III SA/Kr 802/07
WyrokWSA w Krakowie2007-11-15
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Dorota Dąbek, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód osobowy zakupiony i używany przez 6 miesięcy poza terytorium Wspólnoty Europejskiej, a następnie przywieziony jako mienie przesiedlenia, może zostać zwolniony z należności celnych przywozowych, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, jeśli osoba przesiedlająca się zadeklarowała datę ustalenia miejsca zamieszkania we Wspólnocie Europejskiej wcześniejszą niż faktyczne opuszczenie terytorium państwa trzeciego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy celne nieprawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące zwolnień celnych i podatkowych dla mienia przesiedlenia. Kluczowe było ustalenie daty faktycznego opuszczenia terytorium państwa trzeciego, a nie daty deklaratywnego ustalenia miejsca zamieszkania we Wspólnocie. Sąd wskazał, że organy powinny rozważyć możliwość zastosowania przepisu o "szczególnie uzasadnionych okolicznościach" łagodzącego wymóg 6-miesięcznego okresu używania pojazdu, a także prawidłowo ustalić datę opuszczenia USA, która mogła przypadać między 21 a 22 września 2006 r., co z kolei mogło spełnić wymóg 6-miesięcznego używania pojazdu.Stan faktyczny
Skarżący, przenoszący się z USA do Polski po 36 latach pobytu, importował używany samochód jako mienie przesiedlenia. Organy celne odmówiły zwolnienia z cła, podatku akcyzowego i VAT, uznając, że nie został spełniony warunek 6-miesięcznego używania pojazdu przed datą opuszczenia USA. Kluczową kwestią sporną była data faktycznego opuszczenia USA i ustalenia miejsca zamieszkania we Wspólnocie. Skarżący podawał różne daty, co prowadziło do rozbieżności w ustaleniach organów. Ostatecznie WSA uchylił decyzje organów celnych, wskazując na błędy w interpretacji przepisów i konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzające je decyzje Naczelnika Urzędu Celnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek spr. Sędziowie WSA Dorota Dąbek NSA Krystyna Kutzner Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 r. sprawy ze skarg R. P.- B. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie długu celnego Nr [...] w przedmiocie określenia podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu I uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji , II określa , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , III zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 969 ( dziewięćset sześćdziesiąt dziewięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego .
W dniu [...] w Urzędzie Celnym – skarżący R. P. – B. zgłosił do procedury celnej dopuszczenia do swobodnego obrotu, towar w postaci używanego samochodu marki [...], rok produkcji 2006, pojemność silnika 2000 cm3 - przywiezionego z USA jako mienie osobiste, w związku z przeniesieniem miejsca zamieszkania do Polski (wg SAD nr OGL [...]).
Przedmiotowy samochód został wpisany na listę "mienia przesiedlenia" pod poz. 47, którą skarżący przedstawił w momencie dokonywania odpraw celnych w dniu [...] (SAD OGL [...]) oraz w dniu [...] (SAD OGL [...]) innych towarów objętych listą.
Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. potwierdzenie zameldowania na pobyt stały wydane przez Urząd Miasta, z którego wynika, że skarżący jest zameldowany na pobyt stały w K. przy ul. [...], od dnia 29.08.2005r.
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie spornego samochodu:
- z należności celnych przywozowych, na podstawie art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 z dnia 28.03.1983r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych,
- z akcyzy na podstawie § 30 ust. 1 Rozporządzenia MF z dnia 26.04.2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego,
- z podatku VAT na podstawie art. 47 ust.1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług.
Organ celny przeprowadził weryfikację przedmiotowego zgłoszenia celnego, po czym wezwał skarżącego do złożenia zabezpieczenia na pokrycie należności celnych i podatkowych. Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] przyjął zabezpieczenie w wysokości 29.729 zł, na pokrycie należności celnych i podatkowych, czego skutkiem było zwolnienie przedmiotowego towaru.
Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniami z dnia:
I. [...], wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia kwoty długu celnego podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu, z tytułu importu przedmiotowego samochodu,
II. [...], wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia prawidłowej kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu przedmiotowego samochodu.
Skarżący w toku postępowania pisemnie wyjaśniał okoliczności związane ze swoim pobytem w USA, z zakończeniem tego pobytu jak również z zakupem i używaniem spornego pojazdu. Przedłożył dokumenty w postaci: faktury z dnia 17.03.2006r. nr [...] na kwotę 547,00 USD, umowy dotyczącej transportu i przygotowania dokumentów eksportowych z dnia 16.02.2006r., Certificate of Title z dnia 10.04.2006r. - dokumentu identyfikacyjnego samochodu.
W szczególności skarżący podniósł, iż datą ustalenia miejsca zamieszkania na terenie Wspólnoty jest 16.02.2006r., tj. data podjęcia przez skarżącego ostatecznej decyzji powrotu do Polski i zainicjowania prawnych i finansowych kroków do osiągnięcia tego celu (tj. zawarcia umowy transportu mienia przesiedlenia). Data zameldowania na terytorium Polski (29.08.2005r.), nie była datą przeniesienia miejsca zamieszkania, ponieważ zameldowanie było niezbędne by w Polsce dokonać szeregu czynności, które przygotowywały jego przesiedlenie. Samochód był używany przez 6 miesięcy na terenie USA (daty, które ten fakt według skarżącego potwierdzają to: 21.03.2006r. - data zakupu, 22.03.2006r. - pierwsza rejestracja, 11.04.2006r. - stałe tablice rejestracyjne, 24.09.2006r. - ostatni przyjazd do Polski, 29.09.2006r. - załadunek pojazdu na statek w USA przez córkę skarżącego).
Ponadto skarżący przedłożył kopię dokumentu "Certificate of Title", na którym znajduje się pieczęć o treści " [...] Export from USA. 06 Sept. 29 New York State, [...]". Zdaniem skarżącego pieczęć ta potwierdza, iż przedmiotowy pojazd był używany przez niego do dnia 29.09.2006r., przez co spełnia warunek używania 6 - miesięcznego, do zwolnienia z cła.
Ponadto skarżący poinformował, że samochód został wyprodukowany w sierpniu 2005r. a nie w 2006r., natomiast był to model z 2006r., co ma - zdaniem skarżącego - wpływ na wartość przedmiotowego pojazdu.
Skarżący podkreślił, iż datą pierwszej rejestracji pojazdu (tymczasowa) była data 22.03.2006r., a nie jak przyjął - zdaniem skarżącego - organ celny data 11.04.2006r. (data stałej rejestracji pojazdu) w związku z czym okres użytkowania winien się liczyć od dnia 22.03.2006r. Skarżący zaznaczył, iż pojazd był używany do 23.09.2006r., gdyż w tym właśnie dniu opuścił terytorium USA, natomiast do Polski wjechał w dniu 24.09.2006r.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzjami z dnia:
I. [...] nr [...], określił kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu, z tytułu importu przedmiotowego samochodu, w wysokości 7.750 zł.
II. [...] nr [...], odmówił zwolnienia z podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług przedmiotowego samochodu, określając jednocześnie prawidłową kwotę tych podatków z tytułu importu w wysokości 2.643 zł (podatek akcyzowy) oraz w wysokości 19.336 zł (VAT).
I. W uzasadnieniu decyzji określającej kwotę długu celnego organ I instancji wskazał, że w oparciu o art. 68 Wspólnotowego Kodeksu Celnego organy celne w celu weryfikacji zgłoszenia celnego mogą przeprowadzać jego kontrolę i kontrolę załączonych do niego dokumentów. Wówczas podstawę stosowania przepisów regulujących daną procedurę celną, pod którą umieszczone są towary stanowią, zgodnie art. 71 ust. 1 WKC, wyniki przeprowadzonej weryfikacji. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane, organ celny zobligowany jest do podjęcia, w oparciu o obowiązujące przepisy, niezbędnych działań w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponuje - art. 78 ust. 3 WKC.
Zdaniem organu fakt, że samochód został wyprodukowany w sierpniu 2005r. a nie w 2006r. jak wskazano w zgłoszeniu celnym, natomiast był to model z 2006r., co ma - zdaniem skarżącego - wpływ na wartość przedmiotowego pojazdu – nie ma jednak wpływu na należności celne, ponieważ organ celny nie kwestionował wartości pojazdu zadeklarowanej przez skarżącego.
Zgodnie art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 z dnia 28.03.1983r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych, zwolnione z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne, przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Przepis ten jednocześnie wprowadza zastrzeżenia w art. od 3 do 10 Rozporządzenia.
Zgodnie z art. 3 Rozporządzenia zwolnienie ograniczone jest do mienia osobistego, które: a) z wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nie przeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania, przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim, który opuściła; b) jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania.
Zgodnie z art. 4 Rozporządzenia, zwolnienie może zostać udzielone tylko osobom, których miejsce zamieszkania znajdowało się poza Wspólnotą nieprzerwanie przez okres, co najmniej 12 miesięcy.
W myśl art. 131 Rozporządzenia w przypadku, gdy to rozporządzenie określa, że zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia właściwym organom celnym dowody, iż takie warunki zostały spełnione.
Organ celny stwierdził, iż skarżący nie udowodnił, że warunek z art. 3 a Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 został spełniony. Z dokumentów załączonych przez skarżącego do zgłoszenia celnego wynika, iż przedmiotowy samochód został zakupiony 21.03.2006r., zarejestrowany tymczasowo 22.03.3006r. na okres do dnia 11.04.2006r., a następnie w tym dniu uzyskał stałe tablice rejestracyjne.
Art. 3 Rozporządzenia Nr 918/83 wymaga, aby przywóz rzeczy do kraju wiązał się z faktem przesiedlenia, tj. zakończenia pobytu w kraju trzecim, opuszczenia kraju trzeciego i przeniesienia swojego zwykłego miejsca zamieszkania do innego państwa. Generalną zasadą jest obowiązek używania pojazdu samochodowego przez osobę przesiedlającą się w miejscu poprzedniego zamieszkania, przez okres sześciu miesięcy poprzedzających zmianę tego miejsca zamieszkania.
Organ I instancji podkreślił, iż skarżący dwukrotnie w swoich pismach wskazał dzień 16.02.2006r. za datę ustalenia miejsca zamieszkania na terenie Wspólnoty. Ustalenie nowego zwykłego miejsca zamieszkania we Wspólnocie jest przesłanką konieczną do zwolnienia z należności przywozowych towarów stanowiących mienie osoby przesiedlającej się. Wobec braku określonego przepisami katalogu dokumentów, na podstawie których ustala się nowe miejsce zamieszkania, ustalając to miejsce strona może przedstawić organowi celnemu np. umowę najmu domu lub mieszkania, umowę o pracę, kartę czasowego pobytu lub inne dokumenty świadczące o wyborze miejsca zamieszkania we Wspólnocie. Zdaniem organu I instancji ustalenie miejsca zamieszkania we Wspólnocie należy wiązać z tym, iż strona przestała na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim.
Abstrahując od prawdziwości twierdzenia skarżącego, iż ostatecznie przeniósł się do Wspólnoty (ostatni raz wjechał na teren Wspólnoty) w dniu 24.09.2006r. organ I instancji stwierdził, iż argument ten jest nieistotny dla przedmiotowej sprawy. Zgodnie z art. 3 Rozporządzenia nr 913/83 przedmiotowy pojazd winien być używany przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania, przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim (w tym wypadku w USA). Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego, należy przyjąć, iż przestał on na stałe zamieszkiwać w USA z dniem 16.02.2006r, a więc z dniem ustalenia miejsca zamieszkania we Wspólnocie. Fakt, iż skarżący po dniu 16.02.2006r. jeszcze kilkakrotnie wyjeżdżał do USA, aby zakończyć tam swoje sprawy nie oznacza, iż zamieszkiwał tam na stałe.
Prawdziwość twierdzenia, iż skarżący ostatecznie przeniósł się do Wspólnoty w dniu 24.09.2006r. jest wątpliwa, w związku z czym organ I instancji nie dał temu wiary. Z dokumentów (kopia strony z paszportu z pieczęciami informującymi o przekroczeniu granicy) będących w posiadaniu organu celnego wynika, że w dniu 24.09.2006r. skarżący przekroczył granice polsko-czeską (a więc wewnątrzwspólnotową) w Cieszynie -Boguszowicach w ruchu samochodowym (fakt ten potwierdza pieczęć polskich służb granicznych). Ponadto w paszporcie znajduje się również pieczęć czeskich służb granicznych informująca o przekroczeniu granicy niemiecko-czeskiej w dniu 22.09.2006r. w Chotebuz. Jest, więc mało prawdopodobne - wręcz niemożliwe -, iż to w dniu 23.09.2006r. skarżący opuścił terytorium USA
Przyjmując brak spełnienia koniecznej przesłanki - 6 miesięcznego okresu użytkowania pojazdu w poprzednim miejscu zamieszkania poza terenem Wspólnoty, organ celny odmówił zwolnienia przedmiotowego samochodu, przywiezionego z kraju trzeciego jako mienie przesiedlenia, od należności celnych.
Organ celny w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym z dnia [...], dokonał kontroli dokumentów oraz danych handlowych dotyczących operacji przywozu towaru. Z przeprowadzonej kontroli wynika, iż przepisy regulujące procedurą celną, którą został objęty, importowany z USA, przedmiotowy samochód osobowy zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe i niekompletne dane.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 WKC w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich. Taryfa Celna Wspólnot Europejskich zgodnie z art. 20 ust. 3 WKC obejmuje m.in.: lit. c) stawki i inne elementy opłat normalnie stosowane do towarów objętych Nomenklaturą Scaloną odnośnie ceł (...). Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie, dla towaru sprowadzonego z USA, objętego kodem TARIC 8703319000, do wyliczenia kwoty długu celnego zastosowano stawkę celną dla krajów trzecich w wysokości 10%.
Tak, więc zachodziły przesłanki do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy w oparciu o art. 220 ust. 1 WKC w związku art. 51 ustawy Prawo celne.
II. W uzasadnieniu decyzji, o odmowie zwolnienia od podatku akcyzowego oraz od podatku od towarów i usług przedmiotowego samochodu, określającej prawidłową kwotę tych podatków organ I instancji wskazał, że organ celny wydał w dniu [...] decyzję nr [...], określającą kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu, z tytułu importu towaru w postaci spornego samochodu - w wysokości 7750 zł.
Z przepisu § 30 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26.04.2004r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego wynika, że "zwalnia się od akcyzy wyroby akcyzowe niezharmonizowane stanowiące mienie przesiedlenia osoby fizycznej przebywającej na terytorium kraju na pobyt stały lub powracającej z czasowego pobytu z terytorium państwa trzeciego, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:
1) rzeczy służyły do użytku osobistego tej osoby w miejscu poprzedniego jej pobytu na terytorium państwa trzeciego, z tym, że samochody osobowe służyły takiemu użytkowi przez okres, co najmniej 6 miesięcy przed zmianą miejsca pobytu;
2) osoba fizyczna przedstawi właściwemu naczelnikowi urzędu celnego dowód potwierdzający spełnienie warunku, o którym mowa w pkt 1;
3) rzeczy będą przeznaczone na terytorium kraju do takiego samego celu, w jakim były używane na terytorium państwa trzeciego;
4) osoba fizyczna przebywała poza terytorium Wspólnoty Europejskiej przez okres, co najmniej 12 kolejnych miesięcy poprzedzających zmianę miejsca pobytu;
5) rzeczy nie zostaną sprzedane, wynajęte, wypożyczone lub odstąpione przez okres 12 miesięcy od dnia ich przywozu na terytorium kraju ".
Zgodnie natomiast z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 23.01.2004r. o podatku akcyzowym "Zwolnienie od akcyzy może być stosowane w przypadku, gdy na podstawie przepisów prawa celnego wyroby akcyzowe są objęte zawieszającą procedurą celną lub zwolnione od cła."
Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku import rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej przesiedlającej się z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju na pobyt stały, jeżeli łącznie są spełnione warunki wymienione w tym przepisie. Jednym z nich jest warunek, aby rzecz służyła do osobistego użytku osobie przesiedlającej się w miejscu poprzedniego pobytu poza terytorium Wspólnoty, z tym, że towar nieprzeznaczony do konsumpcji musiał służyć do takiego użytku przez okres, co najmniej 6 miesięcy przed dniem zakończenia pobytu poza terytorium Wspólnoty.
Jednocześnie z treści art. 81 tej ustawy wynika, iż " zwolnienia, o których mowa w art. 47-80, stosuje się w przypadku zastosowania zwolnień od cła (...) ".
Zatem z tych przepisów ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o podatku od towarów i usług, wynika, iż zwolnienie od akcyzy i zwolnienie od podatku VAT z tytułu importu towarów, możliwe jest jedynie po zastosowaniu zwolnienia od cła. sprawie zwolnienie z należności przywozowych na podstawie art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych nie może mieć miejsca, gdyż skarżący nie udokumentował 6 miesięcznego okresu użytkowania samochodu poza terytorium Wspólnoty.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym " Jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, że kwota akcyzy została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą kwotę akcyzy w prawidłowej wysokości...".
Zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, "Jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości."
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, towarów uwzględnieniem przepisów art. 10 ust. od 2 - 9.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 13 ustawy o podatku od towarów i usług " Podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy.........".
Uwzględniając powyższe organ celny dokonał określenia:
- kwoty akcyzy przy zastosowaniu stawki w wysokości 3,1 % zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22.04.2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego - w wysokości 2643,00 zł
-kwoty podatku VAT przy zastosowaniu stawki w wysokości 22 % stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług — w wysokości 19336,00 zł.
Od obu powyższych decyzji skarżący złożył odwołania, w których wniósł o uznanie, że dzień 21.03.2006r. jest dniem rozpoczęcia użytkowania spornego samochodu, wyjaśniając, że jest to data faktycznego objęcia samochodu w posiadanie oraz uznanie, że dzień 29.09.2006r. jest dniem zakończenia używania tego pojazdu w USA, która to data wynika z dokumentu Certificate of Title (certyfikat własności pojazdu) z adnotacją służby celnej USA "[...] Export from USA 06.Sept.29, New York State, [...]". Jest to data zamknięcia samochodu w kontenerze i założenia na nim plomb przed załadunkiem na statek.
Ponadto wskazał, że opuścił USA w dniu 21.09.2006r. i omyłkowo podał organowi celnemu datę 23.09.2006r. Natomiast data 24.09.2006r. jest dniem ostatniego przekroczenia granicy i wjazdu do Polski. W czasie podróży do K. stwierdził zaginięcie bagaży, które omyłkowo przesłano do Pragi gdzie natychmiast pojechał samochodem. Dlatego wniósł o uznanie daty 29.09.2006r. lub daty 24.09.2006 r. za datę opuszczenia poprzedniego miejsca zamieszkania.
Wskazał, że data 16.02.2006r. to data kontraktu z firmą przewozową, w którym ustalono, że przewóz mienia nastąpi po sprzedaży domu, w którym to mienie się znajdowało. Sprzedaż domu nastąpiła w dniu 26.06.2006r., który to fakt nie był równoznaczny z zaprzestaniem zamieszkiwania w nim przez 30 lat. Do K. przybyły dwa kontenery w odstępie 3-4 tygodni z różnymi datami załadunku mieniem, które zostały odprawione celnie w Polsce w lipcu i sierpniu. Od dnia 24.09.2006 r. już nie opuszczał Polski a sporny samochód był nadal używany przez zamieszkałą na stałe w USA córkę - pełnomocnika skarżącego do dnia przekazania firmie transportowej.
Po rozpatrzeniu odwołań Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia [...]
I. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie długu celnego,
II. nr [...] - utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatków.
I. W uzasadnieniu decyzji w przedmiocie długu celnego organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie przede wszystkim na ustaleniu, iż nie zostały spełnione wszystkie w sposób kumulatywny przesłanki uzasadniające zastosowanie operacji uprzywilejowanej zwolnienia z cła mienia przesiedlenia. W szczególności organ I instancji zakwestionował fakt sześciomiesięcznego użytkowania pojazdu przez skarżącego przed datą, w której osoba zainteresowana opuściła zwykłe miejsce zamieszkania w państwie trzecim.
Zgodnie z art. 3 pkt a Rozporządzenia w sprawie zwolnień celnych, zwolnienie z cła ograniczone jest do mienia osobistego, które za wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nie przeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim zwykłym miejscu zamieszkania, przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana opuściła zwykłe miejsce zamieszkania w państwie trzecim.
Analizując dokumenty zgromadzone w toku postępowania oraz okoliczności sprawy przedstawione przez skarżącego ustalono, że:
- skarżący przebywał w USA przez okres około 36 lat, tj. od roku 1969 do 2006r.,
- w dniu 21.03.2006r. nastąpił zakup pojazdu (faktura stock no. [...]),
- w dniu 22.03.2006r. nastąpiła tymczasowa rejestracja samochodu na nazwisko skarżącego, tymczasowy numer rejestracyjny to [...]; dokument oraz numer były ważne do dnia 11.04.2006r.,
- następnie samochód został zarejestrowany pod numerem [...], nadal na nazwisko skarżącego; w aktach sprawy znajduje się dokument "Vehicle Registration", na którym widnieje data: 04/2007 (good thru),
- w dniu 10.04.2006r wystawiony został dokument Certificate of Title; na dokumencie tym odciśnięto pieczęć " [...] Exp, 06. Sep 29 ..." - "eksport pojazdu z USA. 29 września 06, Stan Nowy Jork, [...]",
- w dniu 29.09.2006r. towar został załadowany na statek z poleceniem dowozu do Polski, do R.,
- w dniu [...] sporny pojazd został zadeklarowany do procedury celnej dopuszczenia do obrotu za zwolnieniem od cła.
Organ odwoławczy stwierdził, że okres sześciomiesięcznego użytkowania pojazdu, o którym to terminie mówi przepis art. 3 rozporządzenia, rozpoczął swój bieg w dniu rejestracji spornego samochodu, tj. w dniu 22.03.2006r., i upłynął w dniu 22.09.2006r.
Możliwość jednak uznania, że warunek użytkowania pojazdu przez sześć miesięcy został spełniony, uzależniony jest od tego, aby te sześć miesięcy pokrywały się z okresem, w którym osoba zainteresowana posiadała jeszcze zwykłe miejsce zamieszkania w kraju trzecim, z którego następuje przesiedlenie. Wynika to z brzmienia art. 3 rozporządzenia w sprawie zwolnień celnych - "użytkowanie przez sześć miesięcy przed data, w której osoba zainteresowana opuściła zwykłe miejsce zamieszkania w państwie trzecim."
W odniesieniu do pobytu skarżącego w kraju trzecim (USA) ustalono:
- datę 16.02.2006r., którą skarżący wielokrotnie w swoich pismach wskazywał jako dzień, w którym nastąpiło ustalenie miejsca zamieszkania na obszarze Wspólnoty, data ta wskazana została przez skarżącego jako data podpisania umowy na transport mienia do Polski, dodatkowo skarżący wyjaśnił, że jest to data podjęcia przez niego wraz z całą rodziną, ostatecznej decyzji powrotu do Polski i zainicjowania prawnych i finansowych kroków do osiągnięcia tego celu. Skarżący podkreślał także, że "16 luty 2006 jest ustaloną datą jego miejsca zamieszkania w Polsce na stałe, po 36 latach stałego pobytu w USA [...]". Skarżący wskazał również datę 23.09.2006r. jako dzień, w którym przyjechał do Polski;
- w paszporcie skarżącego znajdują się stemple z datami 22.09.2006r oraz 24.09.2006r. przybite w trakcie przekraczania granicy w Chotebuz oraz w Cieszynie -Boguszowicach; z wyjaśnień skarżącego wynika, że jechał po bagaż, który pomyłkowo został przewieziony do Pragi;
- data 26.06.2006r. to dzień, w którym nastąpiła sprzedaż domu w [...] należącego do skarżącego,
- data 29.08.2006r. to dzień, od którego skarżący jest na stałe zameldowany w K.
Organ odwoławczy zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że przesiedlenie nie jest jednorazową czynnością, lecz procesem, który trwać może wiele miesięcy. Z punktu widzenia przepisów celnych stanowiących podstawę do podjęcia decyzji w kwestii zwolnienia z należności celnych istotne jest jednak dokładne ustalenie daty, w której nastąpiło zakończenie zwykłego miejsca zamieszkania w kraju trzecim i równoczesne ustalenie zwykłego miejsca zamieszkania we Wspólnocie.
Skarżący wielokrotnie podawał datę 16.02.2006r. jako dzień ustalenia swojego stałego miejsca zamieszkania we Wspólnocie żądając, aby organ celny ten właśnie dzień uznał za punkt odniesienia dla oceny spełnienia przesłanek uprawniających do zastosowania wnioskowanej operacji uprzywilejowanej.
Równocześnie skarżący podał obok daty 16.02.2006r. także dzień 23.09.2006r. opisując te daty w ten sposób, że "datą opuszczenia poprzedniego miejsca zamieszkania jest 23 września (data wjazdu do Polski 24 wrzesień 2006) a datą wywozu przedmiotowego samochodu jest 29 wrzesień 2006", natomiast "za datę ustalenia przez osobę zainteresowaną (a nie przez osobę trzecią) jest data 16 luty 2006 - a nie data zameldowania w K. [...]".
Zdaniem organu odwoławczego istotą zwykłego miejsca zamieszkania jest fakt, iż stanowi ono centrum życiowe konkretnej osoby, w którym to miejscu koncentrują się jej sprawy zawodowe i prywatne. Zasadą jest, że można mieć tylko jedno zwykłe miejsce zamieszkania i to nawet, jeżeli ze względu na wykonywaną pracę zawodową lub inne uwarunkowania osobiste osoby mają kilka różnych miejsc zamieszkania w tym samym lub w różnych krajach. W takich przypadkach konieczne jest przeprowadzenie analizy najróżniejszych elementów składających się na ustalenie centrum życiowego i wskazanie, które z tych miejsc kumuluje najwięcej z tych elementów.
Zestawiając ze sobą daty podane przez skarżącego, tj.: 16.02.2006r. oraz 23.09.2006r., nietrudno zauważyć, że jeśli, jak twierdzi skarżący, w dniu 16.02.2006r. nastąpiło już ustalenie zwykłego miejsca zamieszkania we Wspólnocie, to opuszczenie USA w dniu 23.09.2006r. nie mogło się wiązać z zakończeniem zwykłego miejsca zamieszkania w kraju trzecim. Ustalenie zwykłego miejsca zamieszkania w Polsce (w dniu 16.02.2006r.) należy, bowiem potraktować jako zakończenie zwykłego miejsca zamieszkania w USA. Gdyby nawet uwzględnić podawaną przez skarżącego datę 26.06.2006r., w której nastąpiła sprzedaż domu skarżącego w Stanach Zjednoczonych, jako inną datę zakończenia zwykłego miejsca zamieszkania w kraju trzecim, to będzie to inny dzień niż 23.09.2006r.
Data 23.09.2006r. jest dniem pomiędzy datą przekroczenia przez skarżącego granicy w Chotebuz (22.09.2006r.) a datą przekroczenia granicy Cieszyn - Boguszowice (24.09.2006r.). Nie jest, więc fizycznie możliwe, aby w dniu 23.09.2006r. doszło do opuszczenia terytorium Stanów Zjednoczonych przez skarżącego, który w tym czasie znajdował się już na terytorium Unii Europejskiej.
Próbę skorygowania rozbieżności między datami potencjalnego zakończenia pobytu w USA oraz ustalenia zwykłego miejsca zamieszkania w Polsce skarżący podjął w odwołaniu, wskazując jeszcze inną datę, tj. 21.09.2006r., wyjaśniając równocześnie, że w dniu 24.09.2006r. doszło do "ostatniego przekroczenia granicy i wjazdu do Polski", co, zdaniem skarżącego, "zgodne jest ze stemplem w paszporcie i ze stanem faktycznym". Z przedstawionych w trakcie postępowania celnego dokumentów nie wynika jednak, aby w dniu 21.09.2006r. skarżący przybył do Polski i aby był to ostatni dzień przekroczenia przez niego granicy i wjazdu do Polski. Poza tym, pojawiające się w wyjaśnieniach skarżącego twierdzenie, któremu zresztą organ celny nie odmówił prawdziwości, że skarżący wielokrotnie na przestrzeni lat 2005 i 2006 podróżował między USA a Polską załatwiając sprawy związane z przesiedleniem, podważa wiarygodność daty 21.09.2006r oraz dat bliskich tej dacie.
Skarżący podając przed organem I instancji oraz w odwołaniu różne daty, które miały być datami ustalenia zwykłego miejsca zamieszkania we Wspólnocie i zakończenia takiego miejsca zamieszkania w kraju trzecim, sprawia wrażenie, jakby nie był pewien, kiedy to nastąpiło, albo dostosowywał swoje wypowiedzi do ustaleń poczynionych przez organ celny na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego zresztą głównie w wyniku aktywności skarżącego w tym zakresie.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że przyjmując za datę zakończenia zwykłego miejsca zamieszkania w kraju trzecim i ustalenia takiego miejsca we Wspólnocie dzień 16.02.2006r., nie można uznać, że sporny pojazd został zakupiony (21.03.2006r.) w czasie trwania zwykłego miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w kraju trzecim. Tym bardziej nie można przyjąć, że spełniono warunek użytkowania pojazdu przez okres, co najmniej sześciu miesięcy przed datą, w której skarżący opuścił zwykłe miejsce zamieszkania w kraju trzecim.
Jeśli nawet uznać, że datą zakończenia zwykłego miejsca zamieszkania w kraju trzecim był dzień 26.06.2006r., w którym dokonano sprzedaży domu w USA i po której to dacie skarżący tymczasowo, jak wyjaśnił, zamieszkiwał w czasie wizyt w Stanach Zjednoczonych u swojej córki, to okres użytkowania pojazdu w USA przez skarżącego był krótszy niż wymagane sześć miesięcy (między 21.03.2006r a 26.06.2006r. upłynęło około trzech miesięcy). Pobyt skarżącego w Stanach Zjednoczonych po dacie 16.02.2006r. oraz po dacie sprzedaży domu - przy założeniu, że jedna z tych dat jest datą zakończenia zwykłego miejsca zamieszkania w kraju trzecim - miał charakter tymczasowy, gdyż, jak stwierdził skarżący, jego przesiedlenie do Polski miało miejsce w dniu 16.02.2006r.
Organ odwoławczy nie kwestionował spełnienia pozostałych przesłanek wymaganych do zastosowania zwolnienia z należności celnych przywozowych. Zdaniem organu odwoławczego konieczność jednak, aby były one spełnione w sposób kumulatywny powoduje, że brak którejkolwiek z nich, jak ma to miejsce w sprawie, prowadzi do odmowy zastosowania wnioskowanej operacji uprzywilejowanej.
II. W uzasadnieniu decyzji podatkowej organ odwoławczy wskazał, że zarzuty zawarte w odwołaniu odnoszą się przede wszystkim do decyzji celnej nie zaś podatkowej, do których organ drugiej instancji wyraził już swoje stanowisko w decyzji nr [...]. Ponadto zwrócił uwagę, iż decyzja podatkowa, jako decyzja ściśle związana z rozstrzygnięciem w sprawie celnej, dzieli los tej ostatniej. W związku zaś z tym, że decyzja organu I instancji wydana w sprawie celnej została utrzymana w mocy, koniecznym było utrzymanie w mocy również zaskarżonej decyzji podatkowej. Ustalenia poczynione przez organ I instancji w sprawie odmowy zastosowania wnioskowanej operacji uprzywilejowanej w sposób bezpośredni wpływają na treść rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej.
Organ odwoławczy wskazał, że nie kwestionuje obliczeń należności podatkowych w podatku od towarów i usług ani w podatku akcyzowym, nie stwierdził też żadnych nieprawidłowości w decyzji podatkowej.
Na marginesie wyjaśnił, że w związku z błędnym wyliczeniem należności podatkowych na zgłoszeniu celnym, który polegał na braku powiększenia podstawy opodatkowania o elementy, które podlegają doliczeniu do podstawy opodatkowania zarówno podatkiem akcyzowym jak i podatkiem od towarów i usług, zaistniała konieczność prawidłowego obliczenia tych należności przez organ pierwszej instancji.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej, sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w sentencji wydanej przez siebie decyzji podatkowej z dnia [...], nr [...] w ten sposób, że:
-jest: "utrzymuje w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]., nr [...] "
- winno być: "utrzymuje w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], nr [...]".
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w sentencji decyzji organ odwoławczy pomylił się wpisując niewłaściwą cyfrę w sygnaturze decyzji organu I instancji. Pomyłkę tę należało sprostować w trybie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że organ podatkowy może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji.
R. P. – B. na obie powyższe decyzje Dyrektora Izby Celnej złożył o identycznej treści skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz uznanie jego prawa do skorzystania z przywileju zwolnienia od opłat podatkowych i celnych w stosunku do spornego samochodu, stanowiącego mienie przesiedlenia.
W skargach zarzucił błędy w decyzji, polegające na odmowie zastosowania wobec spornego samochodu operacji uprzywilejowanej zwolnienia od cła i podatków z tytułu importu, wymierzeniu łącznej kwoty 29.729 zł tytułem długu celnego i należności podatkowych, co było spowodowane zawyżeniem wartości przedmiotowego pojazdu, o co najmniej 30%, poprzez jego wycenę jako samochodu wyprodukowanego w 2006r., choć faktycznie został on wyprodukowany w sierpniu 2005r.
Skarżący wniósł o zastosowanie zasady rozstrzygania na jego korzyść kwestii budzących wątpliwość, o uwzględnienie szczególnych okoliczności, jakie towarzyszyły procesowi ustalenia nowego stałego miejsca zamieszkania we Wspólnocie oraz przeniesienia mienia na teren Wspólnoty po 36 latach pobytu w USA. W szczególności wniósł o przyznanie spornemu samochodowi statusu "specjalnego przypadku" i zastosowanie art. 6 Rozporządzenia Rady EWG, oraz dla uniknięcia sporu o interpretację znaczenia "daty ustalenia przez zainteresowaną osobę, stałego miejsca zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty"- zastosowanie artykułu 8 Rozporządzenia Rady EWG.
W uzasadnieniu skarg podniósł, że opuścił terytorium Polski w dniu 1.09.1969 i w dniu 19.07.1976r. skarżący oraz jego żona zakupili dom pod adresem [...], N. J., - który stał się ich miejscem zamieszkania do dnia sprzedaży w dniu 26.06.2006. Po sprzedaży domu małżonka skarżącego przebywała na terenie USA do dnia 1.07.2006 r. Skarżący, po kilku dniach od sprzedaży domu, przeniósł się do domu córki pod adres [...], N. J., który to adres stal się jego nowym stałym miejscem zamieszkania na terenie USA.
Ponadto wskazał, że sprawy przenoszeniem mienia do Polski, finalizowania transakcji sprzedaży domu, zakończenia działalności zawodowej tzn. wywiązania się z zobowiązań firmy, której skarżący był właścicielem oraz likwidacji tej firmy, wypełniając obowiązek wobec Rządu Federalnego i władz Stanu N. J., zgłoszenia spornego samochodu do eksportu (wywozu z terenu USA), uzyskania zgody na wywóz i potwierdzenia tego w formie adnotacji (pieczęć) exportowo-wywozowej na certyfikacie prawa własności z daty 29.09.2006, przekazania samochodu firmie transportowej w tym samym dniu - załatwiała w imieniu skarżącego jego córka, jako pełnomocnik, używając do tego celu spornego samochodu aż do momentu przekazania samochodu firmie transportowej w porcie N. Przy załatwianiu niektórych z tych spraw, skarżący nie był obecny na terenie USA, ale skoro działał w jego imieniu jego pełnomocnik - należy to uznać za jednoznaczne z obecnością skarżącego na terenie USA. Zdaniem skarżącego art. 3 a Rozporządzenia EWG nie wprowadza wymogu fizycznego użytkowania samochodu przez zainteresowaną osobę i nie zakazuje działania tej osoby poprzez pełnomocnika.
Pierwotnie podana organowi data powrotu skarżącego do Polski - 23.09.2006r., była wynikiem pomyłki. Skarżący wskazał, że działał bezinteresownie na rzecz interesów Polski, zarówno na terenie USA jak i w Polsce, osobiście albo przez pełnomocników. Taka działalność wymagała odbywania wielu podróży między USA i Polską. W nawale podróży i terminów, będąc zmęczonym kłopotami - pomylił datę. To jedyna pomyłka popełniona w dziesiątkach dokumentów, jakie w krótkim okresie skarżący dostarczył do organu celnego, na które organy się powołują - także dokonując pomyłek. Z uwagi na wiek (78 lat) skarżącemu zdarza się nie pamiętać wszystkich dat.
Jest bezspornym faktem odnotowanym w paszporcie skarżącego, podróż z datą wjazdu na teren Republiki Czech w dniu 22.09.2006r. i data wjazdu do Polski w dniu 24.09.2006r.- co było kontynuacją podróży w trakcie, której dokonano przeniesienia ostatniej części mienia przesiedlenia. Tym samym ostateczny termin powrotu do kraju, czyli przeniesienia przez skarżącego stałego miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar Wspólnoty wraz z ostatnią częścią mienia przesiedlenia, nastąpił w dniu 24.09.2006r. Po tej dacie, do maja 2007r., skarżący już nie wracał do USA, nie opuszczał terytorium Polski i Wspólnoty Europejskiej.
Skarżący wskazał, że podstawą wniosku o zastosowanie zwolnienia od opłat celnych i podatkowych spornego samochodu są przepisy art.1, 2, 3, 4, 6, 8 Rozporządzenia EWG nr 918/83 ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych. Zdaniem skarżącego wskazane Rozporządzenie jest aktem niedoskonałym, bowiem nie ma jasno i ściśle sprecyzowanych sformułowań i ich definicji. Powołując się na te przepisy Rozporządzenia organy obu instancji w tej samej sprawie, na podstawie tego samego materiału dowodowego, dowolnie i niewłaściwie interpretują znaczenie poszczególnych terminów, wydając rozstrzygnięcia różniące się między sobą w rażący sposób.
Skarżący stwierdził, że zawarty w Rozporządzeniu Tytuł I " Mienie osobiste należące do osób fizycznych, przenoszących swoje stałe miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar wspólnoty", ma charakter nadrzędny dla wszystkich sformułowań zawartych w artykułach tego Tytułu.
Zawarte w art. 2 Rozporządzenia sformułowanie "stale miejsce zamieszkania" wywodzące swe znaczenie z Tytułu I, odnosi się do aktu przenoszenia miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar Wspólnoty, czyli nie odnosi się do potocznego znaczenia "przenosin" tylko do zmiany terytorium państwowego, oraz nie tylko do zmiany adresu. Zdaniem skarżącego jest to miejsce pobytu danej osoby, w granicach terytorium danego państwa. Adres zamieszkania danej osoby w stałym miejscu zamieszkania, na terytorium jakiegokolwiek państwa może być stały lub czasowy, gdzie dana osoba może przenieść się nawet na kilka miesięcy. Nie zmienia to jednak charakteru stałego miejsca zamieszkania na danym terytorium danego państwa jak w przypadku skarżącego. Organy obu instancji niepotrzebnie i niezgodnie z treścią Rozporządzenia, wprowadzają akt zameldowania do decyzji. Stałe miejsce zamieszkania nie jest jednoznaczne z aktem stałego zameldowania, gdyż zameldowanie nie jest aktem trwałym, może być w każdej chwili zmienione. Dlatego nie ma w Rozporządzeniu na ten temat wzmianki.
Ponadto organ odwoławczy wprowadza niezgodnie z terminologią Rozporządzenia nowe terminy ( "zwykły" i "czasowy") bez ich zdefiniowania. Zdaniem skarżącego wprowadzone przez art. 6 Rozporządzenia pojęcie "ustalenie stałego miejsca zamieszkania", jest podporządkowane znaczeniu nadrzędnego sformułowania zawartego w Tytule I Rozporządzenia odnoszącego się do ewentualnego,, przeniesienia swojego stałego miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar Wspólnoty". Jest to udokumentowany akt ustalenia przez stronę zainteresowaną daty, w której osoba przesiedlająca się dokonała wyboru i podjęła decyzję, co do określonego stałego miejsca zamieszkania w celnym terytorium Wspólnoty, do którego będzie się przenosić w ciągu 12 miesięcy, (czyli w czasie przyszłym). Artykuł 6 wprowadza ten termin zawierający w sobie wymóg wprowadzenia mienia osobistego do swobodnego obrotu w ciągu 12 miesięcy od daty ustalenia przez stronę zainteresowaną stałego miejsca zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty. Akt przeniesienia w tym sensie ma zawarty czas przyszły: w ciągu 12 miesięcy. Mienie osobiste (w tym samochód) nie może być przewiezione na teren Wspólnoty ani przed ustaleniem stałego miejsca zamieszkania we Wspólnocie, ani po upływie 12 miesięcy po dacie dokonaniu tego ustalenia. Artykuł ten stawia wymóg, aby najpierw ustalić miejsce stałego zamieszkania na terytorium Wspólnoty, a potem - w ciągu 12 miesięcy od tej daty dokonać przewozu mienia.
Stawia to przed osobą przesiedlającą się niezwykłą trudność po dacie "ustalenia" n.p. po zawarciu kontraktu na budowę mieszkania lub podpisaniu kontraktu na transport mienia pod wskazany adres, mienie musi być przewiezione w ciągu 12 miesięcy - niezależnie od tego czy dom jako stała rezydencja w państwie trzecim będzie w terminie sprzedany i czy apartament lub dom na terenie Wspólnoty będzie oddany do użytku i jest gotowy do zamieszkania, czy też nie. Z tego właśnie powodu art. 6 wyraźnie stanowi o wyłącznym prawie strony zainteresowanej do podjęcia decyzji, co do daty ustalenia stałego miejsca zamieszkania - eliminując prawo do tego osób trzecich, do czego nie zastosowały się organy w swych decyzjach.
W związku z tym ustalenie stałego miejsca zamieszkania na terenie Wspólnoty poprzez zawarcie w dniu 16.02.2006r. kontraktu na rozpoczęcie przewozu mienia w sierpniu i wrześniu 2006r., nie może być uznane za "zakończenie zwykłego miejsca zamieszkania w USA", bo wtedy jeszcze skarżący mieszkał z rodziną w stałym miejscu zamieszkania i jeszcze nie było kupca na dom, czyli nie było wiadome, kiedy stałe miejsce zamieszkania opuści. Postawienie przed skarżącym takiego wymogu jest fizycznie niemożliwe do spełnienia i sprzeczne z art. 6 dającym osobie przesiedlającej się czas 12 miesięcy.
Skarżący stwierdził, ze w rozstrzygnięciach organów obu instancji zawartych jest szereg sprzecznych ze sobą stwierdzeń, niezgodnych z przepisami Rozporządzenia, dotyczących zakończenia zamieszkania w kraju trzecim i ustalenia przez skarżącego miejsca zamieszkania na terenie Wspólnoty podnosząc, że już w odwołaniach wskazywał, ze nie zgadza się na uznanie daty sprzedaży domu za datę ustania pobytu w USA. Również nieprawdziwym jest twierdzenie, że jakoby skarżący stwierdził "...że jego (strony) przesiedlenie miało miejsce w dniu 16.02.2006".
Wskazał, że w zaskarżonej decyzji są jeszcze inne błędy, np. podana jest mylnie data exportu samochodu z USA, a mianowicie "06.09.2006 - eksport", co jest pomyłką, bowiem data ta jest widoczna na pieczęci jako "26.09.2006" - a ta różnica wpływa zasadniczo na decyzję, co do czasu używania samochodu w USA.
Następna pomyłka w decyzji dotyczy daty stałego zameldowania skarżacego w K., zamiast podać faktyczną datę 29.08.2005, podano datę 29.08 2006 - co nie ma znaczenia, ale świadczy o istnieniu błędów w decyzji.
Zdaniem skarżącego zawarty w art. 3 Rozporządzenia termin "opuścić" - nie ma takiego samego znaczenia jak w potocznym wyrażeniu, że ktoś opuścił swój dom przez jakiś czas. Zgodnie z nadrzędnym sformułowaniem zawartym w Tytule I Rozporządzenia, słowo "opuścić" jest związane z opuszczeniem terytorium państwa trzeciego, w toku procesu przesiedlania na terytorium Wspólnoty Europejskiej. I tak to powinno być rozumiane.
W odniesieniu do użytego w art.. 3 terminu "6 miesięcy", zdaniem skarżącego należy przyjąć, ze rok kalendarzowy ma 12 miesięcy, zawierając w tym 364 dni. Konsekwentnie 6 miesięcy, zawiera w sobie 182 dni. Tego rodzaju metoda jest także niezbędną z uwagi na rożne ilości dni w różnych miesiącach, ponieważ od 1 stycznia do 30 czerwca (6 miesięcy) upłynęło tylko 180 dni - podczas gdy od 1 lipca do 31 grudnia upłynęło 184 dni. Konsekwentnie, aby dokładnie określić czy okres 6 miesięcy był spełniony należy liczyć dni, jakie upłynęły od daty początkowej do daty końcowej użytkowania mienia według art. 3 Rozporządzenia.
I tak, według tej zasady przyjmując różne warianty dat używania samochodu w USA, okres wyrażony w liczbie dni jest następujący: od 21.03.2006 do dnia eksportu t.j. do 29.09.2006 - 192 dni, od 21.03.2006 do 24.09.2006 - do przybycia do Polski -187 dni, od 21.03.2006 do 22.09.2006 - 185 dni, od 21.03.2006 do 21.09.2006 -184 dni.
Okres używania spornego samochodu na terenie USA, w wersji organu I instancji - ilość dni wynosi 184, a więc i tak o dwa dni dłużej niż wymagane "6 miesięcy - czyli 182 dni". Skarżący wniósł o zastosowanie takiej metody obliczenia okresu używania samochodu.
Ponadto skarżący wniósł o rozstrzyganie w kwestiach wątpliwych na jego korzyść podnosząc, że jest osobą podeszłym wieku i zasługuje na zastosowania ulg wynikających ze szczególnych okoliczności przesiedlenia się do ojczyzny - po 36 latach pobytu poza jej granicami.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
I. Odpowiadając na zarzuty skargi dotyczącej decyzji w przedmiocie długu celnego wyjaśnił, że organ celny I instancji zakwestionował możliwość zwolnienia spornego samochodu z należności przywozowych z uwagi na to, iż nie została spełniona jedna z przesłanek określonych w przepisie art. 3 pkt a) Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83, tj. nie zachowano wymaganego sześciomiesięcznego okresu użytkowania samochodu, przed datą, w której skarżący opuścił zwykłe miejsce zamieszkania w USA.
W świetle w/w przepisu, podstawą podjęcia decyzji w przedmiocie zwolnienia z należności celnych towarów stanowiących tzw. "mienie przesiedlenia", jest ustalenie daty, w której nastąpiło zakończenie zwykłego miejsca zamieszkania w kraju trzecim i równoczesne ustalenie zwykłego miejsca zamieszkania we Wspólnocie.
Aby warunek użytkowania przez okres sześciu miesięcy towaru będącego składnikiem "mienia przesiedlenia" został zachowany, to okres sześciu miesięcy powinien pokrywać się z okresem, w którym osoba zainteresowana posiadała zwykłe miejsce zamieszkania w kraju trzecim, z którego nastąpiło przesiedlenie na obszar Wspólnoty. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji podniesiono, że w toku postępowania skarżący wielokrotnie wskazywał datę 16.02.2006r., jako dzień ustalenia swojego miejsca zamieszkania we Wspólnocie i żądał przy tym, by ten dzień stanowił dla organów celnych punkt odniesienia dla oceny, czy spełnione zostały przesłanki uprawniające go do zastosowania wnioskowanej w zgłoszeniu celnym operacji uprzywilejowanej.
Dyrektor Izby Celnej zauważył, że istotą zwykłego miejsca zamieszkania jest to, że stanowi ono centrum życiowe danej osoby, w którym koncentrują się jej sprawy zawodowe oraz prywatne. Powołując datę 16.02.2006r. (jako dzień ustalenia swojego miejsca zamieszkania we Wspólnocie), skarżący wskazał również dzień 23.09.2006r. jako datę faktycznego opuszczenia terytorium USA. Dokonując porównania obu podanych przez skarżącego dat, tj.: 16.02.2006r. oraz 23.09.2006r. zauważył, że jeśli - jak twierdził skarżący - w dniu 16.02.2006r. nastąpiło ustalenie jego zwykłego miejsca zamieszkania we Wspólnocie, to opuszczenie w dniu 23.09.2006r. terytorium USA nie mogło się wiązać z zakończeniem zwykłego miejsca zamieszkania w kraju trzecim. Ustalenie zwykłego miejsca zamieszkania we Wspólnocie (w dniu 16.02.2006r.) należy, bowiem potraktować jako równoczesne zakończenie zwykłego miejsca zamieszkania w USA. Fakt, iż po dniu 16.02.2006r. skarżący jeszcze kilkakrotnie wyjeżdżał do USA, aby załatwić wszystkie swoje sprawy związane z przesiedleniem nie oznacza, że po tej dacie zamieszkiwał tam jeszcze na stałe, nawet, jeżeli dokonał sprzedaży domu w USA dopiero w dniu 26.06.2006r., i nawet, jeśli w dniu 24.09.2006r. doszło do "ostatniego przekroczenia granicy i wjazdu do Polski".
Wobec powyższego należało przyjąć, że skoro zakończenie zwykłego miejsca zamieszkania w kraju trzecim (tj. w USA) oraz ustalenie takiego miejsca zamieszkania we Wspólnocie nastąpiło w przypadku skarżącego w dniu 16.02.2006r. to w odniesieniu do spornego samochodu nie została spełniona jedna z przesłanek określonych w przepisie art. 3 a Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83, tj. skarżący nie zachował sześciomiesięcznego okresu użytkowania samochodu, przed datą, w której opuścił zwykłe miejsce zamieszkania w USA (tj. przed 16.02.2006r.). Sporny samochód został, bowiem zakupiony przez skarżącego dopiero w dniu 21.03.2006r. - czyli nie mógł być użytkowany przez skarżącego przez okres sześciu miesięcy przed datą 16.02.2006r.
Powyższe musiało skutkować odmową zastosowania wnioskowanej przez skarżącego w zgłoszeniu celnym operacji uprzywilejowanej, polegającej na zwolnienia przedmiotowego pojazdu z cła w imporcie.
Dla oceny, iż skarżący nie spełnił przesłanki sześciomiesięcznego okresu użytkowania samochodu, przed datą, w której opuścił zwykłe miejsce zamieszkania w USA (tj. przed 16.02.2006r.) nie ma znaczenia powoływana w skardze okoliczność, że sporny pojazd był użytkowany aż do dnia jego załadunku na statek (tj. do dnia 29.09.2006r.) przez córkę skarżącego - która była jego pełnomocnikiem.
Pomijając fakt, iż korzystanie z tego samochodu przez córkę skarżącego odbywało się już po zakończeniu jego zwykłego miejsca zamieszkania w USA (tj. po dniu 16.02.2006r.) – Dyrektor Izby Celnej zauważył, iż art. 3 a Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 wymaga, aby towar będący przedmiotem zwolnienia był używany przez osobę zainteresowaną. Tą zaś osobą był skarżący, a nie jego córka, nawet, jeśli działała na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, nie sposób zgodzić się z zarzutem skargi, że wymierzenie łącznej kwoty 29.729 zł tytułem długu celnego i należności podatkowych, było spowodowane zawyżeniem wartości przedmiotowego pojazdu, o co najmniej 30%, poprzez jego wycenę jako samochodu wyprodukowanego w 2006r., choć faktycznie został on wyprodukowany w sierpniu 2005r. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji jednoznacznie wynika, iż opisując sporny samochód, organ I instancji wskazał 2005r. jako rok jego produkcji - zgodnie z treścią dokumentu identyfikacyjnego pojazdu. Ponadto wyjaśnił, że rok produkcji samochodu mógłby mieć znaczenie przy obliczaniu kwoty długu celnego oraz podatków z tytułu importu wówczas, gdyby organ celny ustalał wartość celną w oparciu o metodę określoną w art. 31 WKC, tj. na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty. Tymczasem w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż przy wyliczeniu kwoty należności celnych, jako podstawę opłaty organ I instancji przyjął kwotę 77.500 zł - stanowiącą wartość transakcyjną, którą skarżący sam zadeklarował w zgłoszeniu celnym z dnia [...].
II. Odpowiadając na zarzuty skargi dotyczącej decyzji w przedmiocie podatków wyjaśnił, że zarzuty podniesione w skardze odnoszą się przede wszystkim do decyzji wydanej w sprawie określenia kwoty długu celnego.
Tymczasem przedmiotem skargi są decyzje organów celnych odmawiające zwolnienia z podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług od przedmiotowego samochodu oraz określające prawidłową kwotę tych podatków z tytułu importu. Decyzje te zostały wydane w następstwie wydania decyzji w postępowaniu celnym, a ustalenia dokonane przez organy celne w sprawie odmowy zastosowania operacji uprzywilejowanej (tj. zwolnienia z cła), miały bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej.
Abstrahując od tego, że w skardze nie podniesiono konkretnych zarzutów pod adresem decyzji podatkowych, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że dokonując w toku postępowania odwoławczego kontroli decyzji podatkowej, nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w rozstrzygnięciu wydanym przez organ I instancji.
Ponieważ postępowanie celne zakończyło się wydaniem decyzji odmawiającej zastosowania operacji uprzywilejowanej, polegającej na zwolnieniu samochodu z cła i określającej kwotę długu celnego w imporcie, dlatego w postępowaniu podatkowym również należało odmówić zastosowania zwolnienia z podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.
Dodatkowo Dyrektor podniósł, że w przedmiotowej sprawie koniecznym było "skorygowanie" błędów, jakie skarżący popełnił w zgłoszeniu celnym z dnia [...], przy wyliczaniu należności podatkowych. Błędy te polegały na tym, iż:
1. w przypadku podatku akcyzowego, zgłaszający obliczając podstawą opodatkowania nie powiększył jej o należne cło, mimo iż zgodnie z art. 10 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 23.01.2004r. o podatku akcyzowym - podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło;
2. w przypadku podatku od towarów i usług, zgłaszający obliczając podstawę opodatkowania nie powiększył jej o należne cło i podatek akcyzowy, mimo iż zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i uslug - jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy.
Ponieważ skutkiem powyższych błędów było wykazanie w przedmiotowym zgłoszeniu celnym nieprawidłowych (zaniżonych) kwot podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji określającej kwotę w/w podatków w prawidłowej wysokości.
Dyrektor Izby Celnej odniósł się również do żądania zwartego w piśmie skarżącego dołączonego do skargi, dotyczącego ulokowania kwoty 29.729 zł wpłaconej przez skarżącego tytułem zabezpieczenia należności celnych i podatkowych, na oprocentowane konto bankowe.
Wyjaśnił, że kwota przyjęta jako zabezpieczenie na podstawie postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], została wpłacona na bankowy rachunek pomocniczy Izby Celnej. Taki depozyt nie jest oprocentowany, zgodnie, bowiem z art. 858 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2.07.1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny - złożenie zabezpieczenia w gotówce nie daje prawa do wypłacania przez organy celne odsetek. W/w regulacja znalazła wyraz również z przepisach krajowych, zgodnie, bowiem z postanowieniami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13.07.2004 r. w sprawie sposobu złożenia zabezpieczenia w formie depozytu w gotówce - zabezpieczenie w gotówce może być zwrócone w kwocie nominalnej.
W toku rozprawy w dniu 15.11.2007 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie skarżący oświadczył, że zameldowanie w Polsce w mieszkaniu stanowiącym własność jego córki było mu potrzebne do załatwienia wielu spraw oraz, że nie ma obowiązku meldunkowego na terenie USA. Przyznał, że wskazywał datę 16.02.2006 r. jako ustalenie miejsca zamieszkania na terenie Wspólnoty gdyż znał prawo wspólnotowe odnośnie zwolnień celnych, chociaż z wykształcenia jest inżynierem chemii.
Ponadto stwierdził, że miał wykupiony bilet na lot N. – K. na dzień 21.09.2006 r. godzina 22.40 czasu miejscowego jednakże samolot spóźnił się i wyleciał 22.09.2006 r. po północy, jednakże biletu tego nie posiada. W K. samolot wylądował również w dniu 22.09.2006 r. Bezpośrednio z lotniska pojechał do Pragi gdzie omyłkowo przesłano jego bagaże i wrócił do Polski w dniu 24.09.2006r., stąd dwa stemple straży granicznej. Nie ma stempla straży granicznej po wylądowaniu w K. z USA.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z ustawowymi kompetencjami – bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne.
Skargi zasługują na uwzględnienie choć nie w pełni z przyczyn w nich wskazywanych.
Bezspornym w sprawie było, że miejsce stałego zamieszkania skarżącego od 1969 r. znajdowało się przez 36 lat na terenie USA a więc poza obszarem celnym Wspólnoty przez okres, co najmniej 12 miesięcy oraz, że skarżący przestał na stałe zamieszkiwać w tym państwie, które opuścił.
Bezspornym również było, że skarżący zakupił na terenie USA sporny samochód, od którego domagał się uzyskania zwolnień celnych i podatkowych, w dniu 21.03.2006 roku i tymczasowo zarejestrował go w dniu 22.03.2006 roku.
Bezspornym było również to, że w dniu [...] skarżący zgłosił w Urzędzie Celnym sporny samochód do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu.
Zasadniczą kwestią sporną w niniejszej sprawie było to czy skarżący w odniesieniu do spornego samochodu spełnił warunki upoważniające go do zwolnienia od należności celnych przywozowych w zakresie terminu używania spornego samochodu, przy czym decyzja w tym przedmiocie przesądzała kwestię zwolnienia od należności podatkowych.
I. W odniesieniu do skargi dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie długu celnego należy zauważyć, że zgodnie z art. 184 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L nr 302.1 z 1992r. ze zm.), zwanym dalej WKC, zawartym w tytule VI Operacje uprzywilejowane - Rozdział I - Zwolnienia celne: Rada stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji określa przypadki, w których ze względu na szczególne okoliczności udziela się zwolnień z należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych przy dopuszczeniu do obrotu albo przy wywozie towarów.
W treści tego przepisu zawarte, więc zostało upoważnienie dla Rady do przyjęcia aktu prawnego określającego system zwolnień celnych stanowiącego odstępstwo od jednej z głównych zasad obowiązujących w systemie należności publicznoprawnych-zasady powszechności ceł. W konsekwencji dokonując interpretacji przepisów dotyczących tego systemu zwolnień nie można stosować interpretacji rozszerzającej.
W oparciu o taką delegację wydane zostało Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz.U. UE. L 105.1 z 1983r. ze zm.), przewidujące w pewnych sytuacjach wyjątkowych, sprawiedliwych bądź korzystnych dla współpracy międzynarodowej możliwość zastosowania instytucji zwolnienia z cła. System ten zgodnie z zasadami unii celnej stosowany jest do wszystkich podmiotów wspólnotowych jednak pozostawiając procedury związane ze zwolnieniami celnymi regulacjom krajowym.
Dlatego też w Polsce kraju członkowskim Wspólnoty od 1 maja 2004 roku do tych procedur mają zastosowanie przepisy zarówno ustawy z dnia 19.03.2004r. -Prawo celne (Dz. U. z 2004r., nr 68, poz. 622 ze zm.), jak i ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych - z zastrzeżeniem art. 3-10, zwolnione z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne, przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Przepis ten jako zasadę wprowadza, więc zwolnienie od należności celnych tzw. mienie przesiedlenia, uzależniając możliwość jego zastosowania od spełnienia przesłanek wymienionych w art. 3-10.
Z kolei art. 3 w/w Rozporządzenia stanowi, że zwolnienie ograniczone jest do mienia osobistego, które:
a) za wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nieprzeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania, przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała na stałe zamieszkać w państwie trzecim, które opuściła:
b) jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania.
W tym miejscu należy zauważyć, że organ odwoławczy przytaczając wskazany przepis posługiwał się w jego treści odmiennymi sformułowaniami: "poprzednim zwykłym miejscu zamieszkania, przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana opuściła zwykłe miejsce zamieszkania w państwie trzecim." Z kolei organ I instancji prawidłowo przytaczając przepis w uzasadnieniu decyzji odnosił się pojęć "zwykłego miejsca zamieszkania".
W myśl art. 131 Rozporządzenia - w przypadku, gdy niniejsze rozporządzenie określa, że zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia właściwym organom dowody, iż takie warunki zostały spełnione.
Przepis ten wskazuje jednoznacznie, że ciężar udowodnienia tych warunków spoczywa na osobie zainteresowanej, która ze zwolnienia zamierza skorzystać. Skarżący w sprawie poddanej kontroli Sądu winien, więc wykazać spełnienie tych warunków.
W przedmiotowej sprawie po dokonaniu kontroli zgłoszenia celnego z dnia [...] oraz dołączonych do niego dokumentów, organ celny I instancji zakwestionował możliwość zwolnienia spornego samochodu od należności celnych przywozowych z uwagi na to, iż nie została spełniona jedna z przesłanek określonych w przepisie art. 3a Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83, tj. nie zachowano wymaganego sześciomiesięcznego okresu użytkowania samochodu, przed datą, w której skarżący opuścił stałe miejsce zamieszkania w USA i stanowisko to podzielił organ odwoławczy.
Bieg sześciomiesięcznego terminu określonego w art. 3 a Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 nie może być jednak liczony według zasad wskazywanych w skardze.
Zgodnie z treścią art. 7 ustawy Prawo celne, do obliczania terminów określonych w przepisach wspólnotowego prawa celnego stosuje się rozporządzenie nr 1182/71/EWG/EURATOM z dnia 3 czerwca 1971 r. określające zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów (Dz.U. WEL 124 z 8.6. 1971).
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 2c Rozporządzenia Rady (EWG, EURATOM) Nr 1182/71 "okres wyrażony w tygodniach, miesiącach lub latach rozpoczyna się na początku pierwszej godziny dnia okresu i wygasa wraz z upływem ostatniej godziny dnia ostatniego tygodnia, miesiąca lub roku, który jest takim samym dniem tygodnia lub przypada na tę samą datę, co dzień, w którym okres się rozpoczyna. Jeżeli w okresie wyrażonym w miesiącach lub latach dzień w którym winien wygasnąć okres, nie wystąpił w tym miesiącu, okres kończy się wraz z upływem ostatniej godziny ostatniego dnia tego miesiąca."
Przesłanka czasowa - sześciu miesięcy wynikająca z treści art. 3 a Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 została odniesiona do "posiadania" mienia osobistego oraz w przypadku towarów nie przeznaczonych do konsumpcji, do "używania" przez osobę zainteresowaną. Konstrukcja tego przepisu wskazuje, że zachodzi tutaj koniunkcja określenia "posiadania" z określeniem "używania" mienia osobistego nieprzeznaczonego do konsumpcji. Wobec spornego samochodu przepis ten wymaga, więc zarówno posiadania jak i używania. Z bezspornego ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie wynika, że skarżący posiadał sporny samochód od dnia nabycia, co nastąpiło 21.03.2006 r., natomiast zarejestrował go 22.03.2006 r. i od tego dnia niewątpliwie miał możliwość używania samochodu.
Od tego też dnia - 22.03.2006r. - należy liczyć początek biegu sześciomiesięcznego terminu określonego w art. 3 a rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83. Termin ten liczony zgodnie z treścią art. 3 ust. 2 c Rozporządzenie Rady (EWG, EURATOM) nr 1182/71 określającego zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów - upływał, więc z dniem 22.09.2006r. z upływem ostatniej godziny tego dnia.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z treścią art. 3a rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83, podstawą podjęcia decyzji w przedmiocie zwolnienia z należności celnych towarów stanowiących tzw. "mienie przesiedlenia", jest ustalenie daty, w której nastąpiło zakończenie stałego miejsca zamieszkania w kraju trzecim.
Aby warunek używania przez okres sześciu miesięcy towaru będącego składnikiem "mienia przesiedlenia" został zachowany, to okres sześciu miesięcy powinien - zdaniem Sądu - upłynąć przed datą, w której osoba zainteresowana przestała na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim, które opuściła. Również i w tym przypadku występuje koniunkcja zaprzestania stałego zamieszkiwania w państwie trzecim z opuszczeniem tego państwa.
Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, że warunek ten zostanie spełniony równocześnie z ustaleniem miejsca zamieszkania we Wspólnocie. Ten warunek zdaniem sądu jest kolejnym koniecznym warunkiem, ale odnoszącym się do możliwości zastosowania zwolnienia z należności celnych natomiast nie odnosi się do oceny czy spełniony został warunek sześciomiesięcznego okresu używania samochodu, przed datą, w której skarżący przestał na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim - w tym konkretnym przypadku w USA.
Należy zauważyć, że przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 nie definiują pojęcia zaprzestania "stałego miejsca zamieszkania w państwie trzecim", o którym mowa w art. 3 a tego rozporządzenia, pomimo że niektóre definicje ustawowe pojęc w nim użytych znalazły się w art. 2 ust. 2 tego rozporządzenia. Wskazuje to na konieczność uznania autonomiczności określenia i rozumienia tych pojęć w ramach Rozporządzenia.
Dla interpretacji tego pojęcia należy mieć na uwadze także treść przepisu art. 4 pkt 2 WKC, który stanowi, że użyte w niniejszym Kodeksie określenia oznaczają (...) "osoba mająca swoją siedzibę we Wspólnocie" oznacza, jeżeli chodzi o osobę fizyczną, każdą osobę, która na stałe w niej zamieszkuje.
Niewątpliwe jest, że skarżący był osobą, zgodnie z art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83, przenoszącą swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz to, że przedmiot sporu wynika z określenia praw i obowiązków celno- podatkowych a więc uwzględniając zasadę zobowiązującą do dokonywania interpretacji ścisłej przepisów, zdaniem Sadu warunek zaprzestania przez osobę zainteresowaną stałego miejsca zamieszkania w państwie trzecim, które opuściła w rozumieniu art. 3 a Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 należy interpretować wprost zgodnie z jego dosłownym brzmieniem jako opuszczenie terytorium państwa trzeciego, w którym osoba posiadała stałe miejsce zamieszkania z zamiarem posiadania swojej siedziby we Wspólnocie poprzez stałe w niej zamieszkiwanie. Zdaniem Sądu nie jest jednak zakończeniem stałego miejsca zamieszkania w państwie trzecim sytuacja, w której osoba zainteresowana wyraża jedynie wolę jego zakończenia nawet, jeżeli jednocześnie podejmuje działania w celu ustalenia miejsce zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty, polegające na zawarciu umowy o transport mienia z państwa trzeciego na teren Wspólnoty, sprzedaży domu w państwie trzecim, likwidacji działalności gospodarczej dotychczas prowadzonej w państwie trzecim, wynajęcia mieszkania na terenie Wspólnoty. Zakończenie stałego miejsca zamieszkania w państwie trzecim jako zdarzenie wieloczynnościowe i rozciągnięte w czasie zaistnieje dopiero wówczas, gdy osoba zainteresowana opuści terytorium państwa trzeciego, który to akt będzie ostatnią czynnością procesu przesiedlania na teren Wspólnoty w realizacji uprzednio podjętego zamiaru.
Tak należy, bowiem interpretować zapisy art. 3 a rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 w świetle treści art. 6 tego Rozporządzenia, który stanowi, że poza specjalnymi przypadkami, zwolnienie przyznawane jest tylko w przypadku mienia osobistego wprowadzanego do swobodnego obrotu w ciągu 12 miesięcy od daty ustalenia, przez osobę zainteresowaną miejsca zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty. Mienie osobiste może zostać dopuszczone do swobodnego obrotu w kilku oddzielnych partiach w okresie, o którym mowa w poprzednim akapicie.
Z przepisu art. 6 tego Rozporządzenia wynika, więc, że mienie osobiste może być zwolnione z należności celnych także w razie wprowadzania go na obszar celny Wspólnoty w kilku oddzielnych partiach także po ustaleniu przez osobę zainteresowaną miejsca zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty, co miało miejsce w niniejszej sprawie w odniesieniu do skarżącego.
Świadczy o tym także przepis art. 8 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 zgodnie z którym, w drodze odstępstw od postanowień pierwszego akapitu art. 6, mienie osobiste dopuszczone do swobodnego obrotu może zostać zwolnione z należności celnych przywozowych zanim osoba zainteresowana ustali swoje miejsce zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty pod warunkiem, że osoba ta podejmie faktyczne kroki w celu ustalenia miejsca zamieszkania w okresie 6 miesięcy (...).
Z treści tego przepisu wynika, więc możliwość skorzystania przez osobę zainteresowana z możliwości zwolnienia z należności celnych mienia osobistego jeszcze przed ustaleniem miejsca zamieszkania na terenie Wspólnoty.
Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83, w przypadku skorzystania z postanowień ust.1 okres, o którym mowa w art. 3 lit. a liczony jest od daty, kiedy mienie osobiste zostaje wprowadzone na obszar celny Wspólnoty.
Skarżący powoływał się w skardze na przepisy art. 6 i 8 Rozporządzenia a organy w zaskarżonej i poprzedzającej decyzji do tych kwestii się nie odnosiły koncentrując się wyłącznie na zachowaniu 6 miesięcznego terminu spornego samochodu na terenie USA.
Zdaniem Sadu nie mogło to przynieść zamierzonego skutku, bowiem art. 6 Rozporządzenia niewątpliwie miał odniesienie do sytuacji skarżącego skoro zgłoszenie celne przedmiotowego samochodu nastąpiło w dniu [...] a więc po ustaleniu przez skarżącego miejsca zamieszkania na terenie Wspólnoty.
Z kolei art. 8 Rozporządzenia dotyczy zupełnie odmiennej sytuacji a mianowicie możliwości zwolnienia od należności celnych zanim osoba zainteresowana ustali miejsce na terenie Wspólnoty, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że analizując dokumenty zgromadzone w toku postępowania oraz okoliczności sprawy przedstawione przez skarżącego ustalono, że:
- przebywał w USA przez okres około 36 lat, tj. od roku 1969 do 2006r.;
- w dniu 21.03.2006r. nastąpił zakup pojazdu,
- w dniu 22.03.2006r. nastąpiła tymczasowa rejestracja samochodu na nazwisko skarżącego;
- w dniu 10.04.2006r wystawiony został dokument Certificate of Title; na dokumencie tym odciśnięto pieczęć "[...] Exp, 06. Sep 29 ..." - "eksport pojazdu z USA. 29 września 06, Stan Nowy Jork, [...]";
- w dniu 29.09.2006r. towar został załadowany na statek z poleceniem dowozu do Polski, do R.;
- w dniu [...] sporny pojazd został zadeklarowany do procedury celnej dopuszczenia do obrotu za zwolnieniem od cła.
Trafnie w tej sytuacji jak powyżej wskazano organ odwoławczy stwierdził, że okres sześciomiesięcznego używania pojazdu, wynikający z art. 3 a Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83, rozpoczął swój bieg w dniu rejestracji spornego samochodu, tj. w dniu 22.03.2006r., i upłynął w dniu 22.09.2006r.
W odniesieniu do pobytu skarżącego w kraju trzecim (USA) ustalono:
- datę 16.02.2006r. którą skarżący wielokrotnie w swoich pismach wskazywał jako dzień, w którym nastąpiło ustalenie miejsca zamieszkania na obszarze Wspólnoty, data ta wskazana została przez skarżącego jako data podpisania umowy na transport mienia do Polski, dodatkowo skarżący wyjaśnił, że jest to data podjęcia przez niego wraz z całą rodziną, ostatecznej decyzji powrotu do Polski i zainicjowania prawnych i finansowych kroków do osiągnięcia tego celu, wyjaśnieniach skarżący wskazał również datę 23.09.2006r. jako dzień, w którym przyjechał do Polski;
- w paszporcie skarżącego znajdują się stemple z datami 22.09.2006r oraz 24.09.2006r. przybite w trakcie przekraczania granicy w Chotebuz oraz w Cieszynie -Boguszowicach; z wyjaśnień skarżącego wynikało, że jechał po bagaż, który pomyłkowo został przewieziony do Pragi;
- data 26.06.2006r. to dzień, w którym nastąpiła sprzedaż domu w N. J. należącego do skarżącego,
- data 29.08.2006r. to dzień, od którego skarżący jest na stałe zameldowany w K., (co jest oczywistą omyłką skoro nastąpiło to w dniu 29.08.2005 r.).
W ocenie Sadu przyjęta przez organ interpretacja, że w takiej sytuacji ustalenie miejsca zamieszkania na obszarze Wspólnoty nastąpiło już w dniu 16.02.2006r. która to data wynikała ze składanych oświadczeń przez skarżącego- jest nieprawidłowa dla ustalenia przesłanki upływu terminu wynikającego z art. 3a Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83.
Należy zauważyć nieracjonalność takiego interpretowania składanych przez skarżącego oświadczeń skoro data 16.02.2006 r. to data zawarcia umowy na transport mienia na obszar celny Wspólnoty, po tej dacie nastąpiło nabycie spornego samochodu i po tej dacie skarżący nadal przebywał na terenie USA dokonując w dniu 26.06.2006r. sprzedaży należącego do skarżącego domu położonego w stanie N. J., a dopiero we wrześniu 2006 r. skarżący opuścił USA samolotem, aby zamieszkać na stałe w mieszkaniu w K. przy ulicy [...] gdzie został zameldowany na pobyt stały już w dniu 29.08.2005 r.
Granice orzekania w niniejszej sprawie wyznaczone zostały zgodnie z art. 134 § 1 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko i wyłącznie granicami sprawy rozpatrywanej przez Sąd, czyli ogółem elementów stosunku administracyjno-prawnego będącego przedmiotem zaskarżonych decyzji. Dlatego też jedynie na marginesie należy zauważyć, że trafnie organ odwoławczy wskazał, że istota stałego miejsca zamieszkania jest okoliczność, iż stanowi ono centrum życiowe konkretnej osoby, w którym koncentrują się jej sprawy zawodowe i prywatne. Okoliczności te wiążą się jednak wyłącznie z przesłankami obowiązku meldunkowego określonego przepisem art. 10 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz.993) i czynnością materialno-techniczną organu meldunkowego zameldowania na pobyt stały na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w trybie art. 47 wskazanej ustawy. Nie jest, więc uprawnione przenoszenie wprost rozważań dotyczących ewidencji ludności prowadzonej na podstawie tej ustawy krajowej do rozważań przesłanek określanych autonomicznie przez ustawodawcę unijnego w zakresie zwolnień celnych, pomimo, że system prawa unijnego stał się niewątpliwie wobec członkostwa Polski w Unii Europejskiej częścią prawa krajowego. W konsekwencji niewątpliwie trafnie organ odwoławczy podniósł, że zasadą jest, iż można mieć tylko jedno miejsce stałego zamieszkania, że nawet, jeżeli ze względu na wykonywaną pracę lub inne uwarunkowania osobiste osoby mają kilka różnych miejsc zamieszkania w jednym lub w różnych krajach, konieczne jest przeprowadzenie analizy najróżniejszych elementów składających się na ustalenie centrum życiowego i wskazanie, które z tych miejsc kumuluje najwięcej z tych elementów. Zdaniem Sądu nie można jednak odnosić tych rozważań wprost do sytuacji osób przenoszących swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar Wspólnoty i zamierzających skorzystać ze zwolnień celnych mienia osobistego wynikającego z przepisów Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych.
Nieprawidłowe jest zdaniem sądu dosłowne interpretowanie składanych przez stronę oświadczeń, jeżeli stan faktyczny sprawy wskazuje, iż posługiwanie się przez stronę ustawowymi sformułowaniami nie znajduje odniesienia w ustalonym stanie faktycznym, co narusza zasadę zaufania określoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej oraz wynikający z art. 122 obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Dotyczy to zwłaszcza postępowania celnego i podatkowego, którego stroną nie jest profesjonalny importer nawet, jeżeli deklaruje zapoznanie się z przepisami prawa jak uczynił to skarżący z wykształcenia inżynier chemii.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie skoro organ przyjął jako datę ustalenia miejsca zamieszkania na terenie Wspólnoty dzień 16.02.2006 r., która była datą zawarcia przez skarżącego umowy z firma przewozowa o przewiezienie mienia z USA do Polski nawet, jeżeli skarżący już od dnia 29.08.2005 roku był na stałe zameldowany w Polsce, skoro nadal przebywał na terenie USA załatwiając formalności związane ze sprzedażą domu, co nastąpiło 26.06.2006r., likwidowaniem firmy, rozliczaniem się z należności podatkowych.
Dokonując porównania podawanych przez skarżącego dat należy zauważyć, że opuszczenie terytorium USA przez skarżącego a więc zaprzestanie na stałe tam zamieszkiwania mogło nastąpić pomiędzy datami 21.09.2006r. a 22.09.2006 r.
Wynika to z analizy podawanych przez skarżącego dat opuszczenia terytorium USA w dniu 21.09.2006 r., daty 23.09.2006r. jako dzień, w którym skarżący przyjechał do Polski oraz to, że w paszporcie skarżącego znajdują się stemple z datami 22.09.2006r oraz 24.09.2006r. przybite w trakcie przekraczania granicy w Chotebuz oraz w Cieszynie - Boguszowicach; a z wyjaśnień skarżącego wynika, że jechał po bagaż, który pomyłkowo został przewieziony do Pragi.
Niewątpliwie należy też odnieść się przy ustalaniu daty opuszczenia USA przez skarżącego, do oświadczenie, które skarżący złożył na rozprawie przed Sądem, w którym stwierdził, że miał wykupiony bilet na lot N. – K. na dzień 21.09.2006 r. godzina 22.40 czasu miejscowego jednakże samolot spóźnił się i wyleciał 22.09.2006r. po północy. W K. samolot wylądował również w dniu 22.09.2006 r.. Bezpośrednio z lotniska pojechał do Pragi gdzie omyłkowo przesłano jego bagaże i wrócił do Polski w dniu 24.09.2006r., stąd dwa stemple straży granicznej. Nie ma stempla straży granicznej po wylądowaniu w K. z USA.
Wątpliwości organu w kwestii daty opuszczenia przez skarżącego terytorium USA mogły zostać rozstrzygnięte nie poprzez odwoływanie się organu do zmiennych oświadczeń skarżącego, ale poprzez przesłuchanie w trybie art. 199 Ordynacji podatkowej, której to czynności organy nie przeprowadziły. Należy również mieć na uwadze, że zgodnie z art. 187 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji ( wyrok NSA z dnia 29 września 1997 r., I SA/Wr 700/97, Temida (CD), Sopot 2002). Z takiego obowiązku nie zwalnia organu nawet przeniesienie ciężaru dowodowego na stronę.
Mając na względzie wynikający z art. 131 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 ciężar udowodnienia przesłanki opuszczenia miejsca zamieszkania w państwie trzecim oraz trudności ustalenia tej daty wobec zmiennych oświadczeń skarżącego należało rozważać daty pomiędzy 21 a 22 września 2006 roku, co wynikało z oświadczeń skarżącego oraz z treści stempli służb granicznych zawartych w paszporcie skarżącego.
Gdyby z kolei przyjąć, że w tych datach zwierał się termin opuszczenia przez skarżącego stałego miejsca zamieszkania w USA w rozumieniu powyżej określonym to należy zauważyć, że do spełnienia warunku 6 miesięcznego używania spornego samochodu na terenie USA zabrakło zaledwie od jednego do dwóch dni.
W tym miejscy należy przywołać jednak treść art. 3 a rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 który stanowi, że zwolnienie ograniczone jest do mienia osobistego, które za wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nieprzeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania, przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim, które opuściła.
Przepis ten, pomimo, że jak wskazano powyżej niewątpliwie stanowiący odstępstwo od zasady powszechności ceł i podatków jako danin publicznoprawnych, powinien być interpretowany ściśle, nie może być w ocenie Sądu interpretowany zawężająco jak tego dokonały organy obu instancji. Organy pominęły, bowiem, w swoich rozważaniach to, że wolą ustawodawcy zgodnie z dosłownym brzmieniem tego przepisu wymóg 6 miesięcznego terminu posiadania i używania mienia osobistego został złagodzony określeniem "za wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności"
To określenie daje możliwość rozstrzygania czy przesłanka ta została spełniona w granicach uznania administracyjnego, co zobowiązuje do rozważenia przez organ, czy taka szczególna sytuacja w konkretnej sprawie nie miała miejsce i czy zasługuje na uwzględnienie. W sprawie poddanej kontroli Sądu organy takich rozważań nie podjęły, co skutkuje wadliwością tych decyzji, pomimo, że wskazanie przez Sąd tego uchybienia nie przesądza ostatecznego uznania tych okoliczności za szczególne. Brak podjęcia takich rozważań narusza zasadę legalności wskazana w art. 120 Ordynacji podatkowej w tym znaczeniu, że organ znając prawidłową treść przepisu art. 3 a Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 nie odniósł się do wszystkich przesłanek uzyskania zwolnienia celnego wynikających ze wskazanego przepisu a w szczególności do wstępnej części tego przepisu. Należy przy tym mieć na uwadze, że skarżący wprawdzie wprost do tych "szczególnie uzasadnionych okoliczności" się nie odwoływał, ale wnioskował o zastosowanie zwolnienia celnego ze wskazaniem przepisu art. 2 Rozporządzenia.
Na marginesie należy zauważyć, że do okoliczności tych niewątpliwie można zaliczyć to, że do upływu tego terminu mogło zabraknąć od 1 do 2 dni, że skarżący przebywał na terenie USA 36 lat, że jest osobą w podeszłym wieku i liczy 78 lat oraz, że realizacja zamiaru ustalenia miejsca zamieszkania na terenie Wspólnoty miała miejsca w okresie wielu miesięcy i wiązała się ze sprzedażą domu skarżącego na terenie USA, likwidacją firmy, przeniesieniem wieloetapowym mienia osobistego.
Za takim dosłownym interpretowaniem przepisu art. 3 a Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 i wprowadzeniem odstępstw przez ustawodawcę od rygorystycznego przestrzegania wymogu 6 miesięcznego posiadania i używania mienia osobistego, przemawiają także inne odstępstwa przewidziane w kolejnych przepisach rozporządzenia, co wskazuje na potrzebę systemowej wykładni tego przepisu w odniesieniu do całego rozporządzenia.
Kolejne, bowiem złagodzenie rygoryzmu zwolnień celnych następuje w przywoływanym już art. 6 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 w którym ustawodawca użył określenia "Poza specjalnymi przypadkami..." a także w treści art. 8 ust. 2 tego Rozporządzenia, który przewiduje możliwość liczenia 6 miesięcznego terminu używania od daty wprowadzenia mienia osobistego na obszar celny Wspólnoty dla uzyskania zwolnienia celnego przed ustaleniem miejsca zamieszkania na tym obszarze.
W konsekwencji uznając, że wydanie decyzji w przedmiocie długu celnego nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 3 a Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem powyżej wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, decyzje te należało wyeliminować z obrotu prawnego.
Dla oceny, czy skarżący spełnił warunek sześciomiesięcznego okresu używania samochodu, przed datą, w której opuścił stałe miejsce zamieszkania w USA nie ma znaczenia powoływana w skardze okoliczność, że sporny pojazd był używany aż do dnia jego załadunku na statek (tj. do dnia 29.09.2006r.) przez córkę skarżącego - która była jego pełnomocnikiem. Należy, bowiem zauważyć, iż przepis art. 3 pkt a) Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 wymaga, aby towar będący przedmiotem zwolnienia był używany przez osobę zainteresowaną. Tą zaś osobą był skarżący, a nie jego córka, nawet, jeśli działała na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa.
Nietrafny jest zarzut skargi, że wymierzenie łącznej kwoty 29.729 zł tytułem długu celnego i należności podatkowych, było spowodowane zawyżeniem wartości przedmiotowego pojazdu, o co najmniej 30%, poprzez jego wycenę jako samochodu wyprodukowanego w 2006r., choć faktycznie został on wyprodukowany w sierpniu 2005r. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji z dnia [....] jednoznacznie wynika, iż opisując sporny samochód, organ I instancji wskazał 2005r. jako rok jego produkcji - zgodnie z treścią dokumentu identyfikacyjnego pojazdu dołączonego do pisma skarżącego z dnia 4.02.2007r.
Ponadto rok produkcji samochodu mógłby mieć znaczenie przy obliczaniu kwoty długu celnego oraz podatków z tytułu importu wówczas, gdyby organ celny ustalał wartość celną w oparciu o metodę określoną w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, tj. na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty. Tymczasem w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż przy wyliczeniu kwoty należności celnych, jako podstawę opłaty organ I instancji przyjął kwotę 77.500 zł - stanowiącą wartość transakcyjną, którą skarżący sam zadeklarował w zgłoszeniu celnym SAD nr [...] z dnia [...].
II. W konsekwencji uchylenia decyzji w przedmiocie długu celnego należało wyeliminować z obrotu prawnego decyzje podatkowe skoro wskazane przepisy uzależniały możliwość uzyskania zwolnień w podatku akcyzowym i w podatku od towarów i usług od zwolnienia z należności celnych.
Decyzje te zostały wydane w następstwie wydania decyzji w postępowaniu celnym, a ustalenia dokonane przez organy celne w sprawie odmowy zastosowania operacji uprzywilejowanej (tj. zwolnienia z cła), miały bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej.
Zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 23.01.2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257), zwolnienie od akcyzy może być stosowane w przypadku, gdy na podstawie przepisów prawa celnego wyroby akcyzowe są objęte zawieszającą procedurą celną lub zwolnione od należności celnych przywozowych.
Z kolei stosownie do art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535), -zwalnia się od podatku import rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej przesiedlającej się z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju na pobyt stały, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:
1) rzeczy służyły do osobistego użytku tej osobie w miejscu poprzedniego pobytu poza terytorium Wspólnoty, z tym, że towary nieprzeznaczone do konsumpcji musiały służyć do takiego użytku przez okres co najmniej 6 miesięcy przed dniem zakończenia pobytu poza terytorium Wspólnoty;
2) rzeczy będą używane na terytorium kraju do takiego samego celu, w jakim były używane poza terytorium Wspólnoty;
3) osoba fizyczna przebywała poza terytorium Wspólnoty nieprzerwanie przez okres, co najmniej 12 miesięcy poprzedzających zmianę miejsca pobytu;
4) rzeczy te przez 12 miesięcy od dnia zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu nie mogą zostać oddane jako zabezpieczenie, sprzedane, wynajęte, użyczone, wydzierżawione lub w inny sposób odstąpione odpłatnie lub nieodpłatnie bez wcześniejszego poinformowania o tym organu celnego.
Przepis art. 81 w/w ustawy stanowi zaś, że zwolnienia, o których mowa w art. 47-80, stosuje się w przypadku zastosowania zwolnień od cła (...).
Dlatego też decyzje te należało wyeliminować z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu, uchybienia popełnione przez organy celne w toku prowadzonego postępowania, a przede wszystkim stopień naruszenia prawa, powodują konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających decyzji organu pierwszej instancji.
Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 a, c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji wyroku.
Zgodnie z art.152 w/w ustawy zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło