III SA/Kr 739/17

|Kraków dnia 16 sierpnia 2017 r. | Postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka, po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpital [...] w K o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpital [...] w K, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 23 maja 2017 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa W. M. do świadczenia opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, postanawia:, , przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych., , |Uzasadnienie | |Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital [...] w K (dalej strona skarżąca), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie | |skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 maja 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa W. M. | |do świadczenia opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W treści skargi strona skarżąca sformułowała wniosek o | |przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na| |urzędowym formularzu "PPPr". | |W uzasadnieniu wniosku, strona skarżąca podniosła, że z uwagi na swoją sytuację finansową oraz rodzaj wykonywanych zadań w zakresie | |opieki zdrowotnej nie jest w stanie ponieść niezbędnych w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Wyjaśniła, że przedmiotem niniejszego | |postępowania jest decyzja odmawiająca potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych. W związku | |z powyższym, gdy strona skarżąca jest zmuszona do ponoszenia dodatkowych kosztów celem uzyskania zapłaty za udzielone w trybie nagłym | |świadczenia opieki zdrowotnej, przedmiotowy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest niezbędny, bowiem umożliwi dochodzenie swoich| |praw na drodze sądowej. Oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego stanowi fundusz własny ujemny tj. 112.068.104,34 zł (w tym | |fundusz założycielski – stan na 31.12.2016 r. 235.716.953,923 zł oraz wartość aktywów 442.762.992,95 zł; wartość środków trwałych | |wynosi 287.537.537,08 złotych. Natomiast strata z działalności za ostatni rok obrotowy wyniosła 14.188.098,73 zł. | |Wskazała, że pomimo starań w zakresie poprawy sytuacji finansowej pozyskiwane przychody nie pokrywają kosztów bieżącej działalności | |Szpitala. W okresie od stycznia do marca 2017 r. Skarżąca poniosła stratę w wysokości 29.842.714,11 zł. Brak dostatecznej ilości | |środków finansowych powoduje utrzymywanie się stanu zobowiązań na bardzo wysokim poziomie. Na dzień 31 marca 2017 r. zobowiązania | |ogółem stanowiły kwotę 339.140.827,10 zł, w tym zobowiązania wymagalne na kwotę 59.762.368,28 zł. W związku z powyższym skarżąca | |pozyskała długoterminowe kredyty i pożyczki, których zobowiązania na dzień 31 marca 2017 r. stanowiły kwotę 121.866.917,00 zł, przy | |czym miesięczne obciążenia z tytułu spłaty rat kredytu i pożyczek stanowią kwotę ok 2.200.000,00 zł. Ponadto strona skarżąca wskazała, | |że czyni starania, aby utrzymać płynność finansową. Oświadczyła, że środki finansowe na dzień 31 marca 2017 r. stanowiły kwotę | |20.258,485,03 zł, natomiast środki własne w wysokości 11.550.374,49 zł przeznczone są na spłatę części zobowiązań wobec pracowników | |Szpitala z tytułu wynagrodzenia za miesiąc marzec 2017 r. Pozostała kwota 8.708.110,54 to środki celowe, które przeznaczane są na | |ściśle określone cele wynikające z ustaw. Podniosła również, że miesięczne obowiązkowe zobowiązania z tytułu: wynagrodzenia | |pracowników, składek ZUS, podatku dochodowego od osób fizycznych to kwota ok 23.000.000,00 zł. Ponadto powyższa kwota nie obejmuje | |wynagrodzenia za dyżury lekarskie. W związku z powyższym są to kwoty, które znacznie przewyższają środki, którymi dysponuje skarżąca. | |Do wniosku dołączono bilans aktywów i pasywów za 2016 r., rachunek zysków i strat za 2016 r. stan rachunków bankowych na dzień 9 | |czerwca 2017 r. oraz oświadczenie o stanie środków finansowych Szpitala. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: | |Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z| |dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369) – dalej jako p.p.s.a. | |prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów| |sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie | |częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i| |wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie | |prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie| |ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma | |dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym). Podkreślić więc należy na | |wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma | |charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek | |przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać| |taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r.sygn. akt II FZ 409/11, | |CBOSA). | |Podkreślić należy także, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., | |zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia | |danin publicznych, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. | |Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to | |powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest | |rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. | |W ocenie Sądu, w kontekście przedstawionej argumentacji i złożonych dokumentów, żądanie strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w | |zakresie częściowym uznać należy za uzasadnione. | |Podnieść przede wszystkim należy, że skarżąca, jako jednostka sektora finansów publicznych związana jest dyscypliną finansową | |przejawiającą się wymogiem przestrzegania ram planu finansowego, czyli planów procesów gromadzenia oraz wydatkowania publicznych | |środków pieniężnych. Ta okoliczność odróżnia ją od "zwykłych" podmiotów gospodarczych, które działając na rynku gospodarczym mogą | |swobodnie dysponować własnymi środkami. Dlatego też niezaplanowane wydatki w postaci opłat sądowych nie mogą być traktowane na równi z | |wydatkami zaplanowanymi i związanymi z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, działalnością dydaktyczną i badawczą. | |Oceniając możliwości finansowe strony skarżącej, Sąd wziął po uwagę stan środków pieniężnych zgromadzonych na jej rachunku bankowym, a | |w szczególności ich przeznaczenie oraz fakt, że wnioskujący jest zakładem opieki zdrowotnej, działającym w sektorze usług zdrowotnych. | |Posiadane na rachunkach środki, w ocenie Sądu, nie mogą decydować o kondycji finansowej skarżącej, albowiem są to środki przeznaczone | |m.in. na zaspokojenie bieżącej działalności Szpitala, spłatę zobowiązań wobec kontrahentów, wynagrodzenia dla pracowników. W tym | |kontekście należy mieć również na uwadze wskazywane informacje, co do aktualnego zadłużenia Szpitala oraz stratę i niewątpliwie słabą | |kondycję finansów. | |Na marginesie wskazać należy, że wbrew twierdzeniu strony skarżącej, niniejsza sprawa nie jest objęta ustawowym zwolnieniem od kosztów | |sądowych, bowiem zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit.c strony nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach dotyczących chorób| |zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Natomiast przedmiotowa sprawa nie jest sprawą z zakresu świadczeń | |leczniczych i jako taka podlega ogólnemu obowiązkowi uiszczenia kosztów sądowych wynikającemu z art. 199 p.p.s.a. | |Z tych powodów, uwzględniając wyjątkową sytuację strony skarżącej, Sąd przyjął, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie | |jakichkolwiek kosztów postępowania i na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji | |postanowienia. | | |