III SA/Kr 791/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Dorota Dąbek AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2008 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 17, art. 25 ust. 1, art. 26, art. 29, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (jednolity tekst Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych), art. 6 ust. 2a, ust. 2b, art. 16 ust. 6b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 130, poz. 903) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881), art. 104, art. 107 § 4, art. 108 § 1, art. 130 § 4 i 163 k.p.a., Burmistrz Gminy odmówił przyznania B. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem, M. K. W uzasadnieniu tej decyzji Burmistrz Gminy stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, by przyznać B. K. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z pracy w związku z opieką nad dzieckiem. Wskazał, że z dostarczonego orzeczenia o niepełnosprawności syna – M. K. - wynika, że nie wymaga on konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a to jest niezbędnym warunkiem przyznania tego rodzaju świadczenia. Z decyzją tą nie zgodziła się B. K. i wniosła od niej odwołanie. Podniosła w nim, że w decyzji wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności z 9 maja 2008 r. zaliczono syna do osób niepełnosprawnych. W decyzji natomiast powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w pkt 8 stwierdzono, że wymaga on na co dzień opieki. Wniosła, zatem o ponowne rozpatrzenie tej sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 czerwca 2008 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że odwołanie B. K. jest nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja została podjęta prawidłowo z uwzględnieniem przepisów prawa regulujących tę materię . W pierwszej kolejności Kolegium stwierdziło, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto wyjaśniło, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy. Przepisy art. 5 ust 3 -10 ustawy stosuje się odpowiednio ( art. 17 ust. 2 ustawy). Kolegium podkreśliło, że z cytowanych wyżej przepisów wynika, że warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, aby w orzeczeniu o niepełnosprawności zostały zawarte łącznie dwie przesłanki: po pierwsze konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, po drugie, konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wskazało następnie, że znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 5 marca 2008 r., znak: [...], wydane przez Powiatowy Zespołu do spraw. Orzekania o Niepełnosprawności przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie, a następnie zmienione przez Wojewódzki Zespół do spraw. Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia 24 kwietnia 2008 r., znak: [...], zawiera wprawdzie wskazania dotyczące konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji ( pkt 8 orzeczenia), jednakże nie zawiera wskazań dotyczących konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji ( pkt 7 orzeczenia). W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego albowiem, jak wskazano wyżej, orzeczenie o niepełnosprawności wydane dla syna skarżącej M. K. nie zawiera jednego ze wskazań określonych przez przepis art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kolegium stwierdziło dalej, że podnoszony przez odwołującą się argument o tym, iż na co dzień opiekuje się ona dzieckiem nie mógł zostać uwzględniony. Przyznanie świadczenia jest, bowiem uzależnione od spełnienia przez orzeczenie o niepełnosprawności, którym legitymuje się dziecko, wskazań określonych przez przepis art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Argumentacja strony odwołującej się nie mogła zostać zatem uwzględniona albowiem zarówno organ pierwszoinstancyjny, jak i rozpatrujący niniejsze odwołanie organ odwoławczy, są związane w tej materii przepisami powszechnie obowiązującego prawa i tylko w oparciu o te przepisy mogą wydać decyzję w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania. Z tych też przyczyn, mając na względzie przytoczone wyżej argumenty oraz przywołane na ich poparcie przepisy prawa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło jak w sentencji decyzji. W końcowym fragmencie uzasadnienia podniosło jeszcze, że jeżeli stan zdrowia dziecka skarżącej jest tego rodzaju, iż wymaga ono konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, to wnioskodawczyni powinna ubiegać się o zmianę orzeczenia o niepełnosprawności poprzez zawarcie w nowym orzeczeniu takiego wskazania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniosła B. K. Podniosła w niej, że syn wymaga wsparcia, pomocy do samodzielnej egzystencji. Decyzją Wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności z 8 maja 2008 r. został on zaliczony do osób niepełnosprawnych wg kodu - "10 – N 05 – R". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jednakże, że okoliczności tej nie wzięto pod uwagę przy rozpatrzeniu sprawy. W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga jest nieuzasadniona. Materialnoprawną podstawa orzekania w niniejszej sprawie był art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stanowił on, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z powyższego przepisu wynika, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka jest legitymowanie się przez dziecko orzeczeniem o niepełnosprawności zawierającym łącznie dwa wskazania: o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz o konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przeprowadzona w rozpatrywanej sprawie wykładnia wyżej wskazanego przepisu, przez organy orzekające, nie budzi wątpliwości. Jest ona poprawna. Skoro z akt sprawy ponad wszelką wątpliwość wynika, że M. K. – syn skarżącej – legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności (o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności), zawierającym jedynie wskazanie o konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji ( pkt 8 orzeczenia), a nie zawierającym wskazań dotyczących konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji ( pkt 7 orzeczenia), to rzeczywiście brak jest przesłanek, jak prawidłowo stwierdziły organy obu instancji, do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 ustawy z tytułu rezygnacji przez nią z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem M. K. Sprawowanie opieki jest bowiem wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia, rezygnacja zaś z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej było możliwe. Musi być zatem powiązanie rezygnacji z zatrudnienia lub podjęcia innej pracy z koniecznością sprawowania opieki nad dzieckiem (por. m.in. wyroki z 14 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 764/07; Lex nr 360303 oraz z 5 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1411/06; Lex nr 344871), co odzwierciedla odpowiednie wskazanie w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka. Okoliczność natomiast, że wojewódzki zespól orzekania o niepełnosprawności zmienił symbol przyczyny niepełnosprawności syna z "10 - N" na "10 – N 05 – R" nie wpływu na treść rozstrzygnięcia. Słusznie bowiem wywiódł organ odwoławczy, że przyznanie świadczenia jest, uzależnione tylko i wyłącznie od spełnienia przez orzeczenie o niepełnosprawności, którym legitymuje się dziecko, wskazań określonych przez przepis art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. To, że dziecko, zdaniem skarżącej, wymaga na co dzień opieki nie może z powyższych względów przesądzić o przyznaniu jej świadczenia z tego przepisu. W ocenie Sądu nie doszło więc do błędnej wykładni przez organy orzekające przepisu stanowiącego podstawę orzekania w procesie stosowania prawa. Nie doszło też do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie oceny dowodów w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarówno organ I jak i II instancji stworzyły rzeczywisty obraz tej sprawy w myśl postanowień art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu swoich decyzji, czym wypełniły wymóg stawiany im przez art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.