III SA/Kr 830/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. O. – G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić ją od kosztów sądowych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sadowych. Podała, że zamieszkuje samotnie. Nie posiada żadnego majątku. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Utrzymuje się z wypłacanego przez MOPS zasiłku stałego w kwocie 444 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa). Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, czy stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów a przy tym oświadczenie to nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie jeśli tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony najzwyczajniej albo nie będzie stać na pokrycie wymaganych opłat (art. 246 § pkt. 1 ppsa) albo odbędzie się to kosztem istotnego uszczuplenia jej majątku (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa) (por. także orz. SN z 9 marca 1936 r., C III 869/35, Zb.Urz. 1936, poz. 465 także orz. SN z 3 listopada 1936 r., C II 1435/36, PPiA 1937, nr 2, s. 185) to może wydać rozstrzygniecie w przedmiocie zwolnienia bez konieczności prowadzenia jakiegokolwiek dochodzenia, bo jak to wyjaśnił swego czasu Sąd Najwyższy dochodzenie takie sąd ma obowiązek zarządzić w wypadku, gdy ma wątpliwości, czy starający się o prawo ubogich pomimo przedstawionego zaświadczenia jest ubogim (orz. SN z 25 stycznia 1937 r., C II 2301/36, PPiA 37/2/104). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to należy uznać za wiarygodne a zarazem wystarczające do oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. Twierdzenia skarżącej odnośnie źródła i wysokości jej dochodów a także stanu zdrowia znajdują potwierdzenie w zalegających na kartach pomocniczych akt administracyjnych kopiach decyzji o przyznaniu skarżącej zasiłku stałego oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Kopie tych dokumentów stanowią zaś obiektywne świadectwo przedstawionych w nich danych oraz zawartych tam informacji. Oświadczenie skarżącej obrazuje zarazem, że jest ona generalnie rzecz ujmując - osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu skoro nie posiada żadnego majątku i zmuszona jest korzystać z pomocy społecznej. Trudno jej też czynić zarzut, że nie stara się poprawić swojej sytuacji bytowej skoro z uwagi na orzeczony stopień niepełnosprawności skarżąca może podejmować pracę tylko w warunkach specjalnych. Wreszcie przy dochodach jakie osiąga skarżąca nie była także w stanie poczynić stosownych oszczędności (por. także postanowienie SN z 24 września 1984 r., II CZ 104/84, Monitor Prawniczy – Zestawienie Tez 2000/7 s. 455). Biorąc to wszystko pod uwagę należało wniosek skarżącej uznać za zasadny i przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.