III SA/Kr 766/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 766/13 w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia odmówić przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 766/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 766/13 oddalił skargę M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lutego 2013 r. nr [...]. W sprawie zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...] - przyznającą M. O. zasiłek celowy w wysokości 221 155 zł na pokrycie kosztów związanych z zakupem domu jednorodzinnego lub mieszkania oraz rozbiórkę zniszczonego budynku mieszkalnego położonego w miejscowości G w wyniku osunięcia się ziemi po intensywnych opadach deszczu jakie miały miejsce w miesiącu maju i czerwcu 2010 r. Z akt sądowych sprawy wynika, że skarżąca została skutecznie zawiadomiona o dacie rozprawy wyznaczonej na dzień 8 października 2013 r., oraz pouczona, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie sporządza się na wniosek zgłoszony w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku. Skarżąca nie stawiła się na rozprawę. Skarżąca w piśmie nadanym w dniu 17 października 2013 r., wniosła o "wydłużenie terminu celem otrzymania wyroku z uzasadnieniem". Powołała się na swoją niepełnosprawność i brak znajomości przepisów. W wykonaniu zarządzenia z dnia 29 października 2013 r. pouczono skarżącą o brzmieniu przepisów dotyczących terminów w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz wezwano ją do uzupełnienia braków złożonego wniosku, przez wykazanie, że nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez swojej winy. W odpowiedzi w piśmie z dnia 6 listopada 2013 r. skarżąca podniosła, że opóźnienie terminu spowodowane było chorobą. Załączyła zaświadczenie lekarskie z dnia 6 listopada 2013 r., w którym w rubryce "Rozpoznanie" lekarz napisał: "Leczenie od 9.10-23.10.13. z powodu ostrej infekcji dróg oddechowych górnych i dolnych (obłożne). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a." w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W sprawie, wobec ogłoszenia oddalającego skargę wyroku na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął w dniu 15 października 2013 r. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia został nadany w dniu 17 października 2013 r., a więc z przekroczeniem siedmiodniowego terminu. Odnosząc się do wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, należy wskazać, że przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§4). Należy wskazać, że warunkiem koniecznym do przywrócenia terminu było uprawdopodobnienie, że istniała przyczyna uniemożliwiająca skarżącej dochowanie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i wykazanie, że dochowała siedmiodniowego terminu od ustania przeszkody do dokonania tej czynności. Oceniając brak winy w uchybieniu terminu, sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13.09.2012 r. sygn. II FZ 689/12, LEX nr 1223294). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W świetle art. 86 § 1 P.p.s.a. ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. (np. postanowienie NSA z 13.01.2012 r., sygn. I GSK 1544/11, LEX nr 1103960, postanowienie NSA z 11.01.2012 r., sygn. I GZ 232/11, LEX nr 1107458). Choroba może stanowić przyczynę uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu, o ile jest chorobą nagłą i poważną, uniemożliwiającą dokonanie nieskomplikowanej i nieczasochłonnej czynności procesowej, jaką jest bez wątpienia zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, niewymagającego uzasadnienia. Do okoliczności uzasadniających przyjęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie należą obłożna choroba zainteresowanego czy też dotyczące strony postępowania nadzwyczajne zjawiska wywołane działaniem sił przyrody eliminujące nie tylko możliwość złożenia przez nią pisma procesowego w terminie, ale wykluczające w ogóle normalne działanie (vide: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, s. 399). Nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Jest nią z reguły nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli przykładowo strona mogła nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników (por. postanowienie NSA z 28.01.2013 r. sygn. II FZ 1013/12, LEX nr 1274256, postanowienie NSA z 6.03.2013 r. sygn. II GZ 90/13, LEX nr 1305527, postanowienie NSA z 20.12.2011 sygn. II OZ 1324/11, LEX nr 1152320) . Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu, nie ogranicza się do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (tj. np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą. (por. postanowienie NSA z 18.10.2011 r. sygn. II FZ 525/11, LEX nr 965083). Sąd podziela przedstawione powyżej poglądy. Zgodnie z zaświadczeniem lekarskim skarżąca była obłożnie chora w okresie 9 października 2013 r. (dzień po rozprawie) do 23 października 2013 r. Skarżąca nadając swój wniosek dnia 17 października 2013 r. dochowała siedmiodniowego terminu od ustania choroby, którą uznała za przeszkodę do dokonania tej czynności. Skarżąca nie uprawdopodobniła jednak okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Sam fakt ostrej infekcji dróg oddechowych, potwierdzony zaświadczeniem lekarskim, bez zaistnienia wyjątkowych okoliczności uniemożliwiających normalne działanie, nie przesądza o braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w terminie. Przedstawienie zaświadczenia lekarskiego wskazuje, że istniała przeszkoda do dokonania czynności w postępowaniu (choroba), jednak dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. W przypadku choroby do wykazania braku winy w uchybieniu terminu konieczne było uprawdopodobnienie, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Tych okoliczności skarżąca nie uprawdopodobniła. Należy zauważyć, że skarżąca nadała wniosek o przywrócenie terminu w placówce pocztowej dnia 17 października 2013 r. Zgodnie z zaświadczeniem lekarskim skarżąca była obłożnie chora w okresie od 9 października 2013 r. do 23 października 2013 r. Ponadto z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca nie jest osobą samotnie mieszkającą (k. 1, 4, 7, 8, 9, 10, 12). Jeżeli, zatem nawet przyjąć, iż choroba skarżącej, jako "obłożna" nie pozwalała na opuszczenie miejsca zamieszkania, istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w dokonaniu czynności - złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z zachowaniem terminu. Dlatego też, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie wyżej wskazanych przepisów.