III SA/Kr 747/22

WyrokWSA w Krakowie2023-01-10

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Tadeusz Kiełkowski, Hanna Knysiak-Sudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą umorzenia w całości kwoty nienależnie pobranego zasiłku dla opiekuna, pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi podstawę do umorzenia nienależnie pobranych świadczeń w "szczególnie uzasadnionych okolicznościach". Sąd stwierdził, że przyznana ulga w postaci umorzenia odsetek była znacząca, a odmowa dalszego umorzenia została przekonująco uzasadniona, nie wykazując przekroczenia granic uznania administracyjnego. Stan faktyczny został uznany za prawidłowo ustalony, a zarzuty skargi za bezzasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy umorzenia w całości kwoty nienależnie pobranego zasiłku dla opiekuna przez A. O. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji, organy ponownie rozpoznały sprawę, ustalając m.in. dochody skarżącej z emerytury, jej stan zdrowia (cukrzyca) oraz sprzeczne oświadczenia dotyczące liczby domowników. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia należności głównej, ale umorzył odsetki. SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że sytuacja skarżącej nie jest "szczególnie uzasadniona" w stopniu pozwalającym na umorzenie całości należności. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) SWSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 marca 2022 r. znak SKO.ŚR/4111/1799/2021 w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla opiekuna oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 8 marca 2022 r., znak SKO.ŚR/4111/1799/2021, działając na podstawie art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 753), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. O. od decyzji nr [...] wydanej dnia 5 listopada 2021 r. z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy W. orzekającej o odmowie umorzenia A. O. kwoty nienależnie pobranego zasiłku dla opiekuna w łącznej wysokości 11440 zł i umarzającej kwotę odsetek ustawowych za opóźnienie naliczanych od kwoty należności głównej – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 6 marca 2020 r. Burmistrz Miasta i Gminy W. orzekł o odmowie umorzenia A. O. kwoty należności głównej nienależnie pobranego świadczenia opiekuńczego w formie zasiłku dla opiekuna określonego w decyzji nr [...] z dnia 14 sierpnia 2018 r. w łącznej wysokości 11.440 zł oraz umorzył kwotę odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od kwoty należności głównej nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w łącznej wysokości 2 044,94 zł i odstąpił od dalszego naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał w szczególności, że jedynym dochodem skarżącej jest jej emerytura w wysokości 848,60 zł, po potrąceniu kwot z egzekucji administracyjnej w wysokości 94,40 zł. Skarżąca mieszka z dwoma synami i nie korzysta, ani też nie zamierza korzystać z pomocy społecznej. W ocenie organu, skarżąca mając 64 lata, mogła jednak pracować i w ten sposób poprawić swoją sytuację bytową. Na skutek odwołania A. O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 28 kwietnia 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że to głównie zaległość w wysokości 13.454,30 zł stanowiła o trudnej sytuacji finansowej skarżącej. W ocenie organu odwoławczego skarżąca powinna była liczyć się z obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń i wykazać się starannością w takim gospodarowaniu posiadanymi środkami, aby zaoszczędzić przedmiotową kwotę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 26 stycznia 2021 r., III SA/Kr 694/20, uchylił decyzje organów obu instancji. W ocenie Sądu, skarga była zasadna, ponieważ ocena możliwości spłacenia zaległości przez skarżącą była co najmniej przedwczesna. Sąd zwrócił uwagę na to, że otrzymywana przez skarżącą emerytura praktycznie powoduje, iż skarżąca znajduje się na granicy ustawowej ubóstwa. Zgodnie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wynosi ono 701 zł dla osoby samotnie gospodarującej. Wprawdzie skarżąca otrzymuje ok. 150 zł więcej, niemniej jednak trudno przyjąć, że z tej kwoty jest w stanie poczynić oszczędności pozwalające jej na realną spłatę należności. Skarżąca ma zdiagnozowaną cukrzycę wymagającą leczenia insuliną. Tego typu leczenie zwiększa koszty utrzymania, a do przekroczenia 75 lat koszty insuliny i innych lekarstw nie są refundowane w ramach rządowego programu 75 plus. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji skupił się na argumentacji, że skarżąca pomimo przekroczenia wieku emerytalnego ma możliwość podjęcia pracy zarobkowej. Z akt nie wynika jednak, jakie wyksztalcenie skarżąca posiada czy też w jakim charakterze pracowała przed uzyskaniem emerytury – co pozwoliłoby Sądowi zweryfikować ocenę organu. Sąd nie jest również w stanie wypowiedzieć się, czy cukrzyca skarżącej pozwala jej na podjęcie, nawet dorywczo dodatkowej pracy. Właściwie nic nie wiadomo również o sytuacji materialnej i osobistej synów skarżącej, którzy przecież faktycznie mieszkają z matką, a więc w jakiejś mierze mogą ją odciążyć od kosztów utrzymania w celu umożliwienia spłacania zadłużenia. Sąd wskazał, że w ponownym postępowaniu organ powinien ustalić, czy skarżąca z uwagi na swój wiek, stan zdrowotny i dotychczasowy sposób zarobkowania (przed emeryturą) jest w stanie podjąć zatrudnienie; organ powinien ustalić również, czy synowie skarżącej z racji uzyskiwanych dochodów są w stanie wspomóc matkę w spłacie zadłużenia. Burmistrz Miasta i Gminy W., po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia 5 listopada 2021 r., działając na podstawie art. 3 pkt 11 i art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. w zw. z art. 61 § 1 i 4, art. 77 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego: 1) odmówił umorzenia kwoty należności głównej nienależnie pobranego świadczenia opiekuńczego w formie zasiłku dla opiekuna określonego w decyzji Nr [...] z dnia 2018-08-14 w łącznej wysokości 11440,00 zł; 2) umorzył kwotę odsetek ustawowych za opóźnienie naliczanych od kwoty należności głównej nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w łącznej wysokości 3133,41 zł i odstąpił od dalszego naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał w szczególności, że będąc związany wskazaniami sądu ponownie przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie. A. O. oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nigdzie nie pracuje dorywczo, nie wychodzi z domu z uwagi na zawroty głowy, a utrzymuje się z emerytury, która podlega potrąceniom w związku z toczącą się egzekucją administracyjną. Ustalono, że w lipcu 2021 roku A. O. ubiegając się o wydanie zaświadczenia o wysokości przeciętego miesięcznego dochodu przypadającego na osobę w rodzinie na potrzeby dofinansowania z programu "Czyste Powietrze" oświadczyła, że jej gospodarstwo domowe jest wieloosobowe, a oprócz niej w skład gospodarstwa domowego wchodzą jeszcze cztery osoby. Nadto organ dokonał ustaleń w zakresie wydatków strony, stwierdzając, że A. O. zużywa media w wysokości większej niż jak oświadczała, gdy mieszkała z synami. Co do kosztów utrzymania, tj. zakupu żywności, środków czystości – strona nie udzieliła organowi informacji. Ustalono nadto, że A. O. nie korzysta z form wsparcia ze strony MGOPS w W., bowiem jak oświadcza sama jest w stanie zaspakajać swoje potrzeby. Strona nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Niemniej jednak organ I instancji, dostrzegając niewątpliwie trudną sytuację A. O., uznał za uzasadnione umorzenie należności odsetkowych, jednocześnie nie znajdując podstaw do umorzenia całości kwoty przypisanej do zwrotu z tytułu nienależnie pobranego zasiłku dla opiekuna. Na skutek odwołania A. O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 8 marca 2022 r., którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył art. 30 ust. 1 i ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także wskazał na jego wykładnię sądową. Dalej organ odwoławczy zauważył, że według ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji w ponownie – po wyroku WSA w Krakowie – prowadzonym postępowaniu ustalono, że A. O. oświadcza, iż mieszka z synem, ale prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nigdzie nie pracuje dorywczo, nie wychodzi z domu z uwagi na zawroty głowy, a utrzymuje się z emerytury w wysokości 915 zł (878,81 zł do wypłaty z uwagi na potrącenia egzekucyjne). Organ ustalił ponadto, że w lipcu 2021 r. A. O. ubiegając się o wydanie zaświadczenia o wysokości przeciętego miesięcznego dochodu przypadającego na osobę w rodzinie na potrzeby dofinansowania z programu "Czyste Powietrze" oświadczyła, że jej gospodarstwo domowe jest wieloosobowe , a oprócz niej w skład gospodarstwa domowego wchodzą jeszcze 4 osoby (dowód oświadczenie w aktach sprawy). Nadto organ dokonał ustaleń w zakresie wydatków strony, stwierdzając, że A. O. zużywa media w wysokości większej niż jak oświadczała, że mieszka z dwoma synami (miesięcznie to kwota ok. 480 zł - 520 zł). Co do kosztów utrzymania tj. zakupu żywności, środków czystości strona nie udzieliła organowi informacji, wskazano jedynie, że na leki strona wydaje około 300 zł miesięcznie (oświadczenie strony). Poza powyższym ustalono, że A. O. nie korzysta z żadnych form wsparcia ze strony MGOPS w W., bowiem jak oświadcza sama jest w stanie zaspakajać swoje potrzeby. Nadto strona nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest słuszne. Z akt sprawy wynika, że A. O. jest matką kilkorga dzieci w wieku dorosłym, które mają obowiązek wspierania rodzica, który znajduje się w niedostatku. Niewątpliwie taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Świadczy o tym fakt, że strona nie korzysta z żadnych form wsparcia z pomocy społecznej w sytuacji, gdy zestawienie wydatków, jakie miesięcznie ponosi (bez żywności i kosztów bieżących zakupów środków czystości), przewyższa lub jest na równi z kosztami dochodu jaki strona wykazuje. Nadto ilość zużywanych mediów świadczy o tym, że strona nie zamieszkuje sama, a ilość domowników jest trudna do ustalenia, bowiem A. O. podaje w tym zakresie sprzeczne oświadczenia. Z akt sprawy wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wieloosobowe, niemniej jednak nie sposób ustalić dokładnej liczby dzieci, z którymi zamieszkuje. Niewątpliwie jednak – na co wskazuje doświadczenie życiowe i zasady logiki – dzieci stanowią wsparcie dla strony, albowiem w innym razie strona nie byłaby w stanie samodzielnie ponosić miesięcznych wydatków, jakie deklaruje i prawdopodobnie wnioskowałaby o wsparcie z MGOPS. Organ odwoławczy podkreślił, że sama trudna sytuacja materialna danej rodziny nie uzasadnia umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń, jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie "szczególna" i to szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich innych rodzin. Przesłanką do umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych mogą być niskie dochody rodzinie lub przejściowe trudności finansowe, ale przy jednoczesnym występowaniu innych szczególnych okoliczności, takich jak na przykład długotrwała choroba w rodzinie, niepełnosprawność lub zdarzenie losowe wymagające dodatkowych nakładów finansowych. Organ odwoławczy uznał też, że organ pierwszej instancji zasadnie umorzył kwotę należności odsetkowych od nienależnie pobranych świadczeń, uwzględniając potrzebę wsparcia strony. Pismem z dnia 15 kwietnia 2022 r. A. O. wniosła skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Stanowisko skarżącej zostało sprecyzowane pismami z dnia 1 grudnia 2022 r., z dnia 27 grudnia 2022 r., z dnia 30 grudnia 2022 r. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak należytego zweryfikowania wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz brak przeprowadzenia wszystkich niezbędnych dowodów, co zaowocowało błędnym przyjęciem, że nie zachodzą przesłanki umorzenia w całości kwoty pobranych świadczeń; 2) art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędne przyjęcie, że sytuacja rodzinna, materialna i zdrowotna oraz życiowa skarżącej nie wyczerpuje przesłanki "szczególnie uzasadnionych okoliczności", a co za tym idzie – nie jest wystarczająca do umorzenia należności w całości – czym przekroczono granice uznania administracyjnego stawiając bez należytego umotywowania wyżej interes publiczny niż interes rodziny skarżącej. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, a w razie stwierdzenia naruszeń prawa materialnego także o uwzględnienie skargi poprzez zobowiązanie organu do wydania decyzji uwzględniającej odwołanie skarżącej, wskazując przy tym sposób załatwienia sprawy. Skarżąca wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów poprzez zwrócenie się do Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej W. w W. oraz do SP ZOZ Szpitala [...] w K. o dokumentację medyczną skarżącej celem wykazania jej aktualnego stanu zdrowia oraz braku w tym kontekście możliwości pozyskania środków na spłatę należności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem. Zważywszy że rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie było już przedmiotem kontroli sądowej, należy zwrócić uwagę na: art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby; art. 171 p.p.s.a., który stanowi, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia; art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 30 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.) osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Z kolei art. 30 ust. 9 powołanej ustawy stanowi, że organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Organ odwoławczy prawidłowo zidentyfikował tę podstawę decyzji i dokonał prawidłowej wykładni przepisów wchodzących w jej skład, akcentując wyjątkowy charakter ewentualnego umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, a także uznaniowy charakter rozstrzygnięcia. Tenże uznaniowy charakter rozstrzygnięcia ma też zasadnicze znaczenie w toku sądowej, a zatem legalnościowej, kontroli decyzji. Wybór konsekwencji prawnych stwierdzonego stanu faktycznego należy tu zasadniczo do organu administracji, bowiem z woli ustawodawcy to on jest beneficjentem uznania. Sąd władny jest zweryfikować pod kątem zgodności z prawem aspekty proceduralne czynności jurysdykcyjnych (w tym prawidłowość ustalenia stanu faktycznego), a gdy idzie o treść rozstrzygnięcia – rozważyć, czy nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, z uwzględnieniem zasad ogólnych, w szczególności zasady wyrażonej w art. 7 k.p.a. W ocenie Sądu, w toku ponownego rozpoznania sprawy stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony w sposób prawidłowy i wyczerpujący – na tyle, na