III SA/Kr 770/08
WyrokWSA w Krakowie2008-11-26
Skład orzekający: NSA Piotr Lechowski, WSA Elżbieta Kremer, WSA Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zamieszkująca lokal policyjny, która nie jest funkcjonariuszem ani nie jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym emerycie policyjnym, posiada tytuł prawny do dalszego zamieszkiwania w tym lokalu i czy może zastosowanie znaleźć art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Osoba, która nie jest funkcjonariuszem Policji ani nie jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym emerycie policyjnym, nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu policyjnego. Przepisy ustawy o Policji oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji regulują w sposób szczególny krąg osób uprawnionych do lokali policyjnych, wyłączając możliwość stosowania instytucji wstąpienia w najem uregulowanej w art. 691 Kodeksu cywilnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, wydanej wobec A. W., która zamieszkiwała lokal przydzielony pierwotnie funkcjonariuszowi MO, a następnie wdowie po nim. A. W. wywodziła swoje uprawnienie do lokalu z faktu zamieszkiwania z babcią i powoływała się na art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego. Organy administracji uznały, że A. W. nie posiada tytułu prawnego do lokalu, ponieważ nie jest funkcjonariuszem ani nie jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłej babci, a także zalegała z opłatami.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Katarzyna Dydaś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego skargę oddala
Syg. akt III SA/Kr 770/08
Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia 5 maja 2008r. wydaną na podstawie art.127 § 2, art.138 § 1 pkt 1 kpa, art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust 4, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tj. Dz. U. z 2007 nr 43, poz. 277 z zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. W. utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2008r. w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego na os. [...] w K.
Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi:
Decyzją z dnia [...] 1963r. wydaną przez Z-cę Kwatermistrza Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej przedmiotowy lokal mieszkalny został przydzielony funkcjonariuszowi J. D. Uprawnionymi do zamieszkania były następujące osoby: żona Z., oraz dzieci W., K., B. W dniu [...] 1991r. zmarł J. D. emerytowany funkcjonariusz MO.
Decyzją z dnia [...] 1991r. nr [...] wydaną przez zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Policji przedmiotowy lokal został przydzielony Z. D., wdowie po zmarłym emerycie MO. Osobą uprawnioną do zamieszkania z Z. D. była wnuczka A. K. Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] 1991r. sygn. akt [...] Z. D. została ustanowiona rodziną zastępczą dla małoletniej wnuczki A. K. Ustalono, iż miejscem zamieszkania małoletniej jest miejsce zamieszkania rodziny zastępczej. W dniu [...] 1993r. A. K. zawarła małżeństwo z P. W., a w dniu [...] 2001r. urodził się ich syn P., wszyscy zamieszkiwali w lokalu do którego tytuł prawny posiadała Z. D. W dniu [...] 2003r. zmarła Z. D. Pismem z dnia 6 czerwca 2003r. adresowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji A. W. wystąpiła o ustanowienie jej głównym najemcą zajmowanego lokalu. Również pismem z dnia 28 lipca 2003r. zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji o przyznanie jej prawa najmu lokalu. W odpowiedzi pismem z dnia 22 sierpnia 2003r. poinformowano A. W., iż brak jest podstaw prawnych do przydzielenia jej tego lokalu, albowiem nie jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłej Z. D. Nadto z akt administracyjnych wynika, że A. W. zalegała z opłatami za zajmowany lokal mieszkalny, na dzień 31 października 2007r. zaległości wynosiły 10.447,37 zł. Zawiadomieniem z dnia 3 grudnia 2007r. A. W. została poinformowana, że zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia lokalu nr [...] na os. [...] w K. W dniu 17 grudnia 2007r. została wpłacona kwota 11 102.47 zł tytułem zaległości czynszowych. Pismem z dnia 11 stycznia 2008r. organ I instancji zawiadomił A. W. o zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Z kolei pismem z dnia 14 lutego 2008r. Urząd Miasta, wydział mieszkalnictwa potwierdził, że przedmiotowy lokal nadal pozostaje w dyspozycji organów Policji.
W takich okolicznościach Komendant Miejski Policji wydał w dniu [...] 2008r. decyzję nr [...] o opróżnieniu lokalu, wzywając A. W. do opróżnienia z osób i rzeczy lokal mieszkalny nr [...] na os. [...] w K. W uzasadnieniu decyzji podano, że w świetle art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji...(tj. Dz. U z 2004r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.) A. W. nie posiada uprawnień do pobierania policyjnej renty rodzinnej, jest osobą nieuprawnioną do świadczeń w resorcie spraw wewnętrznych i administracji
Odwołanie od decyzji złożyła A. W. wnosząc o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu decyzji zakwestionowała stanowisko organu I instancji, że nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Wskazała, że w decyzji z dnia [...] 1991r., przydzielającej lokal Z. D., została wymieniona jako uprawniona do zamieszkania. Nadto powołała się na art. 691 § 1 kc na podstawie którego z mocy prawa wstąpiła w stosunek najmu po śmierci Z. D. Zarzuciła naruszenie art.107 § 3 kpa, albowiem w uzasadnieniu decyzji nie wskazano podstaw faktycznych na których można by stwierdzić, że nie jest uprawniona do zajmowania przedmiotowego lokalu.
