III SA/Kr 760/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Bożenna Blitek (spr.) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia odroczenia zasadniczej służby wojskowej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji W dniu 3 lipca 2007r. T. M. otrzymał Kartę Powołania z dnia [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień K. P., którą został powołany do czynnej służby wojskowej z dniem 1 sierpnia 2007r. Jako podstawę prawną powołano art. 60 ust. 1 i 2 w związku z art. 83 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) Na uzasadnienie podano, że T. M. jest zdolny do odbycia czynnej służby wojskowej, a powołanie do służby wojskowej następuje na potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w celu spełnienia obowiązku służby wojskowej w ramach powszechnego obowiązku obrony, o którym mowa w art. 4 ust. 2 oraz w art. 55 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Jednocześnie Karta Powołania zawiera pouczenie o możliwości odwołania się do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego za pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia. W terminie do odwołania T. M. sporządził pismo z dnia 3 lipca 2007r. zatytułowane "odwołanie", w którym napisał, że odwołuje się od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień K. P. z dnia [...] w sprawie Karty Powołania, w której podniósł, że co prawda nie ukończył pierwszego roku studiów na Akademii Rolniczej, nie mniej od nowego roku akademickiego 2007r. zamierza ponownie podjąć studia. Powyższe pismo zostało potraktowane zgodnie z jego treścią - jako wniosek T. M. o odroczenie służby wojskowej. Wniosek ten został rozpoznany przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień K. P. jako organ I instancji. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień K. P. odmówił T. M. udzielenia odroczenia odbycia zasadniczej służby wojskowej ze względu na ważne sprawy osobiste. Jako podstawę prawną wskazano art. 42 ust. 2 i art. 39 ust. 5 w związku z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.). Na uzasadnienie podano, że T. M. korzystał już z odroczenia zasadniczej służby wojskowej na pobieranie nauki w szkole wyższej, które utracił w związku ze skreśleniem go z listy studentów. W chwili obecnej nie jest uczniem ani studentem, a rozpoczęcie nauki planuje dopiero w październiku 2007r. Nadto brak jest podstaw do udzielenia mu odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na ważne sprawy osobiste lub rodzinne, gdyż takowych nie wykazał. Decyzja ta zawiera pouczenie o możliwości odwołania się do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego za pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień w terminie czternastu dni od daty jej doręczenia. Akta nie zawierają dowodu doręczenia T. M. Decyzji Nr [...] z dnia [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień K. P. Niniejsze akta nie zawierają także odwołania się T. M. od Decyzji Nr [...] z dnia [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień K. P. Z akt wynika natomiast, że Wojskowy Komendant Uzupełnień K. P. to samo pismo T. M. z dnia 03.07.2007r. potraktował jako wniosek o odroczenie służby wojskowej, który rozpoznał Decyzją Nr [...] z dnia [...] i jednocześnie jako odwołanie od tej Decyzji z dnia [...], chociaż złożone zostało wcześniej, bo 03.07.2007r. niż "zaskarżona" nim decyzja. Również organ II instancji - Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego uznał pismo T. M. z dnia 03.07.2007r. jako odwołanie od Decyzji Nr [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień K. P. pomimo tego, że Decyzja Nr [...] została wydana później, bo dnia [...]. W związku z powyższym Decyzją Nr [...] z dnia [...] organ II instancji - Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego "utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję", tj. Decyzję Nr [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień K. P. z dnia [...]. Jako podstawę prawną wskazano art. 138 § 1 kpa oraz art. 39 ust. 1 pkt 4 powołanej wyżej ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Ta Decyzja została T. M. doręczona w dniu 24 lipca 2007r. Od decyzji organu II instancji, tj. od Decyzji Nr [...] z dnia [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego złożył skargę T. M. podnosząc, że obecnie ma decyzję o przyjęciu na studia nr [...] z dnia [...] i posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 2,42ha, na którym obecnie pracuje. Podniósł też, że studia przerwał z uwagi na chorobę ojca i ciężką sytuacje materialną, a nadto, że także jego rodzice posiadają gospodarstwo rolne o powierzchni 5,20ha, w prowadzeniu którego pomaga rodzicom właśnie ze względu na stan zdrowia ojca. Na okoliczności te przedstawił szereg dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w Decyzji Nr [...] z dnia [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego. Na rozprawie w dniu 10 października 2007r. pełnomocnik organu II instancji przyznał, że brak jest dowodu doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji, jak również, że po dacie wydania decyzji przez organ I instancji, tj. po dniu [...] nie wniesiono odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest uzasadniona, chociaż nie ze względów w niej podniesionych. Słusznie – zdaniem Sądu - organ I instancji tj. Wojskowy Komendant Uzupełnień K. P. potraktował pismo T. M. z dnia 3 lipca 2007r. nie jako odwołanie od Karty Powołania, mimo iż tak pismo to zostało zatytułowane i taką sugestię zawierało, ale - zgodnie z jego treścią - jako wniosek o odroczenie służby wojskowej. Słusznie też wniosek ten o odroczenie służby wojskowej został rozpoznany decyzją, w której zawarto pouczenie o możliwości odwołania się od tej decyzji do organu II instancji. W tym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że podziela w pełni takie stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 sierpnia 2007r. do sygn. akt II OSK 803/07. Jednakże, co wynika z akt i przyznania tego faktu przez pełnomocnika organu - Decyzja Nr [...] organu I instancji z dnia [...] nie została doręczona T. M., a tym samym T. M. nie mógł wnieść i faktycznie nie wniósł odwołania od tej decyzji. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 42 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.): "Art. 42. 1.Orzekanie o udzieleniu poborowym odroczeń zasadniczej służby wojskowej należy do wojskowych komendantów uzupełnień. (...) 2. Odmowa udzielenia odroczenia lub udzielenie odroczenia w treści innej niż żądanie poborowego, określone w jego wniosku o udzielenie tego odroczenia, a także udzielanie odroczeń, o których mowa w art. 39 ust. 3, następuje w drodze decyzji administracyjnej, którą doręcza się poborowemu na piśmie wraz z uzasadnieniem. 3. Od orzeczenia wojskowego komendanta uzupełnień przysługuje poborowemu odwołanie do szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego w terminie czternastu dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje powołania poborowego do zasadniczej służby wojskowej." Powyższe okoliczności oznaczają, że zaskarżona Decyzja Nr [...] z dnia [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego została wydana bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, a więc w warunkach art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej kpa. Sąd zwraca uwagę na treść art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a.: "Art. 145. § 1. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: (...) 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; § 2. W sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie." Wojewódzki Sąd Administracyjny mając powyższe na względzie i w oparciu o przytoczone wyżej przepisy, a zwłaszcza art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 42 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 cytowanej wyżej ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej orzekł – jak w sentencji.