III SA/Kr 75/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. i J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. i J. S. na decyzję Wojewody z dnia 23 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. oddalić wniosek w zakresie obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla nich adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagali się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyli, że nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podali, że pozostają ze sobą we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidocznili, że nie posiadają nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacowali na kwotę 3181,04 zł brutto. Jednocześnie wyjaśnili, że skarżąca z przyznanej renty w wysokości 613,38 zł otrzymuje netto 388,84 zł a skarżący z przyznanej renty w wysokości 967,66 zł otrzymuje 585,66 zł netto. Uzasadniając swoje starania zaakcentowali, że skarżący jest osobą niezdolną do żadnej pracy a dotychczasowe orzeczenia o stanie jego zdrowia są już nie aktualne. Podnieśli, że ich dochody są obciążone komorniczo lecz nie są w stanie podać wysokości tych potrąceń. Twierdzą, że pieniądze z pracy skarżącego nie wystarczają na czynsz i media a pieniądze z rent nie wystarczają na wyżywienie i lekarstwa. Do wniosku dołączyli kopie zaświadczeń z ZUS o wysokości wypłaconych im rent. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że jeśli skarżący domagają się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności ich wniosku powinno być wykazanie, iż nie sa w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa). Z wyjaśnień skarżących wynika jednak, że mają zapewnione stałe źródło dochodów rentowych w łącznej wysokości 974,50 zł netto. Ponadto skarżący dorabia 1600 zł brutto. Bieżące dochody pozwalają więc skarżącym na opłacenie wpisu od skargi w wysokości 100 zł (§1 ust. 3 pkt. 7 rozp. RM z 16.12.03 w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 03/221/2193 ze zm.). Skarżący w swoim wniosku akcentują co prawda, że ich dochody są obciążone komorniczo a posiadane pieniądze nie wystarczają im na czynsz oraz wyżywienie i lekarstwa lecz nie można tracić z pola widzenia, że okoliczności tych nie wykazali w żaden sposób. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć zaś trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Przedstawiona sytuacja nie przekreśla jednak ich starań w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym jeśli nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy wykazanym dochodzie i braku jakiegokolwiek majątku skarżący nie są w stanie w stanie wygospodarować środków potrzebnych do opłacenia adwokata z wyboru. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że środki jakie pozostają do ich dyspozycji wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życia codziennego. Wszystko to razem wzięte prowadzi więc do logicznej konkluzji, że choć skarżący nie mogą ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jednak zasługuje na taką pomoc w zakresie częściowym objawiającą się ustanowieniem na ich rzecz adwokata opłacanego przez Skarb Państwa. Kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru skarżący nie są już bowiem w stanie opłacić bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).