Organ II instancji decyzją nr [...] z dnia 5 maja 2008r. po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji szczegółowo wyjaśniono, że komunalne lokale mieszkalne pozostające w dyspozycji Komendy Wojewódzkiej Policji wyłączone zostały z ogólnych unormowań zawartych w ustawie o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych. Do lokali będących w dyspozycji Policji nie maja zastosowania art. 691 kc. Problematykę mieszkań pozostających w dyspozycji Policji regulują przepisy ustawy o Policji oraz przepisy wykonawcze tj. rozporządzenie MSWiA z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych.., oraz przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji.... A. W. nie posiada samoistnego prawa do lokalu mieszkalnego, gdyż nigdy nie była jego głównym najemcą, miała jedynie prawo do zamieszkiwania lokalu w charakterze członka rodziny osoby uprawnionej do policyjnej renty rodzinnej. Bez znaczenia jest fakt, że A. W. zameldowana jest i zamieszkuje w tym lokalu.
Skargę na powyższą decyzję złożyła A. W. wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 89 ustawy o Policji poprzez dokonanie błędnej wykładni i niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego, naruszenie art. 29 ust.1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji.., art. 691 § 1 kc poprzez jego niezastoswanie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, który stanowi o wydaniu decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego w przypadku m.in zajmowania lokalu przez członków rodziny policjanta jeżeli nie posiadają tytułu prawnego, nie definiuje pojęcia tytuł prawny. To powoduje, że przez tytuł prawny należy rozumieć każde uprawnienie dające możliwość zamieszkiwania w danym lokalu. W przedmiotowej sprawie skarżąca takie uprawnienie wywodzi z decyzji z dnia [...] 1991r., na podstawie której głównym najemcą lokalu została Z. D. Skarżąca podnosi, że w rozstrzyganej sprawie stosunek najmu nie ustał, bowiem w chwili śmieci Z. D. wstąpiła z mocy prawa na podstawie art. 691 § 1 kc w stosunek najmu. Nadto przepis art. 29 ust.1 i 2 ustawy emerytalnej nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem skarżącą na podstawie art. 691 kc wstąpiła w stosunek najmu.
Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazała na bezzasadność podnoszonych zarzutów i podtrzymała argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 169/ nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi, zarzutami, wnioskami oraz powołana podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja zgodna z obowiązującym stanem prawnym.
Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, a problematyką sporną pomiędzy skarżącą a organami jest ustalenie, czy skarżąca A. W. posiada tytuł prawny do dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Tym samym konieczne jest wskazanie stanu prawnego, który reguluje problematykę prawną mieszkań dla funkcjonariuszy Policji i emerytowanych funkcjonariuszy Policji.
Organ II instancji prawidłowo wskazał w uzasadnieniu decyzji, że regulacja prawna dotycząca problematyki mieszkań dla funkcjonariuszy policji, emerytów policyjnych została odrębnie uregulowana w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania powszechne rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, przepisy ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wewnętrznej oraz ich rodzin /t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz. 67/ mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny, odrębny uregulowały krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji. Na podstawie ustawy o Policji tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Natomiast na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji ...tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji zachowują, lub mogą taki tytuł uzyskać emeryci i renciści policyjni.
Ten sam przepis art. 29 ustawy powołanej wyżej przewiduje możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny , ale tylko i wyłącznie w takim przypadku gdy byliby uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. A zatem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym. Nie ma przy tym prawnego znaczenia, czy zmarły emeryt policyjny otrzymał decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego będąc już emerytem, czy też będąc jeszcze funkcjonariuszem. Nie ma również prawnego znaczenia fakt, że dany członek rodziny zamieszkiwał z emerytem policyjnym, jeżeli nie jest uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym emerycie policyjnym nie może uzyskać tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego.
W rozpoznawanej sprawie, jest rzeczą bezsporną, że skarżąca A. W. nie jest funkcjonariuszem Policji, nie jest również osobą uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłej babci Z. D., wdowie po emerycie policyjnym J. D. Tym samym A. W. nie posiadał tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie może takiego tytułu prawnego uzyskać, jest zatem osobą zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Wskazane przepisy uregulowały w sposób szczególny, możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, przez członka rodziny po śmierci emeryta policyjnego, wyłączając możliwość stosowania instytucji wstąpienia w najem uregulowanej w art. 691 kc. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, a podstawa prawną takiej decyzji przepis art. 95 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodzinny albo inne osoby – bez tytułu prawnego.
Stad też, zdaniem Sądu zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zgodne są z obowiązującym stanem prawnym.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło