III SA/Kr 832/23
WyrokWSA w Krakowie2023-10-05
Skład orzekający: Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Janusz Kasprzycki, Magdalena Gawlikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant, który dobrowolnie zmienił miejsce pełnienia służby na miejscowość, która nie jest miejscowością pobliską w stosunku do miejsca, w którym posiada przydzielony lokal służbowy, może być zobowiązany do opróżnienia tego lokalu na podstawie art. 95 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji (używanie lokalu niezgodnie z przeznaczeniem)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że policjant, który dobrowolnie zmienił miejsce pełnienia służby na miejscowość, która nie jest miejscowością pobliską w stosunku do miejsca, w którym posiada przydzielony lokal służbowy, może być zobowiązany do opróżnienia tego lokalu. Lokal służbowy ma służyć policjantowi jako miejsce zamieszkania i centrum życiowe w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, zapewniając możliwość wypoczynku i szybkiego dotarcia do pracy. Używanie lokalu jedynie jako bazy weekendowej, gdy faktyczne miejsce zamieszkania i służby jest oddalone o ponad dwie godziny jazdy, jest sprzeczne z przeznaczeniem lokalu i stanowi podstawę do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji.Stan faktyczny
Skarżąca, funkcjonariuszka Policji, posiadała przydzielony służbowy lokal mieszkalny w P. w związku z pełnieniem służby w Z. Po dobrowolnym przeniesieniu się do służby w T., która nie jest miejscowością pobliską do P., organy Policji wydały decyzję o opróżnieniu lokalu, uznając, że skarżąca używa go niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż faktycznie zamieszkuje w T. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność decyzji i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 10 marca 2023 r., nr 12/2023 w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego skargę oddala.
Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie decyzją nr 12/2023 z dnia 10 marca 2023 r. znak AG.SNM.M.2213.15.2023 działając na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000) w zw. z art. 95 ust. 2 pkt 2 i ust. 4, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm., dalej: "ustawa o Policji") po rozpatrzeniu odwołania skarżącej K. F., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia 24 stycznia 2023 r. w przedmiocie opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego położonego przy ul. A. w P.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Skarżąca pełniąc służbę w Komendzie Powiatowej Policji w Z. na podstawie decyzji Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia 2 czerwca 2014 r. uzyskała przydział służbowego lokalu mieszkalnego, będącego w trwałym zarządzie Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie, znajdującego się w P. przy ul. A. [...], składającego się z 2 pokoi, kuchni, przedpokoju i łazienki, o powierzchni całkowitej 30,82 m. Osobą wskazaną do zamieszkania w decyzji przydziałowej była wyłącznie K. F.
W dniu 1 sierpnia 2014 r. K. F. i Komendant Powiatowy Policji w Z. zawarli na przydzielony lokal służbowy umowę najmu, w której przyjęto, że lokal oddany jest w użytkowanie z przeznaczeniem na cele mieszkalne (§ 1 ust. 1), przy czym najemca zobowiązany jest do informowania o każdej zmianie liczby osób zajmujących wraz z nim lokal mieszkalny, mającej wpływ na wysokość opłat (§ 3 ust. 4).
Z dniem 1 października 2022 r. na podstawie rozkazu personalnego Nr 1227/2022 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 6 września 2022 r. skarżąca stała się funkcjonariuszką Komendy Miejskiej Policji w T.
W związku z powyższym skarżąca raportem z dnia 18 października 2022 r. zwróciła się do Komendanta Powiatowego Policji w Z. o wyjaśnienie, czy pomimo pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Policji w T. nadal może użytkować lokal służbowy w P. przy ul. A. [...].
Na podstawie ww. raportu, organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne, dotyczące udzielenia informacji w sprawie dalszego użytkowania lokalu mieszkalnego.
Po przeprowadzeniu postępowania, Komendant Powiatowy Policji w Z. decyzją nr [...] z dnia 24 stycznia 2023 roku nakazał skarżącej opróżnić z osób i rzeczy ją reprezentujących oraz opuścić przydzielony jej lokal służbowy.
W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że policjantka na co dzień zamieszkuje w T., gdzie pełni służbę, zaś w lokalu służbowym w P. zgodnie z grafikami służb może przebywać jedynie w weekendy, co powoduje, że lokal nie jest używany zgodnie z przeznaczeniem, tj. na cele mieszkaniowe. Podkreślił również, że przedmiotowy lokal znajduje się w dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w Z. i zgodnie z art. 88 i art. 90 ustawy o Policji powinien być przeznaczony dla policjantów pełniących służbę w Komendzie Powiatowej Policji w Z.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca, z którego wynika, że organ I instancji nie zapewnił jej możliwości udziału w każdym stadium postepowania administracyjnego, nie uwzględnił męża jako strony w postępowaniu administracyjnym, niewłaściwie ocenił materiał dowodowy w sprawie czego efektem było dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, dokonał błędnej wykładni pojęcia "użytkowania lokalu niegodne z umową najmu lokalu" – co narusza przepisy ustawy o Policji tj. art. 95 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 89 oraz art. 95 ust. 4.
Opisaną we wstępie decyzją Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej prawie. Wyjaśnił, że kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów regulują przepisy zawarte w rozdziale ósmym ustawy o Policji oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze w postaci rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 947). Zgodnie z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4. następuje w formie decyzji administracyjnej. Przepis art. 95 ustawy o Policji stwarza podstawy do wydawania decyzji administracyjnych o opróżnieniu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez policjantów, emerytów i rencistów policyjnych, a także osoby nieuprawnione. Zgodnie z art. 90 ustawy "Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów". Lokal mieszkalny, znajdujący się przy ul. A. [...] w P. przydzielony skarżącej, należy do kategorii mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony i wyczerpująco wymieniony w art. 89 ustawy o Policji.
Dalej organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca była informowana o każdym etapie postępowania miała możliwość zapoznania się z aktami i zgłaszania własnych wniosków dowodowych. W związku z powyższym zarzut, że organ I instancji nie zapewnił jej możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym jest bezzasadny.
Również zarzut nieuwzględnienia męża jako strony jest błędny. Lokal mieszkalny został przydzielony skarżącej na podstawie decyzji administracyjnej. W przedmiotowej decyzji jako osobę uprawnioną do zamieszkania wskazano skarżącą, która posiadała uprawnienia do 2 norm zaludnienia będąc osobą samotną. Równocześnie jak ustalił organ I instancji mąż wymienionej nie zajmuje wskazanego lokalu, dlatego też nie został ujęty w decyzji o opróżnieniu lokalu. W tej sytuacji organ I instancji prawidłowo przyjął, że mąż zainteresowanej nie jest stroną w postępowaniu o opróżnienie lokalu mieszkalnego.
Również zarzut, że organ I instancji niewłaściwie ocenił materiał dowodowy w sprawie czego efektem było dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, dokonał nieprawidłowej wykładni pojęcia "użytkowania lokalu niezgodnie z umową najmu lokalu" - co narusza przepisy ustawy o Policji tj. art. 95 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 89 oraz art. 95 ust. 4, jest bezzasadny. Zgodnie bowiem z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji: "Policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny (...)". Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że przydzielony lokal ma ścisły związek z pełnioną służbą i ma zapewnić policjantowi możliwość zamieszkania w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Celem przydziału lokalu jest zapewnienie policjantowi możliwości odpoczynku i regeneracji po służbie, w lokalu znajdującym się w takiej odległości, która pozwala na sprawne dotarcie do miejsca pełnienia służby. Natomiast skarżąca obecnie mieszka przy ul. B. [...] w T., w domu jednorodzinnym do którego tytuł prawny posiadają teściowie policjanta. Dojazd z T. czyli miejsca pełnienia służby do lokalu położonego w P. zajmuje ponad 2 godziny w jedną stronę, co oczywiście nie uwzględnia opóźnień w ruchu spowodowanych czynnikami zewnętrznymi (korkami, warunkami atmosferycznymi, itd.) W tej sytuacji oczywistym jest, że codzienny dojazd z P. do miejsca pełnienia służby byłby możliwy tylko teoretycznie, gdyż czas przeznaczony na dojazd uniemożliwiałby normalne funkcjonowanie skarżącej. Z pisma z 12 grudnia 2022 r. sporządzonego przez Kierownika Rewiru Dzielnicowych wynika, że skarżąca obecnie zajmuje wraz ze swoim mężem lokal przy ul. B. [...] w T., a w P. spędza czas wolny od służby, co w praktyce oznacza możliwość odwiedzin w weekendy. Używa zatem lokalu w sposób sprzeczny z umową najmu w ten sposób, że zajmuje go jedynie w bardzo ograniczonym wymiarze czasowym - realna możliwość pobytu w czasie weekendu. Lokal mieszkalny przydzielany na podstawie decyzji administracyjnej przeznaczony jest do zamieszkania przez funkcjonariusza. Należy więc w tej konkretnej sytuacji faktycznej stwierdzić, że lokal przy ul. A. [...] w P. jest używany przez stronę niezgodnie z przeznaczeniem.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
1. obrazę przepisów prawa materialnego w postaci a to art. 95 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 89 raz art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnie pojęcia "użytkowanie lokalu niezgodnie z umową najmu lokalu" jako podstawy do wydania decyzji oraz nie ustalenie kręgu osób uprawnionych do korzystania z lokalu jak i nie wskazanie osób zobowiązanych do wykonania decyzji;
2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego i w efekcie dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że :
- skarżąca nie chce opuścić przyznanego jej lokalu mieszkalnego nr 3 przy ul. A. [...], gdyż traktuje go jako bazę noclegową w turystycznej miejscowości jaką jest P.;
- wskazanie adresu zamieszkania w miejscowości Z. [...] koło T. przez męża skarżącej przeczy twierdzeniu, że dom mieszkalny wymaga kompleksowego remontu;
- miejscem zamieszkania skarżącej jest T. a nie P. w którym uzurpuje sobie prawo do formalnego zamieszkania;
3. naruszenie normy art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., polegające na nie uznaniu męża skarżącej za stronę postępowania administracyjnego i zaniechanie obowiązku powiadomienia go o wszczęciu postępowania administracyjnego i zapewnienia mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego.
W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i umorzenie postępowania oraz zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 10 marca 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia 24 stycznia 2023 r. w przedmiocie opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego położonego przy ul. A. w P., pod kątem kryterium legalności, wykazała że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 171 z późn. zm.).
Art. 88 ust. 1 ustawy o Policji przewiduje, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z kolei miejscowością pobliską, o której mowa w ust. 1, jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe (art. 88 ust. 4 ustawy o Policji).
Na podstawie art. 89 ustawy o Policji członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym:
1) małżonek;
2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia;
3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo 148 , albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające.
W świetle art. 91 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
Dalej art. 95 ustawy o Policji dotyczy problemu odmowy przydzielenia lokalu mieszkalnego policjantowi oraz opróżnienie lokalu przez policjanta. I tak lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi:
1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94;
2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy;
3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2;
4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3.
Z kolei decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, wydaje się, jeżeli policjant:
1) podnajmuje albo oddaje do bezpłatnego używania przydzielony lokal lub jego część;
2) używa lokal mieszkalny w sposób sprzeczny z umową najmu lub niezgodnie z przeznaczeniem, zaniedbuje obowiązki, dopuszczając do powstania szkód, albo niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez mieszkańców;
3) wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali;
4) jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu przez okres co najmniej dwóch pełnych okresów płatności, pomimo uprzedzania na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności;
5) otrzymał pomoc finansową, o której mowa w art. 94 ust. 1;
6) został przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości i przydzielono mu w tej lub pobliskiej miejscowości następny lokal mieszkalny;
7) nie zwolnił, w terminie określonym odrębnymi przepisami, wcześniej przydzielonego lokalu mieszkalnego;
8) zrzekł się uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego;
9) został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec którego orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
Decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także:
1) jeżeli policjantowi lub jego małżonkowi przysługuje tytuł prawny do innego lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90; w takim przypadku osobom tym przysługuje prawo wyboru jednego z zajmowanych lokali;
2) gdy policjant zwolniony ze służby lub pozostali po policjancie członkowie rodziny zajmują lokal mieszkalny położony w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, a osobom tym przydzielono lokal mieszkalny w tej samej lub pobliskiej miejscowości, o powierzchni odpowiadającej przysługującym normom zaludnienia;
3) w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego.
Decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się również, jeżeli właściciel lokalu wypowiedział stosunek prawny dotyczący lokalu.
Decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w danym lokalu.
Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości, który poza miejscem pełnienia służby posiada lokal mieszkalny, dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, może być przydzielony lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej w nowym miejscu pełnienia służby, jeżeli:
1) zwolni zajmowany lokal mieszkalny lub dom;
2) zwróci pomoc finansową przyznaną:
a) na wkład mieszkaniowy lub wkład budowlany w wysokości zwaloryzowanej przez spółdzielnię,
b) na spłatę innych należności - w wysokości przyznanej.
Policjantowi, który skorzystał z pomocy finansowej, może być przydzielony lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, jeżeli zwolni zajmowany lokal mieszkalny lub dom, o którym mowa w ust. 1, oraz zwróci pomoc finansową na zasadach określonych w tym przepisie (art. 96 ust. 2 ustawy o Policji). Natomiast policjantowi przeniesionemu z urzędu do służby w innej miejscowości lub innej jednostce organizacyjnej Policji, który nie zwolnił zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w ust. 1, można przydzielić tymczasową kwaterę według przysługujących norm, bez uwzględnienia zamieszkałych z nim członków rodziny. Koszty zakwaterowania pokrywane są ze środków budżetowych Policji (art. 96 ust. 4 ustawy o Policji). Identycznie rozwiązano problem mieszkaniowy policjanta delegowanego do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości. Mianowicie otrzymuje on tymczasową kwaterę. Koszty zakwaterowania pokrywa się ze środków budżetu Policji.
W niniejszej sprawie skarżąca pełniła służbę w Komendzie Powiatowej Policji w Z. Wnioskiem z dnia 22 stycznia 2014r. skarżąca zwróciła się o przydział kwatery tymczasowej na czas pełnienia służby w Z., motywując go dużą odległością od miejsca jej zamieszkiwania – 120 km od Z. Na podstawie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia 2 czerwca 2014 r. uzyskała przydział służbowego lokalu mieszkalnego znajdującego się w P. przy ul. A. [...], składającego się z 2 pokoi, kuchni, przedpokoju i łazienki, o powierzchni całkowitej 30,82 m. Osobą wskazaną do zamieszkania w decyzji przydziałowej była wyłącznie skarżąca. Ze skarżącą została zawarta umowa najmu lokalu z dnia 1 sierpnia 2014r. Od 2015r. do 2022r. skarżąca otrzymywał równoważnik pieniężnych za remont zajmowanego lokalu. Na podstawie rozkazu personalnego nr [...] z dnia 6 września 2022r. skarżąca została zwolniona ze stanowiska asystent Wydziału Sztab Policji w Z. i na własną prośbę przeniesiona do służby w Komendzie Miejskiej Policji w T. Należy więc zauważyć, że zmiana miejsca służby skarżącej nie nastąpiła na podstawie przeniesienia z urzędu, czy delegowania do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości, stąd regulacje przewidziane w art. 96 ust. 4 i 5 ustawy o Policji nie maja w niniejszej sprawie zastosowania.
W trakcie postępowania administracyjnego w przedmiocie opróżnienia przez skarżącą lokalu ustalono, że skarżąca nie zamieszkuje w kwaterze tymczasowej w P. przy ul. A. [...]. Jedynie od czasu do czasu przyjeżdża tam na weekendy. Wprawdzie w dokumentach służbowych skarżąca nadal wskazywała jako adres zamieszkania P. ul. A. [...], tym niemniej już do dokumentacji alarmowej wskazała adres swoich teściów – adres czasowego pobytu – T., ul. B. [...]. Skarżąca wskazała również, że wspólnie z mężem posiada nieruchomość gruntową w miejscowości Z., powiat t., z domem murowanym, który według jej oświadczenia nie nadaje się do zamieszkania. Tym niemniej małżonek skarżącej wskazał do celów alarmowych adres Z. [...] koło T. jako adres zamieszkania.
W niniejszej sprawie niewątpliwe jest, że skarżąca otrzymała lokal mieszkalny w P. z uwagi na swoja służbę w Z. P. jest miejscowością pobliską w stosunku do Z. Sytuacja zmieniła się po przeniesieniu się skarżącej na własne życzenie do służby w T., co miało związek z zawarciem związku małżeńskiego. Nie budzi wątpliwości, że P. nie jest miejscowością pobliską w stosunku do T. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w ustawie o Policji miejscowością pobliską, o której mowa w ust. 1, jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe (art. 88 ust. 4 ustawy o Policji). Organy ustalił z kolei, że dojazd z P. do T. zajmuje ponad dwie godziny w jedna stronę. Stąd zdaniem Sądu posiadanie nadal przez skarżącą lokalu mieszkalnego w P., podczas gdy pracuje ona w T., jest sprzeczne z celem wprowadzenia do systemu prawnego art. 88 ustawy o Policji, to jest z jego pomocowym charakterem. Ma on bowiem służyć polepszeniu warunków bytowych policjantów, a więc aby nie spędzali oni wielu godzin w środkach komunikacyjnych dojeżdżając do pracy i z niej wracając. Muszą mieć oni bowiem zapewniony czas do wypoczynku.
Uprawnienia policjantów wyrażone w art. 88 i 93 ustawy o Policji nie stanowią stricte ich specjalnego przywileju, ale są ściśle powiązane z potrzebami służby. Charakter służby funkcjonariusza Policji wymaga bowiem aby zamieszkiwał on możliwie jak najbliżej miejsca pełnienia służby, tak aby był on w stanie sprawnie i szybko dotrzeć do miejsca wykonywania obowiązków służbowych. Definiując miejscowość pobliską ustawodawca odwołuje się nie do odległości mierzonej w kilometrach, co jak wydaje się byłoby najprostszym kryterium, ale do powszechnie dostępnych możliwości dojazdu. Zatem dogodny dojazd, to taki, który odpowiada godzinom rozpoczynania i kończenia służby z uwzględnieniem ustawowego prawa do wypoczynku. Godziny wyjazdu i godziny przyjazdu z określonego przystanku muszą być bowiem powiązane z godzinami rozpoczęcia i zakończenia służby w taki sposób, aby ewentualnie wyeliminować zbędny czas oczekiwania na rozpoczęcie służby, a po jej zakończeniu - zbędny czas oczekiwania na podróż do miejsca zamieszkania (Wyrok WSA w Białymstoku z 28.03.2023 r., II SA/Bk 81/23, LEX nr 3539408).
Stąd przydzielony lokal nie może służyć innemu celowi niż zamieszkiwanie w nim po odbyciu służby przez policjanta, celem regeneracji sił, a więc lokal ten ma być dla takiego policjanta swoistym centrum życiowym. Konieczne jest więc, aby był to taki lokal do którego policjant zawsze wraca po służbie i z którego na ta służbę dojeżdża. W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce, aż do czasie przeniesienia się skarżącej do służby w T. Od tego czasu przydzielony lokal mieszkalny nie pełni zakładanej przez ustawodawcę funkcji, a więc miejsca do którego skarżąca zawsze wraca po pracy i które jest jej centrum życiowym.
Decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przez skarżącą zapadła na podstawie art. 95 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji, który przewiduje, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, wydaje się, między innymi jeżeli policjant używa lokal mieszkalny w sposób sprzeczny z umową najmu lub niezgodnie z przeznaczeniem, zaniedbuje obowiązki, dopuszczając do powstania szkód, albo niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez mieszkańców. Problemem jest, że ustawodawca wprost nie przewidział sytuacji, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, a więc dobrowolnego przeniesienia się policjanta na inne miejsce służbowe, tak że konkretna miejscowość w której przyznany został lokal mieszkalny nie spełnia już definicji miejscowości pobliskiej. Założono bowiem, że w takiej sytuacji policjant wystąpi o przydział lokalu w miejscowości, do której został przeniesiony (pkt 6 ust. 2 art. 95 ustawy o Policji). W niniejszej sprawie wprawdzie przeniesienie nastąpiło, ale jednocześnie nie został skarżącej przydzielony lokal w T., co więcej skarżąca nawet o taki lokal nie występowała.
Należy jednak zauważyć, że budowa art. 95 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji daje możliwość adekwatnej subsumpcji stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie. Prawodawca przewidział w nim bowiem kilka odmiennych sytuacji kiedy może nastąpić wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, a mianowicie w sytuacji używania lokalu mieszkalny w sposób sprzeczny z umową najmu lub niezgodnie z przeznaczeniem albo też zaniedbywania obowiązków, dopuszczając do powstania szkód, albo poprzez niszczenie urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez mieszkańców. Każda z tych sytuacji jest odrębną przesłanką, z uwagi na ziszczenie się której zgodnie z prawem możliwe jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu. W niniejszej sprawie wystąpiła okoliczność używania lokalu niezgodnie z przeznaczeniem, którą należy również intepretować – niezgodnie z przeznaczeniem dla którego lokal został skarżącej przyznany. Lokal w P. przestał bowiem pełnić dla skarżącej funkcje miejsca codziennego pobytu, miejsca z którego jedzie na służbę oraz do którego wraca po służbie. Miejsca w którym koncentruje swoje interesy, wypoczywa po pracy. Nie ma przy tym znacznie fakt, że skarżąca od czasu do czasu przebywała w spornym lokalu – co zostało potwierdzone w notatce urzędowej. Skarżąca w skardze wskazuje, że używanie lokalu niezgodnie z przeznaczeniem ma miejsce wówczas, gdy lokal wykorzystywany jest dla celów gospodarczych lub gdy nastąpi zmiana charakteru lokalu z mieszkalnego na użytkowy. Zdaniem Sąd przesłanka ta jednak powinna być interpretowana szerzej. Niegodność używania danego lokalu z przeznaczeniem należy zawsze odnieść do celu w imię realizacji którego lokal został przyznany. Jeżeli więc lokal nie pełni już swojej funkcji wypoczynkowej, mieszkalnej, czy bazowej z uwzględnieniem miejsca służby skarżącej to nie jest wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem. Stąd zdaniem Sąd decyzje organów wydane w niniejszej sprawie są trafne i oparte na prawie.
W orzecznictwie podkreśla się, że decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, oparta o przepis art. 95 ust. 2 i 3 ustawy o Policji, winna precyzować w osnowie wszystkie osoby zobowiązane do tej czynności, gdyż określenie, że obowiązek ten ma wykonywać strona i pozostałe osoby w nim zamieszkałe narusza przepis art. 95 ust. 4 ustawy o Policji. Przepisy art. 95 ust. 2 i 3 ustawy o Policji stanowią dyspozycję do wydania decyzji związanej o opróżnieniu lokalu mieszkalnego w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego (Wyrok NSA z 26.01.2021 r., III OSK 3078/21, LEX nr 3166841). W niniejszej sprawie decyzja o opróżnieniu lokalu dotyczy tylko skarżącej i nie odnosi się do jej męża. Zdaniem Sąd decyzja ta pod tym względem jest również prawidłowa. Jak ustaliły organy mąż skarżącej nie zamieszkuje w lokalu w P., nawet bez tytułu prawnego. Jest wprawdzie członkiem rodziny skarżącej, ale decyzja o przydzielaniu lokalu dotyczyła tylko jej, jak również metraż przydzielonego lokalu był dopasowany do pojedynczej osoby. Mąż skarżącej podał również w dokumentacji mieszkaniowej, jak i dla celów alarmowych, że zamieszkuje w miejscowości Z. [...] koło T. Co więcej od 2015r. pobiera równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. A contrario nie przysługiwałby on, gdyby zamieszkiwał w lokalu przyznanym skarżącej, to jest w P. Stąd zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia prawa poprzez brak uznania męża skarżącej za stronę toczącego się postepowania, skoro ani w stosunku do niego nie została wydana decyzja o przydzieleniu lokalu, ani nie zamieszkiwał on w tymże lokalu.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury administracyjnej w ramach gromadzenia materiałów dowodowych.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło