną zwolnienia – w szczególności art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji (konsekwencja art. 114 ust. 4 tej ustawy). W odwołaniu od powyższej decyzji Komendanta Powiatowego Policji L. W. zarzucił niewłaściwe prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia prawa do wypłaty odprawy oraz brak podstawy prawnej do żądania zwrotu tej należności po zwolnieniu ze służby w 2009 r. Odwołujący się stwierdził, że Komendant Powiatowy Policji nie podjął jakichkolwiek czynności co do zwrotu odprawy w okresie od roku 2009 do roku 2012 i tym samym niewłaściwie gospodaruje majątkiem Policji. Ponadto L. W. podniósł, że wydana decyzja obarczona jest wadą prawną, ponieważ postępowanie w sprawie prawa do odprawy zostało przeprowadzone bez uwzględnienia wytycznych KWP oraz dodatkowo, że w jego sprawie nie ma możliwości powoływania się na orzecznictwo administracyjne, ponieważ w polskim prawie nie ma wyroków precedensowych i nie należy się podpierać innymi orzeczeniami w podobnych sprawach. Przypomniał, że dwukrotnie po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania [...] podnosił, że wszczęte postępowanie ma wadę w postaci złej daty zwolnienia go ze służby. Zdaniem odwołującego się, postępowanie winno być prowadzone za 2009 rok i tylko te fakty miały być użyte w tym postępowaniu. L. W. zarzucił Komendantowi Powiatowemu Policji, że celowo zmienia daty, aby pozbawić go środków finansowych. Decyzją z dnia 12 czerwca 2013 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i art. 114 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287 poz. 1687 z późn. zm.), Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2013 r. Nr [...]. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wyrok uniewinniający do sygn. akt [...] sprawił, że stosunek służbowy L. W., który ustał skutkiem rozkazu personalnego Nr [...] z dnia [...] 2009 r. zwalniającym w/w ze służby w Policji został automatycznie reaktywowany w oparciu o art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. Wypłacone i pobrane przez policjanta należności związane ze zwolnieniem z dniem 30 grudnia 2009 r. na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Policji stały się świadczeniami nienależnymi i powinny być przez niego zwrócone, gdyż odpadła podstawa ich wypłaty. Organ II instancji wskazał, iż w dniu 9 października 2012 r. w obecności pracownika Wydziału Finansów KWP L. W. własnoręcznie sporządził oświadczenie, w którym zobowiązał się do zwrotu wypłaconych świadczeń poprzez rozliczenie ich w ramach przysługujących mu innych należności. Zdaniem organu II instancji, rozliczenie nienależnych świadczeń w ten sposób możliwe było w oparciu o art. 127 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 91 § 1 ustawy Kodeks pracy. Organ odwoławczy podniósł również, iż analiza przepisu art. 114 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że ustawodawca różnicuje przysługujące zwalnianemu policjantowi świadczenia w zależności od podstawy zwolnienia. Największe obostrzenia dotyczą policjanta zwalnianego w trybie art. 41 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy, tj. skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego (taką podstawę prawną wskazano w rozkazie personalnym z dnia [...] 2012 r. Nr [...] zwalniającym L. W. ze służby w Policji z dniem 22 kwietnia 2012 r.). W takim przypadku jedynie Komendant Główny Policji może przyznać zwalnianemu funkcjonariuszowi fakultatywnie 50% odprawy. Zdaniem organu II instancji, gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie funkcjonariuszowi zwalnianemu na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 innych świadczeń, to wymieniłby je wprost, jak czyni to w innych przypadkach. Za niezasadne organ II instancji uznał podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczących niewłaściwego prowadzenia postępowania oraz braku podstawy prawnej do żądania zwrotu należności wypłaconych po zwolnieniu ze służby w 2009r. na podstawie art. 114 ustawy o Policji. W ocenie organu odwoławczego, Komendant Powiatowy Policji prowadząc postępowanie dopełnił wszystkich obowiązków jakie nakładają na niego przepisy rozdziału 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ II instancji stwierdził, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Nr [...] z dnia [...] 2012 r. było podstawą do żądania zwrotu wypłaconych w związku z nią świadczeń. Zdaniem organu odwoławczego, chybiony jest też zarzut braku wcześniejszego dochodzenia przez KPP roszczeń związanych ze zwrotem wypłaconych należności. Organ wyjaśnił, że dopiero ostateczne ustalenie w rozkazie Nr [...] daty rozwiązania stosunku służbowego z dniem 22 kwietnia 2012 r. umożliwiło KWP prawidłowe ustalenie wszelkich należnych L. W. świadczeń pieniężnych. Organ II instancji wskazał, iż KWP jest jedynie płatnikiem należności funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji, których przełożonym w sprawach osobowych i faktycznym pracodawcą jest Komendant tej jednostki organizacyjnej i tylko on mógł przeprowadzić postępowanie administracyjne w sprawie prawa funkcjonariusza KPP co do należności przysługujących w związku ze zwolnieniem ze służby. O takiej konieczności został on poinformowany pismem z dnia 11 stycznia 2013 r. do [...]. Nie stanowiło ono więc wytycznych, na które powołuje się skarżący, a jedynie spełniało funkcję informacyjną. W skardze na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji L. W. oświadczył, iż nie zgadza się z przeprowadzonym postępowaniem, gdyż było ono prowadzone niezgodnie z datą zwolnienia go ze służby w Policji. Zdaniem skarżącego, postępowanie winno być prowadzone z datą zwolnienia w 2009 r. a nie w 2012 r. Skarżący wniósł o wypłacenie mu należności za rok 2009 na podstawie rozkazu personalnego Nr [...]. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ II instancji stwierdził, że są one nieuzasadnione. Reaktywowanie stosunku służbowego na skutek przywrócenia do służby w trybie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji powoduje, że zwolnienie na podstawie rozkazu KPP Nr [...] z dnia [...] 2009 r. należy traktować jako niebyłe, a jedyną datą, z którą formalnie i ostatecznie został rozwiązany stosunek służbowy skarżącego jest 22 kwietnia 2012 r. określony w rozkazie KPP Nr [...] z dnia [...] 2012 r. Organ II instancji stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zawierają szczegółowe wyjaśnienie faktyczne i prawne tych okoliczności, których jednak skarżący nie przyjmuje do wiadomości, nie przytaczając jednak żadnej argumentacji na poparcie ponawianych nieustannie żądań o przeprowadzenie postępowania dot. odprawy związanej ze zwolnieniem go na podstawie rozkazu Nr [...]. Organ II instancji wskazał, iż jednorazowy charakter odprawy związanej ze zwolnieniem ze służby w Policji powoduje, że kwestia odprawy wypłaconej w 2009 r. nie może być analizowana w oderwaniu od oceny uprawnień skarżącego w związku ze zwolnieniem w 2012 r. Organ II instancji podniósł, iż odprawa wypłacona uprzednio stała się świadczeniem nienależnym na skutek przywrócenia skarżącego do służby i dlatego zasadne było żądanie jej zwrotu. Zawarty w podstawie rozkazu KPP Nr [...] z dnia [...] 2012 r. o zwolnieniu ze służby przepis art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji spowodował natomiast, że zgodnie z art. 114 ust. 4 ustawy o Policji skarżącemu nie należała się odprawa, chyba że Komendant Główny Policji lub upoważniony przez niego przełożony przyznałby mu nie więcej niż 50% tego świadczenia. Organ II instancji stwierdził, iż gdyby odprawa była należna, to świadczenie wypłacone w 2009 r. podlegałoby zaliczeniu na jej poczet, ponieważ nie jest dopuszczalne przyznanie odprawy po raz drugi w pełnej wysokości. Skoro jednak z przedstawionych wyżej powodów zaliczenie nie było możliwe, to zdaniem organu, odprawa uprzednio wypłacona podlegała zwrotowi. Zwrotu tego skarżący dokonał poprzez wyrażenie zgody na piśmie na potrącenie z innych przysługujących mu należności. Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. skarżący oświadczył, iż wnosił o oddanie mu odprawy, którą zwrócił przy zwolnieniu w 2009 r. Natomiast na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. skarżący stwierdził, iż nie było podstaw do żądania od niego zwrotu odprawy i dlatego organ powinien mu ją ponownie wypłacić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem. Rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2009 r. Nr [...] skarżący, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), został zwolniony ze służby w Policji z dniem 30 grudnia 2009 r., gdyż upłynęło 12 miesięcy jego zawieszenia w czynnościach służbowych z powodu toczącego się przeciwko niemu postępowania przygotowawczego o przestępstwo z art. 278 § 1 w zw. z art. 12 Kodeksu karnego oraz w art. 18 § 2 w zw. z art. 238 Kodeksu karnego. Rozkazem personalnym z dnia [...] 2010 r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2009 r. Nr [...]. W związku ze zwolnieniem ze służby skarżącemu wypłacono odprawę, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz ekwiwalent za czas wolny od służby. Wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy II Wydział Karny uniewinnił skarżącego od popełnienia czynów z art. 278 § 1 w zw. z art. 12 Kodeksu karnego oraz w art. 18 § 2 w zw. z art. 238 Kodeksu karnego. Wyrok stał się prawomocny z dniem 14 kwietnia 2012 r. Organy administracyjne obu instancji prawidłowo stwierdziły, że z chwilą uprawomocnienia się powyższego wyroku Sądu Rejonowego rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2009 r. Nr [...] utracił moc prawną, a skarżący został przywrócony do służby. Zgodnie bowiem z art. 42 ust. 7 w zw. z ust. 1 tego artykułu ustawy o Policji, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego, stanowi to podstawę do przywrócenia do służby. Z uwagi zatem na przywrócenie do służby skarżący winien był zwrócić odprawę, którą mu wypłacono w związku ze zwolnieniem ze służby. Odprawa przysługuje bowiem funkcjonariuszowi w związku ze zwolnieniem ze służby, skoro jednak skarżący został przywrócony do służby, to nie mógł otrzymać odprawy. Z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego z dnia 14 marca 2012 r. pobrana przez skarżącego odprawa stała się świadczeniem nienależnym i powinna zostać przez niego zwrócona, gdyż odpadła podstawa jej wypłaty. Skoro zatem skarżący nie nabył prawa do odprawy, to nie może domagać się jej wypłacenia w związku z późniejszym zwolnieniem go ze służby w 2012 r. Zwolnienie to nastąpiło na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2012 r. Nr [...], wydanego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 42 ust. 2, 3 i 7 ustawy o Policji. Rozkaz ten został wydany, gdyż skarżący, zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, miał 7 dni na zgłoszenie gotowości niezwłocznego podjęcia służby. Termin ten rozpoczął bieg z dniem uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego II Wydział Karny z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt [...], tj. 14 kwietnia 2012 r., a upływał w dniu 21 kwietnia 2012 r. W terminie tym skarżący nie zgłosił jednak gotowości do podjęcia służby. Ponadto wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział II Karny z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt [...] skarżący został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 190 § 1 Kodeksu karnego. Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy Wydział IV Karny Odwoławczy utrzymał w mocy powyższy wyrok Sądu Rejonowego Wydział II Karny. Skarżący nie nabył prawa do odprawy, zgodnie bowiem z art. 114 ust. 1 ustawy o Policji, policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4: 1) odprawę; 2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby przyznany na podstawie art. 33 ust. 3, nie więcej jednak niż za ostatnie 3 lata kalendarzowe; 3) zwrot kosztów przejazdu policjanta i członków jego rodziny oraz przewozu urządzenia domowego do nowego miejsca zamieszkania w kraju, w zakresie i na zasadach obowiązujących przy przeniesieniach z urzędu. Natomiast w ust. 4 cytowanego przepisu ustawodawca zastrzegł, iż policjantowi zwalnianemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji (a więc tak jak to miało miejsce w przypadku skarżącego) Komendant Główny Policji lub upoważniony przez niego przełożony może w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb rodziny policjanta przyznać nie więcej niż 50% odprawy. Z treści tego przepisu wynika zatem, że w przypadku funkcjonariusza zwolnionego ze służby w związku z prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego jedynie Komendant Główny Policji lub upoważniony przez niego przełożony może przyznać zwalnianemu funkcjonariuszowi fakultatywnie 50% odprawy. Ani jednak Główny Komendant Policji ani upoważniony przez niego przełożony nie przyznali skarżącemu odprawy, a zatem brak było podstaw do jej wypłacenia. Mając powyższe na uwadze Sąd ocenił, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ja decyzja organu I instancji wydane zostały zgodnie z prawem materialnym i procesowym. Z tego względu, uznając te decyzje za zgodne z prawem, Sąd skargę oddalił, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.