III SA/Kr 746/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi G. Ś. na decyzję Wojewody z dnia 22 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia 22 maja 2009 r., znak: [...], Wojewoda, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji. Organ I instancji - Prezydent Miasta - decyzją z dnia [...] 2009 r. znak: [...], na podstawie art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie G. Ś. z pobytu stałego, z mieszkania nr [...] przy ul. A [...] w B., które wszczęte zostało na wniosek M. L. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że w grudniu 2008 r. nastąpił zmiana właściciela przedmiotowego lokalu, a zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W takim też znaczeniu należy rozumieć pojęcie strony, przyjęte w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych). A zatem skoro organ gminy może wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie wymeldowania na wniosek strony, która wykaże w sprawie swój interes prawny, to po stwierdzeniu braku interesu prawnego składającego wniosek o wymeldowanie osoby, winien to postępowanie umorzyć. W związku z powyższym, skoro M. L. nie jest już właścicielem przedmiotowego lokalu, nie jest również stroną postępowania o wymeldowanie G. Ś. z tego lokalu, a zatem postępowanie w tej sprawie należało umorzyć. Odwołanie od tej decyzji złożył M. L., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, że nie jest on stroną postępowania. Odwołujący podniósł, że zbycie przedmiotowego lokalu nie uprawnia organu administracji publicznej do pozbawienia go przymiotu strony, bowiem zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Odwołujący podniósł, że nadal podtrzymuje żądanie wymeldowania skarżącego z lokalu z uwagi na zobowiązanie jakie poczynił względem nabywcy lokalu, iż z przedmiotowego lokalu zostaną wymeldowane wszystkie osoby w nim zameldowane. Organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji i przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazał, że fakt sprzedaży lokalu nie uczynił bezprawnym wniosku o wymeldowanie G. Ś. z lokalu nr [...] przy ul. A [...] w B. Organ odwoławczy wskazał, że prowadząc ponownie przedmiotową sprawę organ I instancji winien dopuścić do postępowania w charakterze strony nowego właściciela nieruchomości nr [...] przy ul. A [...] w B i zawiadomić go o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania G. Ś. z miejsca pobytu stałego. Organ odwoławczy podniósł, że prowadząc postępowanie w sprawie meldunkowej osoby przebywającej w zakładzie penitencjarnym, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, istotne jest ustalenie miejsca przebywania G. Ś., to znaczy czy był to lokal, w którym jest on zameldowany na pobyt stały, czy też inny budynek. W przedmiotowej sprawie powyższego nie ustalono. Organ odwoławczy wskazał również, że nie można umorzyć postępowania o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego tylko z uwagi na fakt, że zmienił się właściciel lokalu. Organ I instancji winien wówczas prowadzić postępowanie o wymeldowanie G. Ś. z urzędu. Skargę na decyzję Wojewody z dnia 22 maja 2009 r., znak: [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył G. Ś. podnosząc, że M. L. nie jest już właścicielem lokalu, a nowi właściciele do tej pory nie złożyli wniosku o jego wymeldowanie. Skarżący podniósł, że Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał, dlaczego M. L. ma interes prawny w sprawie dotyczącej wymeldowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie jest zasadna. Z uwagi na to, że w rozpatrywanej sprawie zaskarżona została decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia, kontrola sądu obejmowała prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia kasacyjnego. Art. 138 § 2 k.p.a. stanowi podstawę prawną do wydania tego rodzaju decyzji. W świetle tego przepisu organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm procesowych, a zatem, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo, gdy wprawdzie je przeprowadził, lecz z rażącym naruszeniem przepisów procesowych. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji organu I instancji, nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Decyzja tego typu, jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Niedopuszczalna jest zatem wykładnia rozszerzająca, a decyzja kasacyjna może być wydana jedynie w sytuacjach określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Oceniając pod tym kątem decyzję Wojewody stwierdzić należy, że jest ona zgodna z prawem. Z treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Racje ma, więc Wojewoda wskazując, że skoro postępowanie w sprawie wymeldowania jest potwierdzeniem faktu nie przebywania osoby w miejscu stałego pobytu, a decyzje o wymeldowaniu nie pozbawiają prawa do lokalu, to kwestia zmiany właściciela lokalu miejsca stałego pobytu nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia i nie czyni postępowania o wymeldowanie bezprzedmiotowym. Postępowanie to powinno się wówczas toczyć z urzędu. Jedyną przesłanką, jaka powinna być ustalona przez organy orzekające w sprawach o wymeldowanie osoby, jest kwestia dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez nią miejsca stałego pobytu. Organy winy też ustalić zamiar tej osoby. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby opuszczenia miejsca stałego pobytu, koncentrację interesów życiowych w innym miejscu oraz obiektywną możliwość realizacji woli przebywania w miejscu stałego pobytu (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2001 r.; V SA 3169/00, niepublik., wyrok NSA z 6 lutego 2002 r ., SA/Sz 1278/00, niepublik.). Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za okoliczność uzasadniającą pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności między innymi pobyt w zakładach karnych, poprawczych, czy aresztach śledczych. Jednocześnie art. 7 ust. 1 ustawy wskazuje, że pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego. Zweryfikowanie zatem miejsca zatrzymania G. Ś. ma istotne znaczenie dla treści rozstrzygnięcia. Za dobrowolne opuszczenia nie można, bowiem uznać aresztowania (wyrok WSA w Warszawie z 8 listopada 2006 r.; IV SA/Wa 1608/06, LEX nr 306521). Powyższe potwierdza prawidłowość stanowiska organu odwoławczego, że zaszła konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania w niniejszej sprawie, co najmniej w znacznej części, a to daje podstawę do wydania decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.