ile było to możliwe przy uwzględnieniu postawy skarżącej w toku postępowania wyjaśniającego. Najistotniejsze okoliczności wyeksponował organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji przez wskazanie, że A. O. utrzymuje się z emerytury w wysokości 915 zł (878,81 zł do wypłaty z uwagi na potrącenia egzekucyjne); nie korzysta z żadnych form wsparcia ze strony MGOPS w W., bowiem sama jest w stanie zaspakajać swoje potrzeby; nigdzie nie pracuje dorywczo; nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Gdy chodzi o stan zdrowia skarżącej, organ miał na uwadze okoliczności, które wynikają z jej oświadczeń oraz posiadanej już wcześniej dokumentacji, aczkolwiek zarazem zaznaczył, że skarżąca – mimo stosownych wezwań – nie przedłożyła żadnych dodatkowych dowodów w tej mierze. Podobnie – mimo stosownych wezwań – skarżąca nie przedłożyła dowodów potwierdzających ponoszone koszty utrzymania (szczegółowo omawia te kwestie organ pierwszej instancji – k.115,116v aa.I.inst.). Na potrzeby niniejszego postępowania skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a na potrzeby innych postępowań – że prowadzi gospodarstwo wieloosobowe (k. 87-90 aa.I.inst.). W tym kontekście organ odwoławczy zasadnie zauważył, że ilość zużywanych mediów świadczy o tym, że skarżąca nie zamieszkuje sama, jednak liczba domowników jest trudna do ustalenia. Organ dążył do ustalenia sytuacji materialnej i osobistej synów skarżącej, a także możliwości zarobkowych i wykształcenia skarżącej (m.in. pisma organu z dnia 19 lipca 2021 r. i z dnia 16 sierpnia 2021 r., k. 92 i 103 aa.I.inst.), jednak – mimo stosownych wezwań – również w tej mierze nie uzyskał od skarżącej miarodajnych informacji. Organ z urzędu ustalił, że skarżąca ma wykazane łącznie ponad 17 lat okresu składkowego i nieskładkowego. Jedynym dokumentem potwierdzającym zatrudnienie skarżącej jest świadectwo pracy z P. Zakład [...] w K. P. [...] K. P., gdzie skarżąca była zatrudniona w okresie od 6 listopada 1973 r. do 17 września1998 r. w charakterze robotnika – pracownik przyuczony. Wedle ustaleń organu, skarżąca nigdy nie była czynna zawodowo, gdyż pozostając w zatrudnieniu przebywała na urlopach macierzyńskich oraz wychowawczych. Zdaniem Sądu, organ pierwszej instancji zasadnie ocenił, że brak doświadczenia zawodowego nie dyskwalifikuje skarżącej do podjęcia prac dorywczych bądź niewymagających szczególnych kwalifikacji, a oferty tego typu prac są dostępne. Zważywszy na ogół okoliczności sprawy, stwierdzić należy, że udzielona skarżącej ulga w postaci umorzenia kwoty odsetek ustawowych za opóźnienie naliczanych od kwoty należności głównej nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w łącznej wysokości 3133,41 zł i odstąpienia od dalszego naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie – jest już bardzo znaczna; odmowa udzielenia skarżącej ulgi jeszcze dalej idącej została przekonująco uzasadniona i nie można w niej upatrywać przekroczenia granic uznania administracyjnego. Zarzuty skargi w ocenie Sądu są bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie – organ prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające (nie zostały naruszone art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.), prawidłowo zinterpretował odnośne przepisy prawa materialnego (przede wszystkim art. 30 ust. 9 ustawy oświadczeniach rodzinnych) i dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego po hipotezę normy prawnej. W szczególności zaś nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Zdaniem Sądu, sformułowany przez skarżącą na etapie postępowania sądowego wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów poprzez zwrócenie się do Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej W. w W. oraz do SP ZOZ Szpitala [...] w K. o dokumentację medyczną skarżącej celem wykazania jej aktualnego stanu zdrowia oraz braku w tym kontekście możliwości pozyskania środków na spłatę należności – nie zasługiwał na uwzględnienie. W tym kontekście wypada ponownie zaznaczyć, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a skarżąca miała możliwość przedłożenia odnośnej dokumentacji przed wydaniem decyzji, co więcej, była o to bezskutecznie wzywana (m. in. pismami z dnia 19 lipca 2021 r. i z dnia 16 sierpnia 2021 r.). Nie można podzielić argumentacji skarżącej, iż: "Z doświadczenia życiowego wiadomo, że placówki medyczne z większym respektem traktują wnioski o dokumenty medyczne pochodzące od Sądu niż pochodzące od pacjenta, stąd istnieje większe prawdopodobieństwo, że dokumentacja zostałaby wydana, jeśli zwróci się o nią Wysoki Sąd, niż gdyby zwróciła się o nią osobiście skarżąca". Na marginesie należy też dodać, że aktualny stan zdrowia skarżącej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej – miarodajny jest bowiem stan faktyczny, który istniał w momencie orzekania przez organ. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło