III SA/Kr 79/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 7 listopada 2023 r. znak WO-II.621.1.94.2023 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - postanawia - odrzucić skargę. Reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika S. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z 7 listopada 2023 r. (znak WO-II.621.1.94.2023) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Skarga ta nie zawierała numeru Pesel skarżącego, brakowało odpisu tego pisma dla uczestnika postępowania sądowego oraz pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi. Nadto, od skargi nie został uiszczony należny wpis. Z uwagi na wskazane wyżej braki formalne i fiskalne skargi, Przewodniczący Wydziału zarządzeniami z 19 stycznia 2024 r. (k. 19 oraz k. 1 w zw. z k. 16) wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia tych braków, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka sądowa zawierająca opisane wyżej wezwania została skutecznie doręczona adresatowi (zawodowemu pełnomocnikowi skarżącego) – w dniu 19 lutego 2024. (k. 23). Mimo upływu zakreślonego terminu, należna opłata sądowa nie wpłynęła na rachunek sądu, jak też nie zostały uzupełnione stwierdzone braki formalne skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 dalej: p.p.s.a.) jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W odniesieniu do skargi, ustawa przewiduje rygor odrzucenia w sytuacji nieuzupełnienia w terminie braków formalnych (art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a.). Dostrzec należy, że choć przywołany wyżej art. 49 par. 1 p.p.s.a. przewiduje wezwanie strony do uzupełnienia braków skargi, to jednak zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strona przed sądem administracyjnym może działać osobiście lub przez pełnomocnika. W ocenianym przypadku skarżący skorzystał z uprawnienia do zastępowania go przed sądem administracyjnym przez zawodowego pełnomocnika, który – w jego imieniu – złożył skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego. Z uwagi zatem na wynikające ze skargi zastępstwo skarżącego przez zawodowego pełnomocnika, adresatem wezwań Sądu obejmujących uzupełnienie stwierdzonych braków formalnych i fiskalnych skargi, był właśnie pełnomocnik, a nie skarżący. To bowiem na pełnomocniku ciąży obowiązek dołączenia do akt sprawy, przy pierwszej czynności procesowej, pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa (art. 37 par. 1 p.p.s.a.), co należy uczynić w sytuacji, gdy pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze pełnomocnictwa przed sądem (art. 46 par. 3 p.p.s.a.). Z ogólnej reguły wynikającej z art. 34 p.p.s.a. wynika natomiast obowiązek działania przez pełnomocnika imieniem skarżącego także w każdym innym (niż wyżej wskazany) zakresie, w tym obejmującym uzupełnienie dostrzeżonych przez Sąd braków formalnych złożonego pisma (skargi). Jak wynika z przedstawionego na wstępie stanu sprawy, wniesiona do Sądu skarga obarczona była brakami formalnymi (brak pełnomocnictwa, odpisu skargi, numeru Pesel skarżącego) oraz fiskalnymi – brak opłaty (wpisu) od skargi. Obowiązek przedłożenia pełnomocnictwa przez pełnomocnika wynika jasno z przywołanych już wyżej przepisów art. 37 par. 1 w zw. z art. 46 par. 3 p.s.a.a). Z kolei art. 47 par. 1 ustawy przewiduje obowiązek dołączenia do składanego w postępowaniu sądowoadministracyjny pisma (w tym skargi – art. 57 par. 1) – jego odpisów, celem doręczenia pozostałym stronom postępowania sądowego – tj. uczestnikom (por. rozdzielnik do zaskarżonej decyzji). Natomiast przepis art. 46 par. 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., określa obowiązek podania numeru Pesel strony wnoszącej do sądu pismo (skargę). Wszystkie te braki podlegają uzupełnieniu w trybie - przywołanego już wyżej - art. 49 par. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do art. 220 par. 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Zgodnie natomiast z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu. Jak wynika z akt sprawy (k. 19 oraz k. 1 w zw. z k. 16) działający imieniem skarżącego pełnomocnik, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 19 stycznia 2024 r. wezwany został do usunięcia wskazanych braków formalnych i fiskalnych złożonej skargi – w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Mimo prawidłowego doręczenia tych wezwań (k. 23) braki skargi nie zostały uzupełnione. Powyższe obligowało Sąd do odrzucenia skargi, zaś podstawą prawną tego rozstrzygnięcia był art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. Końcowo Sąd wskazuje, iż niewykonanie przez zawodowego pełnomocnika wezwania do uzupełnienia braków skargi, w tym obejmujących przedłożenie pełnomocnictwa wskazującego na umocowanie pełnomocnika do reprezentowania mocodawcy przed sądem administracyjnym – nie aktualizowało powinności Sądu wezwania o usunięcie braków skargi – samej strony (skarżącego). Powyższe wynika z przedstawionych już rozważań oraz przywołanych przepisów. Sąd orzekający w tej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez NSA m.in. w postanowieniu z 11 lipca 2023 r. (sygn. akt II GZ 236/23), według którego, skoro strona działa przez pełnomocnika, to działania lub zaniechania pełnomocnika wywołują bezpośredni skutek dla mocodawcy. Jakkolwiek wezwanie do usunięcia braku formalnego jest adresowane do pełnomocnika, to z prawnego punktu widzenia wezwana do usunięcia braku jest strona i strona ponosi konsekwencje braku reakcji pełnomocnika na wezwanie do usunięcia braku. Jak celnie akcentował NSA - Sąd wzywając stronę do usunięcia braku formalnego nieusuniętego przez pełnomocnika musiałby zignorować fakt nieusunięcia braku formalnego przez pełnomocnika, a mówiąc inaczej - odmówiłby zastosowania rygoru wskazanego w art. 46 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim w ocenianym przez NSA przypadku był brak dokumentu pełnomocnictwa) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Wg NSA, za nieracjonalny uznać należałoby wniosek, że obowiązek wezwania strony do usunięcia braku formalnego powstaje w przypadku każdego braku formalnego nieuzupełnionego przez pełnomocnika, stanowiącego podstawę do odrzucenia skargi. Jak wyjaśnił NSA, z art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika wprost, że zastosowanie rygoru, o którym mowa w art. 49 § 1, tj odrzucenie skargi, winno nastąpić po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego dla usunięcia braku formalnego. Z przepisów tych nie wynika obowiązek Sądu podjęcia dalszych czynności, w szczególności wezwania strony do podpisania skargi lub potwierdzenia czynności pełnomocnika. Takie wezwanie można byłoby rozważać jedynie w przypadku, gdyby pełnomocnik niejako uzurpował sobie status pełnomocnika, co trudno zakładać przy zawodowym charakterze działania adwokata i istniejących regułach odpowiedzialności dyscyplinarnej dla nich właściwych (por. postanowienia NSA: z 27 listopada 2020 r., I FZ 252/20; z 22 lutego 2023 r., I FZ 30/23). Mając zatem na uwadze przedstawione rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, w oparciu o przywołane wcześniej przepisy.