III SA/Kr 739/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Bożenna Blitek (spr.) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu do odbycia zasadniczej służby wojskowej skargę oddala Pismem z dnia 5 stycznia 2007r. złożonym w dniu 04.05.2007r. (do [...] z dnia [...]) J. R. zwrócił się do Wojskowej Komendy Uzupełnień o odroczenie (nie powoływanie go do odbycia) służby wojskowej ze względu na sprawy osobiste. Na uzasadnienie podał, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego, w którym musi pracować, gdyż jego rodzice są przewlekle chorymi inwalidami i nie może liczyć na ich pomoc w pracy na roli. Na poparcie swych twierdzeń dołączył kserokopie zaświadczeń o stanie zdrowia rodziców i kserokopię aktu notarialnego z dnia [..] stanowiącego "Umowę o dożywocie" na okoliczność przekazania mu w trybie ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1991r. Nr 7, poz. 24) gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,5214 ha w zamian za rentę rolniczą dla T. R. i dożywocie dla K. R. i T. R. Decyzją Nr [...] z dnia [...] organ I instancji - Wojskowa Komenda Uzupełnień - nie odroczył J. R. odbycia zasadniczej służby wojskowej. Jako podstawę prawną wskazano art. 39 ust. 3 oraz ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 kpa a na uzasadnienie decyzji podano, iż poborowy J. R. korzystał już z odroczenia "ze względu na ważne sprawy osobiste lub rodzinne", a skoro - zgodnie z przepisami - odroczenia takiego udziela się tylko jeden raz na okres od trzech do dwunastu miesięcy, to nie ma możliwości prawnej ponownego udzielenia takiego odroczenia z tego tytułu. Od decyzji tej odwołał się J. R., który w odwołaniu ponowił argumenty związane z pogarszającym się stanem zdrowia rodziców wymagających jego opieki, jak również z koniecznością osobistej pracy w gospodarstwie rolnym. Decyzją Nr [...] organ II instancji - Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną wskazano art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 39 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, a na uzasadnienie podano, że wydana przez organ I instancji decyzja jest w pełni zgodna ze wskazanym w niej obowiązującym prawem. Od decyzji tej złożył skargę J. R. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 5 kodeksu cywilnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie zakwestionował wskazanych w zaskarżonej decyzji podstaw prawnych, nie mniej podał, że - jego zdaniem - art. 5 kodeksu cywilnego stanowi samodzielną podstawą prawną umożliwiającą uchylenie zaskarżonych decyzji administracyjnych, albowiem jest on normą uniwersalną stosowaną "w różnych sytuacjach i postępowaniach". Do skargi dołączył m.in. poświadczenie zameldowania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podał, że jakiekolwiek inne rozstrzygnięcie wniosku J. R., niż zawarte w decyzjach organów obu instancji byłoby sprzeczne z przepisami ustawy regulującej powszechny obowiązek obrony Rzeczypospolitej Polskiej doprowadzając do naruszenia obowiązującego prawa. Przed rozprawą w piśmie z dnia 21.09.2007r. skarżący ponowił żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 5 kodeksu cywilnego i podniósł, że jego 51 letnia matka cierpi na nowotwór, na którą to okoliczność przedstawił kserokopie dokumentów lekarskich w tej sprawie. Podał, że we wspólnym mieszkaniu pozostaje także 75 letnia jego babka T. C., która jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Do kolejnego pisma z dnia 02.10.2007r. skarżący dołączył odpis skrócony aktu zgonu ojca T. R. zmarłego w dniu [...].09.2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie jest uzasadniona. Należy zwrócić uwagę na to, iż poza sporem pozostaje fakt, że J. R. ponownie ubiega się o odroczenie zasadniczej służby ze względu na ważne sprawy osobiste określone w art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2004r., Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.). Poza sporem pozostaje również okoliczność wynikająca z akt administracyjnych, iż Decyzją [...] J. R. korzystał już z odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na "ważne sprawy osobiste" w okresie od dnia [...] 2006r. do dnia [...] 2007r. W tej sytuacji Sąd zwraca uwagę na treść przepisów stanowiących podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji, a to art. 39 ust. 3 i ust. 5 powołanej wyżej ustawy: "Art. 39. (...) 3. Odroczenia zasadniczej służby wojskowej można udzielić również ze względu na ważne sprawy osobiste lub rodzinne poborowego, a w szczególności związane z zaistnieniem trudnej sytuacji osobistej lub rodzinnej, które nie upoważniają do udzielenia poborowemu odroczenia z tytułu sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny albo z powodu konieczności załatwienia spraw związanych z prowadzeniem przez poborowego przedsiębiorstwa, gospodarstwa rolnego albo innej działalności gospodarczej. (...) 5. Odroczenia, o którym mowa (...) w ust. 3, udziela się tylko jeden raz na okres od trzech do dwunastu miesięcy." W związku z powyższym - zdaniem Sądu - organy administracyjne mają rację wskazując na ustawową przeszkodę w ponownym udzieleniu odroczenia skarżącemu z powodu "ważnych spraw osobistych lub rodzinnych poborowego" w postaci art. 39 ust. 5 w związku z art. 39 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie mając na względzie opisywaną przez skarżącego jego sytuację życiową zwraca uwagę na treść art. 39 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 powołanej wyżej ustawy: "1. Odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się poborowemu na jego udokumentowany wniosek ze względu na: (...) 3) konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny wspólnie z nim zamieszkałym, który nie ukończył szesnastego roku życia lub został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i do samodzielnej egzystencji albo który ukończył siedemdziesiąty piąty rok życia, jeżeli nie ma innego pełnoletniego członka rodziny bliższego lub równego stopniem pokrewieństwa obowiązanego do sprawowania tej opieki, albo ze względu na obowiązek sprawowania opieki wynikającej z prawomocnego orzeczenia sądu - na czas sprawowania tej opieki, z zastrzeżeniem ust. 4; 4. Odroczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, udziela się nie więcej niż trzy razy, każdorazowo na czas określony we wniosku, nie dłuższy jednak niż dwanaście miesięcy. Według twierdzeń skarżącego - wspólnie z nim zamieszkałe osoby są w niezwykle trudnej sytuacji życiowej, a mianowicie: jego matka K. R. jest osobą uznaną za całkowicie niezdolną do pracy, a jego babka T. C., która ukończyła siedemdziesiąt pięć lat - za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji. Okoliczności te - po ich dostatecznym wyjaśnieniu i udokumentowaniu - mogłyby wskazywać na inną podstawę odroczenia skarżącemu zasadniczej służby wojskowej, ale po pierwsze: na taką podstawę skarżący w ogóle nie powołuje się w złożonym i rozpatrywanym w tej sprawie wniosku, a po drugie: z zalegającego w aktach urzędowego poświadczenia zameldowania na pobyt stały wydanego przez Urząd Gminy w dniu 4 lipca 2007r. wynika, że pod adresem zamieszkania skarżącego - K. M. nr [...] zameldowanym na pobyt stały jest także m.in. starszy brat skarżącego M. D. 2-ga imion R. ur. [...], a więc mający ukończone lat 25. Już na marginesie Sąd zauważa, że powoływanie się w postępowaniu administracyjnym na przepisy kodeksu cywilnego jest nieuzasadnione choćby z racji tego, że: Kodeks cywilny - ustawa z dnia 23 kwietnia 1964r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) w art. 1 wyznacza zakres swojej regulacji: "Kodeks niniejszy reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi", natomiast Kodeks postępowania administracyjnego - ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w Dziale I, Rozdziale 1 normuje jednoznacznie inny "zakres obowiązywania", zaś w Rozdziale 2 określa "zasady ogólne", jako reguły postępowania administracyjnego, które mają zastosowanie w tej sprawie, jako sprawie administracyjnej. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa - a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.