III SA/Kr 748/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Katarzyna Dydaś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala Pismem z dnia 25.01.2008r. A. Sp. z o.o. wniosła do Starosty o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sygn. akt [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] znak [...] orzekającą o cofnięciu A. Sp. z o.o. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów oraz w zakresie zbierania i transportu. W uzasadnieniu Spółka wskazała na okoliczność wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku o sygn. akt II SA/Kr 745/06, na mocy którego stwierdzono nieważność decyzji Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia spełnienia wymogów weterynaryjnych oraz decyzji Lekarza Weterynarii z dnia [...], nr [...] oraz na mocy którego uchylono decyzję Lekarza Weterynarii z dnia [...], nr [...]. Decyzje te stanowiły podstawę do wydania decyzji opisanych na wstępie. Wskutek zaistniałego stanu rzeczy objęte wnioskiem o wznowienie postępowania decyzje zostały wydane w oparciu o decyzje wyeliminowane z porządku prawnego. Spółka dodała, że wyrok WSA w Krakowie otrzymała w dniu 29.11.2007r., termin na wniesienie skargi kasacyjnej upłynął w dniu 29.12.2007r., w dniu 22.01.2008r. złożyła wniosek o stwierdzenie prawomocności orzeczenia, natomiast wniosek o wznowienie złożyła niezwłocznie, nie później jednak niż jeden miesiąc od uprawomocnienia się wyroku. Uzupełniając wniosek o wznowienie A. Sp. z o. o wskazała, że przesłanką wznowienia ma być przepis art. 145 § 1 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.). W dniu 7.03.2008r. do organu wpłynęła kserokopia wyroku WSA w Krakowie z dnia 24.10.2007r. wraz z klauzulą prawomocności, z której wynika, że wyrok jest prawomocny od dnia 30.12.2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że odmowa wznowienia postępowania wynika z regulacji art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wyłączającego możliwość równoległego prowadzenia postępowania przez sąd oraz organy administracji, którego celem byłoby zbadanie prawidłowości decyzji. Wynika bowiem z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, że toczy się sprawa sądowoadministarcyjna w sprawie ze skargi skarżącej Spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...], a dokładnie wniesiona została skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto organ wskazał, że zastosowanie przepisu art. 149 § 3 kpa jest możliwe w sytuacji gdy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 kpa, liczonego od daty dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tymczasem podstawy wznowienia postępowania zaistniały w momencie wydania przez WSA w Krakowie wyroku z 24.10.2007r. Wyrok ten skarżąca wraz z uzasadnieniem otrzymała w dniu 29.11.2007r. Od tej daty należy liczyć początek biegu terminu z art. 148 § kpa. W tej bowiem dacie Spółka dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania tj. o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji organów inspekcji weterynaryjnej. Z tej uwagi wniosek o wznowienie postępowania należy uznać za spóźniony, a w związku z tym wznowienie jest niedopuszczalne. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka podniosła, że nie ma zakazu jednoczesnego uruchamiania postępowania administracyjnego i wnoszenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zbieg tych trybów nie powoduje odrzucenia skargi. Gdyby jednak przyjąć odmienny pogląd – to postępowanie powinno być umorzone. Co do terminu wniosku o wznowienie postępowania – skarżąca podniosła, że skutek w postaci wyeliminowania decyzji z porządku prawnego następuje dopiero w momencie uprawomocnienia się wyroku, na podstawie którego doszło do tej eliminacji. Z momentem prawomocności orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał ale także inne sądy i inne organy państwowe. Okolicznością stanowiącą podstawę wznowienia, o której mowa w art. 148 § 1 kpa nie jest ogłoszenie wyroku przez sąd administracyjny, a moment jego uprawomocnienia. Ponadto Spółka wskazała na sprzeczność w uzasadnieniu decyzji organu, gdyż skoro z punktu widzenia organu istniała przez cały czas obiektywna przesłanka negatywna do złożenia wniosku o wznowienie, to nie sposób uznać, by termin do wznowienia w ogóle rozpoczął swój bieg. Godziłoby to w interesy strony, która realizuje swoje uprawnienia wynikające z Konstytucji, a dotyczące dwuinstancyjnego rozpoznawania sprawy przez sądy. Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wyraził stanowisko, że brak jest obecnie podstaw do uruchamiania postępowania wewnątrzadministarcyjnego tj. wznawiania postępowania bowiem decyzja Kolegium z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] jest decyzją prawomocną, a ewentualne podstawy do wznowienia postępowania zaistniały przed datą wydania wyroku przez sąd administracyjny. Tym samym brak jest podstaw do kwestionowania decyzji w toku wznowionego postępowania, która to decyzja poddana została już kontroli przez sądy administracyjne. W zakresie uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania przez skarżącą organ powtórzył uzasadnienie decyzji pierwszej instancji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. Sp. z o.o. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której podniesione zostało, że rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 8.04.2008r. nie mogło przesądzać o możliwości wznowienia postępowania. Wynika to z założenia, że zakończenie postępowania przed sądem administracyjnym nie wyłącza w każdym przypadku możliwości wszczęcia trybu weryfikacji administracyjnej a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko i wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej. Co do terminu na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania skarżąca podniosła, że nie można wiązać momentu dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia z chwilą ogłoszenia wyroku, gdyż samo ogłoszenie wyroku nie wywołuje skutków w postaci uchylenia lub nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych. Taki skutek następuje dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku, co ma przełożenie na rozumienie rozpoczęcia biegu terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga A. Sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego stanowi art. 145 § 1 i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego w ten sposób, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. § 2. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. § 3. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Art. 145a. § 1 stanowi z kolei, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Istotny jest art. 148 § 1 kpa, który stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, natomiast § 2 stanowi, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w efekcie wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania ( art. 149 § 1 kpa) lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania ( art. 149 § 3 kpa). Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 kpa. W toku drugiej fazy postępowania, prowadzonej po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu, zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 149 § 2 kpa, prowadzone jest postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Sąd w pełni podziela stanowisko rozpatrującego wniosek o wznowienie postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że początkiem biegu terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa w stanie faktycznym sprawy, gdy skarżąca za podstawę wznowienia wskazuje okoliczność wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z dnia 24.10.2007r. o sygn. akt akt II SA/Kr 745/06 jest dzień, w którym skarżąca dowiedziała się o wydaniu wyroku, a w związku z tym o jego treści. Nie jest sporne, że wyrok ten wraz z uzasadnieniem skarżąca otrzymała w dniu 29.11.2007r., a w związku z tym, od tego dnia miała możliwość wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Najpóźniej mogła go złożyć w dniu 28.12.2007r., a skoro złożyła go w dniu 25.01.2008r. jest wnioskiem spóźnionym. Nie można zgodzić się z poglądem skarżącej, że termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sytuacji wydania orzeczenia przez Sąd związany jest ściśle z datą uprawomocnienia się tego orzeczenia. Art. 148 § 1 kpa stanowi bowiem ogólnie – o dniu dowiedzenia się o okoliczności – nie wprowadzając w żadnym wypadku bardziej szczegółowych wymogów dla ustalenia, że podanie jest wniesione w terminie. Sąd zgadza się w tej mierze ponadto z poglądem wyrażonym w tezie wyroku WSA w Warszawie z dnia 22.07.2004r. II SA 449/03, że nie do przyjęcia byłby pogląd, według którego należy "oczekiwać" na uprawomocnienie się postanowienia i dopiero od daty prawomocności liczyć termin do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania. Istota unormowania z art. 148 § 1 KPA polega na dowiedzeniu się o nowej okoliczności, a więc dotarciu do strony wiadomości o wydaniu orzeczenia. Uprawomocnienie się tego orzeczenia, jest już kwestią podlegającą badaniu, lecz w toku postępowania o wznowienie postępowania. Wymaga na koniec uściślenia, że prawidłowym w stosunku do treści decyzji organu jest ten fragment uzasadnienia, który stanowi o uchybieniu terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, traktujący o zasadach wstępnego badania wniosku o wznowienie. Natomiast motywy, które organ przytoczył na wstępie uzasadnienia, odnoszące się do braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na dokonanie przez sąd administracyjny kontroli decyzji administracyjnych mogą być rozpoznane w drugiej fazie postępowania, w której sprawa rozpoznawana jest merytorycznie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest jedynie zgodność z prawem decyzji wydanej w ramach pierwszej fazy postępowania administracyjnego, toteż Sąd nie odnosi się do tego fragmentu uzasadnienia decyzji. Wobec powyższego, stojąc na stanowisku, że organ odmawiając wznowienia postępowania z uwagi na niezachowanie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie, wydał decyzję zgodną z prawem, Sąd oddalił skargę A. Sp. z o.o.