III SA/Kr 74/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 60 m2 i nieruchomość rolna o powierzchni 2 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę około 1430 zł wyjaśniając, że składa się na to 730 zł emerytury matki i około 700 zł jego dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że od lipca ubiegłego roku, kiedy to uległ wypadkowi po którym ma niesprawną rękę nie jest zdolny do czynności prawnych. Nie pobiera zasiłku ani żadnego odszkodowania. W czerwcu bieżącego roku przeszedł operację. Ma problemy z regulowaniem pozaciąganych kredytów. Wedle relacji skarżącego dom i gospodarstwo są zaniedbane. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych wyjaśnił, że nie został ubezwłasnowolniony a tylko po wypadku przez 180 dni przebywał na zwolnieniu lekarskim. Obecnie jest w dalszym leczeniu i rehabilitacji (vide: karty informacyjne; skierowanie do poradni specjalistycznej). Kredyty spłaca choć ma z tym trudności (vide: monit [...] Bank Polska; wezwanie i upomnienie z Banku [...]; zawiadomienie [...] Banku; wezwanie z [...] Banku). Posiada zadłużenie w elektrowni na 176 zł (vide: upomnienie). Gazu nie ma, dom ogrzewa drewnem którego 1m3 kosztuje 140 zł, za wywóz śmieci płaci 30 zł a co do opłat z RTV to zwrócił się do KRRiT o umorzenie zadłużenia. Za telefon płaci 130 zł. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przy przychodzie rzędu 35624,53 zł i kosztach jego uzyskania na poziomie 43706,10 zł odnotował stratę 8081,57 zł (vide: deklaracja PIT) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że przed złożeniem obecnego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący już wcześniej trzykrotnie domagał się był przyznania tego prawa. Poprzednie jego starania nie odniosły zamierzonego skutku. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 marca 2008 r. sygn. II GZ 67/08 (k.74-76) oddalił zażalenie (k. 66) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2007 r. (k. 56-58) oddalające wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych po wniesionym sprzeciwie (k. 34) od zarządzenia referendarskiego (k.27-28). Kolejne dwa wnioski skarżącego (k. 86; 106 i 113) pozostawiono także bez rozpoznania(k. 95 i n.; k. 120 i n..). W swym obecnym wniosku skarżący co prawda nie wyartykułował wprost, że od chwili ostatniej prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy w jego sytuacji nastąpiła jakaś zmiana, podniósł jednak, że w ubiegłym roku uległ wypadkowi, po którym był dwukrotnie operowany i przebywał na zwolnieniu lekarskim a obecnie jest w rehabilitacji (vide: vide: karty informacyjne; skierowanie do poradni specjalistycznej) Z kolei przypomnieć trzeba, że stosownie do art. 243 §1 w związku z art. art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z wolą ustawodawcy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach (art. 252 ppsa). Dokładność owych danych stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. W ocenie orzekającego realia niniejszej sprawy nie stwarzają wystarczającej podstawy do takich ustaleń. Skarżący co prawda zareagował na skierowane wezwanie ale po pierwsze swych twierdzeń na temat wysokości ponoszonych opłat medialnych, wydatków na opał, nie poprał żadnymi rachunkami. Po wtóre i co istotniejsze skarżący nie wyjaśnił w sposób przekonywujący co stało się kredytem, który uprzednio miał go obciążać. Przypomnieć trzeba, że przy poprzednich swoich staraniach skarżący wskazywał na zadłużenie rzędu 80.000 zł (vide: k. 20v) tłumacząc, że miesięczne raty z tego tytułu wynoszą ponad 3700 zł (vide: k. 46). Przypomnieć też trzeba, że przy wykazywanych dochodach sądy obu instancji odmawiały skarżącemu wiarygodności w tym względzie (vide: k.74-76; k. 56-58. Wątpliwości te nadal zachowują swoją aktualność. Przedstawione przez skarżącego kopie monitów wskazują co prawda na fakt posiadania przezeń zadłużenia w kliku bankach, nie tłumaczą jednak w sposób wystarczający jaka jest wysokość pozaciąganych tam kredytów i płaconych rat. Nie można oczywiście wykluczyć, że skarżący w istocie ma kłopoty ze spłatą tylko stosunkowo niewielkich zobowiązań, adekwatnych do poziomu jego dochodów i rozmiarów prowadzonej działalności gospodarczej, natomiast podawana poprzednio wielkość zadłużenia kredytowego i płaconych rat stanowiła wyraz nadinterpretacji. Rozwianie tych wątpliwości w sposób jednoznaczny było jednak rzeczą skarżącego. Unikając udzielenia odpowiedzi wprost uniemożliwił zaś dokonanie oceny swych rzeczywistych możliwości płatniczych, które nie są tak oczywiste. Nie można bowiem tracić też z pola widzenia, że jeśli skarżącego stać cyklicznie na ponoszenie kosztów przekraczających przychody (vide: deklaracja podatkowa za 2008 r. a także deklaracje za 2005 r. k. 47 i 51 oraz 2006 r. k. 52 v. i 54) to musi posiadać odpowiednie źródła finansowania. "Strata" jest bowiem wyliczana w sposób szczególny, wyznaczany regułami adekwatnymi dla celu do jakiego została powołana przy rozliczeniach podatkowych z fiskusem. W związku z tym nie znajduje prostego przełożenia na rzeczywistą sytuację majątkową strony. Wskazując na powyższe przypomnieć wypada, że w sytuacji gdy przedstawiona przez stronę sytuacji życiowa nie jest do końca jasna wobec uchylania się strony od złożenia stosownych wyjaśnień sąd ani referendarz nie są zobowiązani do prowadzenia dochodzeń (por. postan. WSA w Gd. z14 listopada 2005 r. I SA/Gd 140/04) bo to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Przy tym niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Mając na uwadze powyższe należało postanowić jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).