III SA/Kr 752/15

Kraków, dnia 2 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. B. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. D. na akt Prezydenta Miasta z dnia 17 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nieobjęcia listą mieszkaniową na rok 2014 postanawia: 1/ zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 czerwca 2016 r.; 2/ przyznać radcy prawnemu M. B. wynagrodzenie ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w kwocie 120 (sto dwadzieścia) zł podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług za zastępstwo prawne Referendarz Sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2015 r. przyznał W. D. prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jego rzecz radcę prawnego, którego miała wyznaczyć Okręgowa Rada Radców Prawnych. Zarządzeniem z dnia 30 września 2015 r. wicedziekan OIRP wyznaczył r.pr. M. B. pełnomocnikiem dla W. D. w sprawie toczącej się pod sygn. akt III SA/Kr 752/15. Postanowieniem z dnia 16 października 2015 r. WSA w Krakowie odrzucił skargę W. D. na akt Prezydenta Miasta z dnia 17 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nieobjęcia listą mieszkaniową na rok 2014. Od powyższego postanowienia W. D. reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 52 § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 i 4a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, ze skargę na akt rangi zarządzenia organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego można wnieść jedynie po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 354/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 16 października 2015 r. Referendarz Sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. oddalił wniosek r.pr. M. B. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z §16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku można przyjąć, że oświadczenie takie zostało złożone przez radcę prawnego. Nie oznacza to jednak samo przez się zasadności złożonego przezeń wniosku "o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w ramach postępowania pierwszo instancyjnego oraz postępowania odwoławczego". Stwierdzono, że w niniejszej sprawie radca prawny był tylko "wyrazicielem woli swego klienta", a nie jego doradcą. Od tego postanowienia r.pr. M. B. wniósł sprzeciw. Podniósł, że nie było podstaw prawnych, aby mógł odmówić swojemu klientowi sporządzenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 – dalej powoływana jako P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W przypadku radców prawnych kwestię wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej z urzędu reguluje rozporządzenie z 2015 r. Zgodnie jednak z § 22 rozporządzenia z 2015 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W myśl natomiast § 23 rozporządzenia z 2015 r., wchodzi ono w życie 1 stycznia 2016 r. W niniejszym przypadku postępowanie przed sądem pierwszej instancji, zostało wszczęte wniesieniem skargi w maju 2015 r. Miało to miejsce pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490, ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem z 2002 r.), dlatego też wniosek pełnomocnika skarżącego podlega rozpoznaniu na podstawie tego właśnie aktu. W § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia sformułowano zasadę, że zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 - 4. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W niniejszej sprawie radca prawny M. B. sporządził i wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sadu Administracyjnego na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 16 października 2015 r. Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) powołanego rozporządzenia, stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - 240 zł. Stosownie zaś do treści § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stawka minimalna wynosi 50% wskazanej wyżej kwoty, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W przedmiotowej sprawie, w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji, o przyznanie kosztów, której zwrócił się radca prawny M. B., wykonane zostały czynności wskazane w powołanym § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Wyznaczony przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych pełnomocnik powinien zatem otrzymać wynagrodzenie według stawki określonej w tym przepisie. Ponieważ nie prowadził on sprawy przed wydaniem przez Sąd pierwszej instancji postanowienia z dnia 16 października 2015 r. odrzucającego skargę w przedmiocie nieobjęcia listą mieszkaniową na rok 2014, opłata wynosi 50% stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłata ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) w zw. § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) oraz § 2 ust. 3 powoływanego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., orzeczono jak w postanowieniu