III SA/Kr 828/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-07-06

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który oświadczył o trudnej sytuacji materialnej, posiadaniu jedynie domu i niewielkiej nieruchomości rolnej oraz niskich dochodach, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony dla niego radca prawny?
Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych i dla niego ustanowiono radcę prawnego, ponieważ jego oświadczenie o trudnej sytuacji materialnej, posiadaniu jedynie domu i niewielkiej nieruchomości rolnej oraz niskich dochodach, które nie przekraczają kryterium ubóstwa, zostało uznane za przekonujące. Sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania ani kosztów kwalifikowanego zastępstwa prawnego bez naruszenia podstaw jego bytu.
Stan faktyczny
Skarżący F. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżący oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada jedynie niewykończony dom i niewielką nieruchomość rolną, a jego roczne dochody wynoszą 650 zł. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego niskie dochody i obciążenia. Sąd, znając wcześniejsze postępowania skarżącego, uznał jego sytuację materialną za trudną.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi F. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 kwietnia 2012 nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wskazał, że oprócz niewykończonego domu o powierzchni 110 m2, nieruchomości rolnej o areale 1,07 ha nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swe dochody oszacował na 650 zł rocznie z prowadzonego gospodarstwa. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest w trudnej sytuacji materialnej gdyż z bardzo małego gospodarstwa rolnego osiąga znikomy dochód. Nie ma innych źródeł ani oszczędności. Jak powiada żyje poniżej minimum socjalnego. Twierdzi, że brakuje mu środków na podstawowe produkty i artykuły do życia. Do wniosku dołączył kopie decyzji ustalającej wymiar podatku rolnego za rok 2012 r. na kwotę 17 zł, kopie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego stwierdzającego, że skarżący w roku podatkowym 2011 odnotował zerowy dochód, kopie zaświadczeń ze Starostwa Powiatowego. Z uwagi na fakt, że obecne postępowanie nie jest pierwszym jakie skarżący zainicjował przed tutejszym Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie (m.in. sygn. akt. III SA/Kr 591/06; III SAB 30/06) więc okolicznościami znanymi z urzędu, pozostaje, że skarżący ponosi niewielkie wydatki na prąd, wodę czerpie z wodociągu wiejskiego, gaz z butli a posiadany kawałek lasu i terenów zadrzewionych pozwala mu pozyskać materiał opałowy, nieczystości zakopuje. Jak podaje żyje oszczędnie prowadząc samowystarczalne gospodarstwo rolne gdyż rezygnuje z zakupu wielu produktów (akta sprawy III SAB/Kr 30/06). Twierdzi, że niewielkiej pomocy udziela mu rodzina. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jeżeli nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony stopniowane jest przekonaniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to koresponduje z wcześniejszymi jakie skarżący składał w innych postępowaniach, gdzie sądy uznawały je za przekonywujące. Konsekwentnie należy zatem przyjąć, że jeśli dochody skarżącego nie przekraczają ustalonego przepisami ustawy o pomocy społecznej kryterium ubóstwa a na cały jego majątek składa się tylko dom w którym skarżący zamieszkuje oraz hektarowa nieruchomość rolna to nie będzie go stać na opłacenie własnym sumptem ani kosztów sądowych ani kosztów kwalifikowanego zastępstwa prawnego. Wskazując na powyższe dodać jedynie można, że choć ujawniony majątek ma pewną wartość sprzedażną względnie podkładową to jednak trudno byłoby od strony wymagać takich rozporządzeń. Godziłyby one bowiem w podstawy bytowania skarżącego Pożyczek lub kredytów w bankach czy SKOK-ach nie uzyska zaś z tej prostej przyczyny, że przy wskazywanych dochodach nie posiada istotnej dla takich instytucji finansowych zdolności do bieżącego regulowania zaciągniętych zobowiązań. Z przytoczonych względów udzielono zatem skarżącemu pomocy, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło