III SA/Kr 83/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 września 2015r. nr [ ] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.), nałożył na A sp. z o.o. w K karę pieniężną w wysokości: 8.000 zł. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że 31 stycznia 2015 r. w miejscowości K, na ulicy C, przy Szpitalu [...], został poddany kontroli samochód osobowy marki BMW o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował W. P. Kierowca został poddany kontroli, po wykonaniu transportu drogowego taksówką na trasie z ulicy G w K na ulicę C w K. Przewóz osób taksówką, o którym mowa wyżej został potwierdzony przez pracownika Urzędu Miasta oraz funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji - przesłuchanych w dniu kontroli w charakterze świadków bezpośrednio po jego wykonaniu. Zarówno funkcjonariusz Policji, jak i pracownik Urzędu Miasta zeznali, że zamówili taksówkę pod nr tel. [...] i wykonali kurs z ul. G (Hotel R) w K na ul. C w K oraz że za przejazd została pobrana od nich opłata w kwocie 9,40 zł. Ponadto pasażerowie wykonujący przejazd kontrolny zeznali, że kierowca wystawił im wniosek fakturowy nr [...]. W toku prowadzonych czynności kontrolnych kierowca okazał do kontroli drogowej m.in. licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wydaną przez Wójta Gminy Z na rzecz firmy A sp. z o.o. z siedzibą w K w dniu 12 stycznia 2015 r. z datą ważności do dnia 11 stycznia 2030 r. Organ I instancji podkreślił, że wykonywanie transportu drogowego taksówką pomiędzy dwoma punktami w K i pobranie opłaty potwierdził kierowca prawidłowo pouczony i przesłuchany w charakterze świadka. W ocenie organu i instancji zebrany materiał dowodowy potwierdzał, że w dniu 31 stycznia 2015 r. pojazdem o nr rej. [...] wykonywany był transport drogowy osób taksówką na terenie miasta K bez wymaganej licencji. Zdaniem organu, nie miała znaczenia okoliczność, że zlecenie kierowca otrzymał na telefon komórkowy poprzez korporację E, a pasażer zamówił usługę telefonicznie z K (a więc z innego obszaru niż wskazany w posiadanej licencji), albowiem sam przewóz wykonano w całości na terenie K, co jest niezgodne z posiadaną licencją. Zatem kierowca wykonywał niedozwolony przewóz, którego początek i koniec trasy odbywał się w K. Organ I instancji podkreślił, że licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką udzielana jest przedsiębiorcy na określony pojazd i obszar, a w przypadku posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką z obszarem oznaczonym jako Gmina Z, każdy kurs podjęty przez kierowcę taksówki musi zaczynać się lub kończyć w Gminie Z, przy czym pasażerem może być klient z innego obszaru czyli spoza Gminy Z. W toku postępowania ustalono też, że Prezydent Miasta nie udzielił firmie A sp. z o.o. żadnego uprawnienia przewozowego, w tym także na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. W konsekwencji organ I instancji uznał, że w rozpatrywanym przypadku został naruszony art. 6 ust. 1-5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, a charakter stwierdzonych naruszeń, oraz brak jakichkolwiek przesłanek mogących powodować wyłączenie odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz wpłynął na fakt, iż nie zastosowano przepisu art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A sp. z o.o. w K, domagając się uchylenia jej w całości, przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka oraz przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w sprawie bądź ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na liczne naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 art. 8, art. 77, art. 78, art. 79, art. 80 i art. 81 kpa, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 10 września 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4 pkt 22, art. 5, art. 6, art. 87 ust. 4, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy omówił regulacje prawne dotyczące wykonywania transportu drogowego taksówką i stwierdził, że w sprawie zachodziły przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania licencji na wykonywanie drogowego transportu. Wskazano, że z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, że w dniu kontroli, tj. 31 stycznia 2015 r. strona, będąc w K, zrealizowała kurs z ul. G na ul. C bez posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką w tymże obszarze. Stronie udzielono bowiem licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką - pojazdem o nr rej. [...] w obszarze Gminy Z. Przedmiotowa licencja nie obejmowała natomiast obszaru prowadzenia przewozów na terenie K. Jako dowód wykonywanego przez stronę transportu drogowego taksówką na obszarze miasta K kontrolujący załączyli do zebranego materiału dowodowego dokumentację fotograficzną, z której bezsprzecznie wynika, iż kontrolowany pojazd wyposażony był w taksometr, a na jego dachu zamontowana była lampa z napisem "TAXI". Zdaniem organu odwoławczego, potwierdzeniem dokonanych ustaleń był również protokół przesłuchania świadka - kierowcy W. P., a także zeznania dwóch pasażerów przedmiotowego kursu po K, tj. aspiranta S. B. oraz pracownika Urzędu Miasta K. K., którzy oświadczyli, iż kontrolowany rozpoczął kurs z Hotelu R przy ul. G w K w kierunku ul. C. Potwierdzili uiszczoną należność w kwocie 9,40 zł, problemach z wydrukowaniem paragonu fiskalnego oraz wystawieniem wniosku fakturowego. Wskazali na istnienie taksometru, który nie wyświetlał ani taryfy ani kwoty należnej za przejazd, a na którym to podczas kursu wyświetlał się komunikat "wolny". Rolę urządzenia do obliczenia należności za kurs spełniał telefon komórkowy z zainstalowaną odpowiednią aplikacją. Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji nie naruszył zasad postępowania administracyjnego, w sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa. GITD uznał, że zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów kpa a w szczególności art. 79, były nieuzasadnione, ponieważ postępowanie prowadzone podczas kontroli drogowej ma charakter specyficzny, określony w przepisach szczególnych dotyczących postępowania przed organami Inspekcji Transportu Drogowego - m.in. w art. 73 i 74 ustawy o transporcie drogowym. Możliwość przesłuchiwania świadków w trakcie kontroli wynika wprost z ww. art. 73 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do dopuszczenia dowodu z ponownego przesłuchania kierowcy w charakterze świadka, uznając, że zeznania W. P. złożone w dniu 31 stycznia 2015 r. były wystarczające i jednoznaczne. Zdaniem GITD, w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym, a wysokość nałożonej kary opierała się na treści załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję GITD wniosła A Spółka z o.o. w K, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie: – art. 10 §1 kpa przez brak zapewnienia skarżącym czynnego udziału na etapie postępowania odwoławczego; – art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji; – art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 8 kpa przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów państwa, brak rozpoznania wniosku skarżącego o uzupełnienie postępowania dowodowego; – art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 kpa przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie w sposób sprzeczny z zebranym w sprawie materiałem dowodowym; – art. 107 § 3 kpa przez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu; – art. 81 kpa przez dokonanie ustaleń faktycznych w sytuacji gdy strona nie miała możliwości odniesienia się do przedmiotowych okoliczności. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Mając na uwadze powołane wyżej kryterium legalności, Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 92a ust. 1, 6, 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2013.1414 ze zm.), dalej u.t.d., zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenie podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10 000 złotych (ust. 1). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). Zgodnie z ust. 7 przepisy ust. 1,3 pkt. 5 i ust. 5 i 6 stosuje się do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, w szczególności do podmiotów wymienionych w pkt. 1-7, w tym do organizatora transportu (pkt.6). Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.t.d. licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy na określony pojazd i obszar obejmujący 1) gminę; 2) gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia; 3) miasto stołeczne Warszawę. Zgodnie z art. 6 ust. 5 u.t.d., dopuszcza się wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Poza sporem w sprawie jest, że poddanym w dniu 31 stycznia 2015 r. w K na ul. C kontroli samochodem osobowym marki BMW nr rej. [...] – taksówką, kierował W. P., który okazał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Licencja ta, ważna od 12 stycznia 2015 r. do 11 stycznia 2030 r. wydana przez Wójta Gminy Z na rzecz skarżącej, uprawnia do wykonywania przewozu osób taksówką o w/w numerze rejestracyjnym, na terenie gminy Z. Niesporne jest także, iż kierowca wykonał w dniu kontroli kurs w K na trasie z ul. G na ul. C (gdzie został poddany kontroli bezpośrednio po zakończeniu kursu). Jest oczywiste, że K nie leży w na terenie gminy Z, co oznacza, że sporny kurs został odbyty poza terenem objętym posiadaną licencją, a więc niezgodnie z tą licencją. Skarżąca nie kwestionuje także ustalenia dokonanego przez organ w toku postępowania, iż Prezydent Miasta nie udzielił jej żadnego uprawnienia przewozowego, w tym także na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Dopuszczenie w ust. 5 art. 6 u.t.d. wykonywania przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar poza obszar oznacza tyle, iż kurs musi co najmniej zaczynać się lub kończyć w gminie, na obszar której udzielono licencji. Tylko w takim przypadku możliwe jest wykonanie przewozu poza obszarem gminy określonym w licencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 272/14, http://sip.lex.pl/orzeczenie 521769706). Nie ulega wątpliwości, że kurs, który zrealizował kierowca na zlecenie skarżącej rozpoczął się w K i w K został zakończony. Tym samym doszło do naruszenia przepisu art. 6 ust. 5 u.t.d., co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku nr 3 lp. 1.1 do u.t.d. Posiadana i okazana licencja nie uprawnia do odbywania kursów, które rozpoczynają się poza obszarem gminy Z i kończą się poza tym obszarem. W stanie faktycznym sprawy usługa była świadczona "w całości" poza obszarem określonym w licencji. W sytuacji gdy przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy taksówką nie posiada odpowiedniej dla tego przewozu licencji, bo jest uprawniony do wykonywania transportu drogowego taksówką ograniczonego do oznaczonego indywidualnie pojazdu i obszaru, należy uznać, że wykonuje on przewóz bez wymaganej licencji, czyli narusza obowiązki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym. W skardze skarżąca podnosi zarzuty naruszenia przepisów postępowania, nie kwestionując ustalonego przez organy stanu faktycznego, ani skutków prawnych wynikających z tak ustalonego stanu, w świetle treści obowiązujących przepisów u.t.d. Nie mogły one jednak odnieść skutku w postaci uwzględnienia skargi. Główny zarzut dotyczy nieuwzględnienia przez organ odwoławczy wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącej, oraz przesłuchania świadka- kierowcy taksówki w obecności skarżącej, co spowodowało brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, ustalenie stanu faktycznego sprzecznie z zebranym materiałem dowodowym i dokonanie ustaleń w sposób uniemożliwiający skarżącej odniesienie się do okoliczności sprawy. Wskazać zatem należy przede wszystkim na istotną wagę i znaczenie ustaleń faktycznych dokonanych w toku kontroli prowadzonej przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, oraz na relację między przepisem art. 73 ust. 1 pkt. 4) i ust. 1a u.t.d. i art. 79 § 1 i 2 kpa. Postępowanie kontrolne jest postępowaniem szczególnym, w którym stronę reprezentuje kierowca kontrolowanego pojazdu. Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt. 4 i ust. 1a u.t.d., w toku kontroli inspektor może przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych, a w przypadku, gdy w trakcie kontroli zostaną stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przesłuchanie świadka podczas kontroli może odbywać się bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej. Fakt przeprowadzenia kontroli inspektor dokumentuje poprzez sporządzenie protokołu kontroli (art. 74 u.t.d.), który stanowi dowód przeprowadzenia postępowania kontrolnego i dowód dokonanych w nim ustaleń. Protokół kontroli powinien zostać podpisany przez kontrolującego i kontrolowanego. Na podstawie art. 74 ust. 2 u.t.d. kontrolowanemu przysługuje prawo odmowy podpisania protokołu, jednakże w każdym przypadku odmowa złożenia podpisu przez kontrolowanego powinna być odnotowana w protokole ze wskazaniem jej przyczyny. Orzecznictwo sądów administracyjnych jednolicie wskazuje na powagę ustaleń opisanych w protokole kontroli, który jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 kpa stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. (por. por. wyroki NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 156/13, z dnia 15 czerwca 2012, sygn. akt II GSK 687/11, dostępne w bazie cbois). Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Łodzi III SA/Łd 356/14 (http://sip.lex.pl/orzeczenie 521679009), że protokół kontroli jest w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej. W kontrolowanej sprawie kierowca odmówił podpisania protokołu bez podania przyczyny, co zostało odnotowane w treści protokołu. Nie skorzystał też z możliwości wniesienia uwag co do jego treści. Jednakże sam tylko fakt niepodpisania protokołu przez kierowcę nie umniejsza wagi tego dowodu i nie może stanowić żródła wątpliwości co do opisanych w tym protokole okoliczności i faktów. Żaden też przepis u.t.d. ani kpa nie przewiduje obowiązku ponownego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka na wniosek strony zgłoszony w toku postępowania o wymierzenie kary za naruszenie przepisów u.t.d. w sytuacji, gdy świadek ten przesłuchany był w trakcie kontroli przez upoważnionego inspektora Inspekcji Transportu Drogowego. Dopuszczenie dowodu z ponownego przesłuchania takiego świadka w toku prowadzonego już postępowania administracyjnego podlega regułom wynikającym z przepisów art. 75, art. 77 i art. 78 kpa. Także przeprowadzenie rozprawy podlega regułom wynikającym z art. 89 kpa. Sąd zauważa, że skarżąca, wnioskując w toku postępowania w dniu 25 lutego 2015 r. (k. 19) o "wyznaczenie" rozprawy oraz przesłuchanie świadków motywowała swój wniosek wyłącznie brakiem możliwości zadawania świadkom pytań oraz niepowiadomieniem jej o przeprowadzeniu dowodów z przesłuchań świadków. Motywacja taka nie mogła być wystarczająca - a więc skuteczna - wobec przytoczonej wyżej treści art. 73 u.t.d. i wagi tego dowodu w kontrolowanym postępowaniu. Nie wskazała natomiast skarżąca w toku postępowania przed organem pierwszej i drugiej instancji na żadne okoliczności mające być przedmiotem dowodzenia, wskazujące, iż stan faktyczny wynikający ze sporządzonego protokołu kontroli jest odmienny aniżeli wynika to z przesłuchania świadków. Nie powołała się także na inne okoliczności, które świadczyłyby o zasadności zastosowania przez organy przepisu art. 92c u.t.d., tj. nie wszczynania postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, względnie umorzenia wszczętego postępowania. Podkreślić należy, że istnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność administracyjną za naruszenie warunków lub obowiązków przewozu drogowego okoliczności, o których mowa w tym przepisie powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu, które zwalniają go od odpowiedzialności za naruszenie przepisów przez kierowcę. Sama natomiast okoliczność dokonania przez organy ustaleń faktycznych na podstawie sporządzonego protokołu kontroli nie uzasadniała prowadzenia ponownych dowodów z przesłuchania świadków ani przeprowadzania rozprawy. Takie przeprowadzenie postępowania nie doprowadziło - wbrew stanowisku skargi - do wadliwości zaskarżonej decyzji z powodu niewyjaśnienia lub nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego i istotnych w sprawie okoliczności. Sąd nie stwierdza także, aby dokonane przez organy ustalenia faktyczne były sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym. Organ odwoławczy odniósł się do istotnych zarzutów odwołania, oraz wskazał, że wobec jednoznacznych zeznań kierowcy brak podstaw do ich uzupełniania w drodze ponownego przesłuchania. Zaskarżona decyzja czyni zadość wymogom ustanowionym w art. 107 § 1 kpa a jej uzasadnienie odpowiada w całości regulacji wynikającej z art. 107 § 3 kpa, jest prawidłowe – tak co do wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione jak i wskazania oraz omówienia zastosowanych przez organ przepisów prawa. Wobec nieuwzględnienia zarzutów skargi jako nie mających oparcia w przepisach prawa materialnego oraz przepisach postępowania, oraz braku naruszeń prawa, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, skargę należało uznać za nieuzasadnioną. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.