III SA/Kr 807/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Bociąga NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 20 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia 27 kwietnia 2016 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył T. N. karę pieniężną w wysokości 36.000 zł za urządzanie gier na trzech automatach poza kasynem gry. Decyzja została wysłana na adres T. N., jednak pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 5 i 13 maja 2016 r. nie odebrał on przesyłki. W dniu 4 maja 2017 r. (data stempla pocztowego) T. N. złożył odwołanie od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku T. N. podniósł, że decyzja organu I instancji nie została mu doręczona a o fakcie jej wydania dowiedział się na skutek doręczenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego dnia 8 lutego 2017 r. przez Dyrektora Izby Celnej. Pomimo podjętych prób odwołującemu się nie udało się uzyskać dostępu do archiwalnych akt sprawy i w związku z tym treści decyzji można jedynie domniemywać i na podstawie decyzji wydawanych w analogicznych sprawach formułować zarzuty. Pismem z dnia 6 czerwca 2017 r. T. N. uzupełnił wniosek o przywrócenie terminu podnosząc, że nie mógł odebrać decyzji organu I instancji, gdyż w okresie od 30 kwietnia do 23 maja 2016 r. brał udział w serii zawodów sportowych i treningów przygotowujących do uczestnictwa w tych zawodach w kraju i za granicą. T. N. wyjaśnił, że jest zawodnikiem Strzelania Dynamicznego i aktywnym sędzią strzelectwa i w maju kiedy przypada szczyt sezonu, jak to miało miejsce w 2016 r., uczestniczył w rozgrywkach sportowych, treningach i sędziował w zawodach krajowych i międzynarodowych. We wskazanym czasie nie mógł więc przebywać w miejscu swojego zamieszkania, a ponieważ mieszka samotnie nikt nie mógł odebrać korespondencji w jego imieniu. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2017 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.) - Ordynacja podatkowa (O.p.), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu, T. N. nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Z dokumentów załączonych do pisma z dnia 24 maja 2017 r., szczególnie z list startowych, wynika, że T. N. uczestniczył w zawodach w dniach 15 maja 2016 r. w G oraz 7 maja 2016 r. w miejscowości K, a z lakonicznego oświadczenia A. D. z 6 czerwca 2017 r. wynika, że w drugiej połowie maja 2016 r. przez "kilka dobrych dni" T. N. przebywał w miejscowości B. Zdaniem organu, okazane dowody nie uprawdopodabniają jednak, że w okresie od 5 maja 2016 r., kiedy to nastąpiła próba pierwszego doręczenia decyzji, do dnia 23 maja 2016 r. kiedy nastąpił zwrot przesyłki do adresata nieobecność T. N. w miejscu zamieszkania miała charakter ciągły. Organ dodał, że okoliczności takie jak wyjazdy służbowe, sportowe lub treningi stanowią element codziennej egzystencji wielu osób i z oczywistych względów nie można ich uznać za nadzwyczajne, niedające się przezwyciężyć trudności, tym bardziej, że w uzasadnieniu wniosku ich wyjątkowość nie została w przekonujący sposób wyjaśniona i uwiarygodniona. Zdaniem organu, nie bez znaczenia jest również fakt, że T. N. był świadom toczącego się postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, o czym świadczą jego podpisy na potwierdzeniu odbioru dokumentów kierowanych do niego przez organ I instancji. Skoro więc T. N. miał wiedzę o toczącym się postępowaniu, to również musiał mieć świadomość, że w sprawie wydane zostanie rozstrzygnięcie. Tym bardziej, że 14 kwietnia 2016 r. odebrał osobiście zawiadomienie w trybie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, wyznaczające nowy termin załatwienia sprawy do 29 kwietnia 2016 r. Mając zatem wiedzę, że rozstrzygnięcie w sprawie zostanie wydane do 29 kwietnia 2016 r., przez rok nie wykazał on zainteresowania "losem" postępowania, a w szczególności brakiem jakiejkolwiek korespondencji ze strony organu, pomimo tego, że postępowanie dotyczyło wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł. W ocenie organu, T. N. nie uprawdopodobnił i nie uwiarygodnił również twierdzeń, że akurat w przypadku spornej korespondencji miały miejsce okoliczności nietypowe, tj. że "(...) wysoce wątpliwym jest czy została pozostawiona informacja o przesyłce poleconej". Organ podniósł również, że art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej wskazuje, iż podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Natomiast z akt sprawy wynika, iż informacje o wydanej decyzji T. N. powziął dopiero w momencie doręczenia tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 8 lutego 2017 r. (dnia 15 lutego 2017 r. tytuł został przyjęty przez organ egzekucyjny). Tymczasem z zapisów systemu ZEFIR 2 wynika, iż dnia 30 stycznia 2017 r. T. N. zostało doręczone upomnienie do zapłaty. Zdaniem organu, okoliczność ta w powiązaniu z wiedzą T. N. o toczącym się postępowaniu świadczy, że jest to moment w którym posiadł on wiedzę o fakcie, iż w postępowaniu administracyjnym wydana została decyzja, w wyniku której ciąży na nim należność do zapłaty. Według organu, uznanie, że w wyżej wymienionej dacie ustała przyczyna uchybienia terminowi do złożenia odwołania wskazuje z kolei, że T. N. nie dotrzymał siedmiodniowego terminu na wniesienie podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż wniosek wraz z odwołaniem został wysłany do organu dopiero 26 kwietnia 2017 r. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej T. N. wniósł o jego uchylenie oraz o zobowiązanie organu do wydania postanowienia o przywrócenia terminu. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 163 § 1 w zw. z art. 162 § 1 i § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez odmowę uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, pomimo spełnienia przesłanek ustawowych, w szczególności wobec uprawdopodobnienia, że skarżący bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że z przedstawionych dowodów wynika, iż w okresie "szczytu sezonu" sportowego w dziedzinie strzelectwa dynamicznego, jaki przypada w maju i czerwcu każdego roku, uczestniczył w szeregu zawodach strzeleckich jako zawodnik i sędzia sportowy. Skarżący znajdował się kilkaset kilometrów od miejsca zamieszkania, najpierw za granicą - na Słowacji, a później na Pomorzu i na Pojezierzu [...] w miejscowości B. Zdaniem skarżącego, organ - wbrew ustawie - wymaga nie uprawdopodobnienia, lecz pełnego potwierdzenia braku możliwości pozostawania w miejscu zamieszkania we wskazanym okresie. Tymczasem, w ocenie skarżącego, przebywanie nawet w kilku miejscowościach we wskazanym czasie, które znajdują się w odległości kilkuset kilometrów od miejsca zamieszkania wskazuje, ze rzeczywiście znajdował się on w sposób ciągły poza miejscem zamieszkania. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że wyjazdy służbowe, sportowe czy treningi itp. nie mogą stanowić podstawy dla ekskulpacji w przypadku art. 162 Ordynacji podatkowej i że niemożność powołania się np. na wyjazdy związane z pasjami, zajęciami zawodowymi, itp. wiązać należy ze świadomością trwania postępowania przed organem administracji. Skarżący wskazał, że postępowanie przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego, na podstawie którego wydano decyzję, trwało co najmniej od 6 marca 2015 r., kiedy to dokonano kontroli w prowadzonym przez niego lokalu, a rzeczona decyzja została wydana blisko rok i dwa miesiące po tej kontroli. Skarżący nie podporządkował swojego życia prowadzonemu postępowaniu na wypadek zagrożenia jego interesów wynikłego nie z jego zaniedbań bądź złej woli, ale z okoliczności które uzasadniały, że jego wyjazd na dłużej niż dwa tygodnie poza dom nie przyniosą aż tak dalekich konsekwencji i nie przesądza o braku możliwości obrony przed skutkami nieprawidłowo wydanej decyzji administracyjnej. Co więcej, zdaniem skarżącego, ze względu na dotychczasową przewlekłość postępowania można było mieć uzasadnione wątpliwości czy i kiedy zostanie wydana ostateczna decyzja, gdyż w toku postępowania odebrał kolejno trzy przesyłki z zawiadomieniem o niezałatwieniu sprawy w terminie w grudniu 2015 roku (29.12.2015), w lutym 2016 roku (25.02.2016) i w kwietniu 2016 roku (14.04.2016). Trudno zatem było oczekiwać, że zostanie ono zakończone w kolejnym wyznaczonym terminie. Skarżący uważa zatem, że nie można uznać, że skorzystanie z dłuższego urlopu i przez to nieobecność w chwili przyjścia pracownika firmy InPost należałoby uznać za niedbalstwo z jego strony i uzasadnienie dla nieuwzględnienia jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Za nietrafny skarżący uznał argument organu, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji, ze względu na uchybienie terminu. Zdaniem skarżącego, organ błędnie stwierdził, że termin do wniesienia odwołania powinien biec od momentu doręczenia upomnienia do zapłaty z dnia 30 stycznia 2017 r., a zatem nawet przed momentem doręczenia tytułu egzekucyjnego. W opinii skarżącego, niepodobnym jest aby twierdzić, że fakt wezwania do zapłaty przesądza o istnieniu świadomości wydania decyzji przez organ, a już tym bardziej o decyzji danej treści. Skarżący mógł mieć bowiem poważne wątpliwości co do całości prowadzonego postępowania, a fakt ten nie był przez niego zawiniony. Pewność co do istnienia i treści decyzji jaka zapadła w postępowaniu skarżący uzyskał dopiero po umożliwieniu zapoznania się z aktami sprawy [...], które pomimo wczesnego wniosku o zapoznanie z aktami zostały udostępnione jego pełnomocnikowi dopiero przez organ odwoławczy. Zdaniem skarżącego, niezawiniony przez niego zbieg okoliczności, który według Organu należy mu przypisać nie może być podstawą odmowy dla merytorycznej obrony przed skutkami decyzji wydanej w postępowaniu przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w płaszczyźnie jego zgodności z prawem Sąd stwierdza, że wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej rozstrzygnięcie – wbrew zarzutom skargi – nie narusza obowiązujących przepisów. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. nr [...]. Zgodnie z treścią art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 201) - Ordynacja podatkowa (O.p.): "Art. 162. § 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin." W ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi, a jego działanie świadczy co najmniej o jego niedbalstwie. Przy ocenie przesłanki braku winy należy bowiem brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Nadto przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 1274/15). Jak wynika z akt sprawy decyzja organu I instancji została wysłana na adres skarżącego, jednak pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 5 i 13 maja 2016 r. nie odebrał on przesyłki. Zgodnie z treścią art. 150 § 1 i § 4 oraz art. 223 § 2 O.p. należy zatem uznać, że doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu 19 maja 2016 r., a termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 2 czerwca 2016 r. Natomiast skarżący odwołanie złożył prawie rok później, bo w dniu 4 maja 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jako powód nieodebrania przesyłki oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania skarżący podał udział w treningach oraz w zawodach strzeleckich w okresie kiedy podjęto próbę doręczenia mu decyzji organu I instancji. Jak wynika z dołączonych dokumentów skarżący brał udział w następujących zawodach: w K na Słowacji (od 30 kwietnia 2016 r.), A (również w K od 7 maja 2016 r.) i w G (14-15 maja 2016 r.). Następnie skarżący w drugiej połowie maja 2016 r. przebywał u A. D. w miejscowości B (oświadczenie A. D. z dnia 6 czerwca 2017 r. - k. 155 akt administracyjnych). Sąd podziela stanowisko organu, że udział w zawodach sportowych nie może być uznany za przesłankę uzasadniającą przywrócenie uchybionego terminu. Nie można go bowiem uznać za okoliczność nagłą, której strona nie mogła przewidzieć ani jej zapobiec. Zatem czasowa nieobecność skarżącego w domu spowodowana udziałem w zawodach strzeleckich nie jest okolicznością, która wstrzymuje bieg terminów procesowych. Strona od dnia wszczęcia postępowania, jest obowiązana zapewnić ciągłość kontaktów z organem podatkowym. Taki obowiązek strony wynika z przepisów regulujących sposoby doręczenia pism, które zapewniają skuteczność czynności doręczenia pisma. Za bezsporne należy uznać, że skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu, co potwierdza treść skargi. Wiedział również, że termin zakończenia sprawy organ wyznaczył na dzień 29 kwietnia 2016 r., gdyż odebrał zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie z dnia 31 marca 2016 r. nr [...] (k. 81 akt administracyjnych). Natomiast decyzja została wydana w dniu [...] 2016 r. A zatem już w momencie rozpoczęcia pierwszych zawodów w K w dniu 30 kwietnia 2016 r. skarżący mógł dowiedzieć się o wyniku postępowania. Wystarczyło by skontaktował się telefonicznie z organem w celu ustalenia, czy postępowanie faktycznie się zakończyło i czy została wydana decyzja, a jeżeli tak to jaka. Skarżący nie podjął jednak żadnych działań w tym zakresie, a zatem nie wykazał się należytą dbałością o swoje interesy. Skarżący nie okazał również jakiegokolwiek zainteresowania toczącym się w jego sprawie postępowaniem skoro, jak twierdzi, o decyzji organu I instancji dowiedział się w wyniku doręczenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego tytułu wykonawczego nr [...] - wystawionego dnia 8 lutego 2017 r. przez Dyrektora Izby Celnej - i dopiero wtedy, a więc po ponad 10 miesiącach od zakończenia postępowania organu I instancji, podjął działania mające na celu ustalenie treści decyzji tego organu. Tymczasem decyzja organu I instancji była dwukrotnie awizowana, a zatem po powrocie z zawodów sportowych skarżący dowiedział się, że pozostawiono dla niego przesyłkę pocztową. Skarżący, znając termin zakończenia postępowania, mógł więc przypuszczać, że była to decyzja organu I instancji i już w czerwcu 2016 r. mógł dowiedzieć się jaka jest treść tej decyzji. Skoro zatem skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, to - zdaniem Sądu - organ prawidłowo postąpił odmawiając jego przywrócenia. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.