III SA/Kr 776/05

WyrokWSA w Krakowie2006-04-27

Skład orzekający: Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury za nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty drogowej jest zgodna z prawem, jeśli ustawa o transporcie drogowym przewiduje niższą karę za to samo naruszenie?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury za nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty drogowej jest niezgodna z prawem, jeśli ustawa o transporcie drogowym przewiduje niższą karę za to samo naruszenie. Organ wykonawczy nie może wprowadzać karalności czynu, który ustawa uregulowała odmiennie, zwłaszcza jeśli ustawa przewiduje niższą sankcję za to samo naruszenie.
Stan faktyczny
Organ I instancji nałożył na K. N. karę pieniężną w wysokości 3000 zł za nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty drogowej (brak wpisanych godzin ważności). Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił, że naruszenie powinno być zakwalifikowane jako wykonywanie transportu z nieprawidłowo wypełnioną kartą, co skutkuje niższą karą (500 zł) przewidzianą w ustawie, a nie karą z rozporządzenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. Orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.), po rozpoznaniu w dniu 27.04.2006 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi K. N. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 10.05.2005 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od organu administracyjnego – [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na rzecz skarżącego K. N. kwotę 365 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Nr [...] z dnia [...].03.2005r. Komendant Powiatowy Policji w S. nałożył na K. N. karę pieniężną w wysokości 3000 zł w oparciu o treść art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.), albowiem - co pozostaje poza sporem - w dniu 15 lutego 2005 r. o godz. [...] w miejscowości Z. na drodze krajowej nr [...] został zatrzymany samochód m-ki S. nr rej. [...] wraz z przyczepą własności K. N. Kierowca tego samochodu okazał do kontroli kartę opłaty 7-mio dniowej zakupioną w dniu 14.02.2005 r. z wypełnionymi: nr rejestracyjnym pojazdu i datami ważności karty - od dnia 15.02.2005 r. do dnia 22.02.2005 r., jednak bez wypełnionych rubryk w pozycji godzin i minut ważności tej karty. Organ I instancji uznał, że zgodnie z § 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie mszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.) - tak wypełniona karta opłaty drogowej nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Jako podstawę prawną podano art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w związku z Lp. 1.4.1. załącznika do tej ustawy. Od decyzji organu I instancji złożył odwołanie K. N., który zakwestionował zakwalifikowanie tego naruszenia jako wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (z Lp. 1.4.1. załącznika do ustawy) powodujące wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł, zamiast prawidłowego zakwalifikowania popełnionego naruszenia jako wykonywanie transportu z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej, co powoduje wymierzenie kary znacznie niższej, bo w wysokości 500 zł. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją Nr [...] z dnia 10 maja 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając w pełni stanowisko organu I instancji. Od decyzji tej złożył skargę K. N. przedstawiając argumenty podniesione w odwołaniu i podkreślając, że Minister Infrastruktury nie został ustawowo upoważniony do rozszerzania, czy też doprecyzowania naruszeń, za które może być wymierzona kara pieniężna z art. 92 cyt. wyżej ustawy. Typy naruszeń są wyczerpująco określone w załączniku do ustawy, a tym samym niedopuszczalne jest - zdaniem skarżącego -posługiwanie się w/w rozporządzeniem w celach interpretacyjnych, czy wskazanie go jako podstawy prawnej wymierzonej kary. Skarżący zwrócił uwagę, że wobec zajętego przez organy stanowiska w tej sprawie - szczególny tryb naruszenia określony w Lp. 1.4.4. załącznika do ustawy byłby norma pustą. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji podnosząc, że - zdaniem tego organu - naruszenie polegające na nieprawidłowym wypełnieniu karty określone w Lp. 1.4.4. załącznika może odnosić się wyłącznie do tego rodzaju wpisów i ewentualnych nieprawidłowości w tych wpisach, które nie maj ą cech istotnych dla ustalenia ważności karty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 1, art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - skarga jest w pełni uzasadniona. Już w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 listopada 2005 r. do sygn. akt II SA/Kr 1558/03 Sąd uznał za niedopuszczalne stosowanie jako podstawy prawnej wskazanego wyżej rozporządzenia i Ministra Infrastruktury, a to wobec ustawowego określenia w pozycji Lp. 1.4.4. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym wysokości kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej. Sąd zwraca uwagę na treść przepisów obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.) w art. 42 ust. 7 stanowi: "Minister właściwy cło spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi w drodze rozporządzenia, rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 2, oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty." W oparciu o tę delegację ustawową zostało wydane Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.), które oprócz określenia rodzaju opłat (dobowej, siedmiodniowej, miesięcznej, półrocznej i rocznej), stawek opłat (w kwotach złotych) określonych w zależności od przejazdu pojazdu po drogach krajowych, jego rodzaju, dopuszczalnej masy całkowitej oraz liczby osi i emisji spalin (zgodnie z warunkami określonymi w art. 42 ust. 2 cyt. ustawy o transporcie drogowym), trybu wnoszenia opłaty przez nabycie karty opłaty i sposobu rozliczenia opłaty półrocznej i rocznej w przypadku jej niewykorzystania, a także określenia wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie opłaty - dodatkowo określiło w § 5 sposób wypełnienia karty wprowadzając w ust. 6 tego § 5 nową podstawę penalizacji, tj. nowe zdarzenie podlegające karze, a polegające na niewypełnieniu karty w sposób określony w tym § 5: "§ 5 1. Kartę opłaty wypełnia jednostka, o której mowa w art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. W części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez przedsiębiorcę, o którym mowa w § 3, w terminie: 1) 7 dni - od daty wydania karty opłaty dobowej, 2) 14 dni - od daty wydania karty opłaty siedmiodniowej. 3. Kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego (...). 4. Termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, a rok czterema cyframi. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24-godzinnym cyklu dobowym. 5. W przypadku wypełnienia karty opłaty miesięcznej, półrocznej lub rocznej wpisywanie godziny nie jest wymagane. 6. Karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust. 1 i ust. 3-5, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty". Nie budzi wątpliwości Sądu stwierdzenie w ust. 6 tego § 5, że karta opłaty niewypełniona w całości lub zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu, gdyż dokumenty z natury rzeczy nie mogą potwierdzać czegoś, co nie jest jasno w nich określone przez dokonanie wpisu bez poprawek, a które to poprawki sugerują sfałszowanie dokumentu. Już samo pojęcie dokumentu jako "aktu w celu stwierdzenia czegoś", "dowodu, świadectwa prawdziwości faktu" (wg Słownik Języka Polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka, tom pierwszy A-K, Wyd. PWN W-wa 1988r. ) wskazuje na brak możliwości posługiwania się dokumentem bez jego uzupełnienia o dane, które ma stwierdzić, czy dokumentem zawierającym poprawki. Natomiast niedopuszczalnym jest - zdaniem Sądu - wprowadzenie w akcie wykonawczym karalności czynu, którego akt wyższego rzędu, jakim jest ustawa (wraz z załącznikiem) sam uregulował i to w sposób odmienny niż uczynił to organ niższego rzędu w rozporządzeniu. Skoro więc - zdaniem Sądu - ustawodawca w delegacji ustawowej art. 42 ust. 7 cyt. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie upoważnił organu wykonawczego do określenia sposobu wypełnienia karty opłaty, to tym samym nie mógł upoważnić tego organu do wprowadzenia kary za wypełnienie karty w inny sposób, niż określił to organ wykonawczy w tym akcie wykonawczym, tym bardziej - co już podniesiono, że ustawodawca w Lp. 1.4.4. załącznika do ustawy sam wprowadził karę za wypełnienie karty w inny sposób, niż określił to organ wykonawczy w tym akcie wykonawczym ustanawiając karę 500 zł za "wykonywanie transportu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej". Ze wskazanego wyżej względu - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie podziela stanowiska przedstawionego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.05.2004r., sygn. akt II SA 4139/02 (opubl. LEX nr 148921), co wyraźnie zaznaczono i omówiono w powołanym już wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16.11.2005 r., sygn. akt II SA/Kr 1556/03. Nadto Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z powołanym przez organy art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowił podstawę wymierzenia kary pieniężnej skarżącemu - pkt 6 brzmi: "Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy (...)- podlega karze pieniężnej (...)", a według także powołanego przez organy art. 92 ust. 4 tej ustawy: " Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. l, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy." Zdaniem Sądu -treść tych przepisów jednoznacznie wyłącza stosowanie cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury w przedmiotowym zakresie. W oparciu o powyższe - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie powołanych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i orzekł - jak w pkt I wyroku, a na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane -jak w pkt II wyroku. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania orzeczono w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. (poniesione koszty sądowe w wysokości 120 zł) oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. (wynagrodzenie radcy prawnego według stosownej stawki opłat w wysokości 240 zł i opłata od pełnomocnictwa w kwocie 15 zł) - jak w pkt III wyroku.

Powołane przepisy

art. 42 ust. 1art. 87 ust. 1art. 92 ust. 1art. 92art. 1art. 3 § 1art. 134 § 1 ustawyart. 42 ust. 7art. 42 ust. 2art. 42 ust. 3 ustawyart. 92 ust. 1 ustawyart. 92 ust. 4

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło