III SA/Kr 835/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Ewa Michna WSA Maria Zawadzka Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. przy udziale Prokurator Prokuratury Rejonowej A. G. – W. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie skargę oddala. UZASADNENIE Zaskarżoną przez T. B. (dalej skarżący) decyzją z dnia 18 kwietnia 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155, zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. nr [...] orzekającą o skierowaniu skarżącego posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. A, B1, B na badanie lekarskie w celu ustalenia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego: Sąd Rejonowy, Wydział Karny zwrócił się do Prezydenta Miasta pismem, które wpłynęło do Urzędu Miasta w dniu 6 listopada 2014 r. o wszczęcie postępowania w sprawie skierowania skarżącego na badanie lekarskie w celu ustalenia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wobec ustalenia poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego. W załączeniu pisma z dnia 2 marca 2015 r. Sąd Rejonowy, Wydział Karny, w odpowiedzi na wystąpienie organu, przesłał dokumentację w postaci kopii karty dozoru oraz wniosków końcowych opinii psychiatrycznej, a także opinii sądowo – psychiatrycznej, uzupełniającej, sporządzonej przez biegłych psychiatrów, na poczet postępowania karnego. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] orzekł o skierowaniu skarżącego posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. A, B1, B na badanie lekarskie w celu ustalenia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu tej decyzji Prezydent wskazał na otrzymane z Sądu Rejonowego, Wydział Karny dokumenty, a także na dokumentację przesłaną organowi w dniu 5 marca 2015 r. ze Specjalistycznego Szpitala [...] oraz od lekarza S. M., o których dopuszczenie w poczet dowodów zabiegał skarżący w toku postępowania. W wyniku oceny zgromadzonego materiału dowodowego, wobec treści art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami Prezydent Miasta, doszedł do przekonania, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego i w związku z tym, orzekł o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jak nakazuje mu dyspozycja art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji zarzucił, że organ I instancji nie odniósł się do szeregu podniesionych przez niego uwag w toku postępowania, przeprowadził ograniczone postępowanie dowodowe, a przede wszystkim zakwestionował ustalenia przedłożonej przez Sąd opinii sądowo – psychiatrycznej. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 18 kwietnia 2016 r. nr [...], działające jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO w uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia wskazało, że zgodnie z przepisem art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przepis art. 75 ust. 1 pkt 5 stanowi z kolei, że badaniu lekarskiemu przeprowadzeni w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej" badaniem lekarskim" podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W niniejszej sprawie ujawniły się uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, a świadczą o tym stwierdzenia przedstawionej przez Sąd Rejonowy, Wydział Karny opinii sądowo-psychiatrycznej (reakcje emocjonalne i afektywne są u niego nadmierne przedwczesne i słabo kontrolowane, zachowania mało refleksyjne, mało krytyczne). Sąd dostrzegł w trakcie postępowania, że skarżący ma trudności w kontrolowaniu zachowania. Z karty czynności dozoru za czerwiec 2014 r. wynika z kolei, że skarżący jest osobą nadpobudliwą, nieobliczalną i może stwarzać zagrożenie dla otoczenia i pomimo tego, iż zażywa leki psychotropowe prowadzi samochód. Z opinii psychiatrycznej z dnia 16 grudnia 2013 r. wynika, że skarżący ma zaburzenia zachowania i osobowości oraz charakteropatię. Wskutek stwierdzonych zachowań i zaburzeń oraz faktu zażywania leków psychotropowych zachodzi zdaniem Kolegium zagrożenie życia skarżącego oraz innych uczestników ruchu drogowego, co uzasadnia skierowanie na badanie lekarskie. Kolegium podkreśliło, że skierowanie nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że nie jest możliwe kierowanie przez skarżącego pojazdami mechanicznymi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik skarżącego powtórzył zarzuty odwołania. Zarzucił więc organom naruszenie przepisów postepowania – artykułów: 7 w zw. 80, a także 61 § 4, 9 i 10, 11, 77 § 1, 76a § 1, 78 § 1 raz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.). Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 75 ust. 1 pkt 5 i 99 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy o kierujących pojazdami. Pełnomocnik podniósł w szczególności, że organy w sposób nieprawidłowy ustaliły stan faktyczny i błędnie oceniły zebrane dowody. Zdaniem pełnomocnika organy nie rozpoznały złożonych wniosków dowodowych, a pomimo ustanowienia pełnomocnika, nie doręczały mu decyzji. Zarzucił również organom niewłaściwe uzasadnienie wydanych w niniejszej sprawie decyzji oraz nierespektowanie praw osób z zaburzeniami psychicznymi, których ochrona jest obowiązkiem państwa. Nie wskazały też organy, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., którym i dlaczego dowodom odmówiły wiary. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona w niniejszej sprawie według wyżej wskazanych kryteriów kontrola wydanych w niej rozstrzygnięć wykazała, że nie naruszają one prawa w takim stopniu, który by powodowała konieczność ich uchylenia. Sąd nie stwierdził, by w decyzjach tych tkwiły kwalifikowane wady skutkujące stwierdzeniem ich nieważności. W ocenie Sądu nie doszło też do naruszenia art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), ustanawiającego zasadę czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu. Analiza akt administracyjnych nie nasuwa wątpliwości, że skarżący miał zagwarantowany czynny udział w toczącym się postępowaniu. Świadczy o tym jego aktywność w toku postępowania. W doręczaniu natomiast pism i decyzji na adres skarżącego, zamiast do pełnomocnika, nie można się dopatrzeć w ocenie Sądu takiego naruszenia przepisów postępowania, które skutkowałoby już uchyleniem kontrolowanych decyzji wobec zaistnienia przesłanki do wznowieniem postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zwłaszcza w sytuacji, gdy z protokołu z dokonanej czynności w toku postępowania z dnia 2 grudnia 2014 r. (k. 11 akt administracyjnych organu I instancji) jednoznacznie wynika, że to sam pełnomocnik wskazał, "..żeby korespondencję kierować na nazwisko Ojca...", czemu zadośćuczyniły organy. Sąd uznał zatem, że organu doręczały więc decyzje pełnomocnikowi niejako na "adres do korespondencji", który był równocześnie adresem skarżącego. Analiza toku postępowania zarówno przed organem I instancji, jak i przed organem odwoławczym w żaden sposób nie daje też w ocenie Sądu podstaw, do twierdzenia, by interes prawny i z tym związane prawa procesowe skarżącego zostały w ten sposób przez organy naruszone. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, organy zebrały wystarczający materiał dowodowy do podjęcia rozstrzygnięcia co do istoty, w całości go rozpatrzyły dokonując właściwej jego oceny, zgodnie z postanowieniami art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Ewentualne naruszenia organów w toku postępowania w tym zakresie wynikają przeważnie z błędnego odczytania treści przepisu materialnoprawnego mającego zastosowanie w sprawie. W rozpoznawanym przypadku materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji stanowił przepis art. 99 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155 ze zm., zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami). Zgodnie z przepisem art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W myśl natomiast art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega między innymi osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Badanie to przeprowadza się na podstawie skierowania (art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami), wydanego przez starostę w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli u kierowcy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Stosownie z kolei do treści art. 99 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję o skierowaniu na badania z urzędu na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a, lub na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy - art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o kierujących pojazdami. Wykładnia zatem wskazanych powyżej przepisów prowadzi do wniosków, że z powyższych regulacji prawnych jednoznacznie wynika administracyjnoprawny nakaz poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia tylko wówczas, gdy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Okoliczności ustalone przez organ muszą z dużym prawdopodobieństwem wskazywać, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu. Przeciwwskazania te powinny zostać zweryfikowane podczas badania lekarskiego. Podkreślić przy tym należy z całą stanowczością, że istotą postępowania administracyjnego w zakresie skierowania kierowcy na badanie lekarskie nie jest sama weryfikacja jego stanu zdrowia. To wyłącznie wystąpienie przesłanki, związanej z zaistnieniem uzasadnionego zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy obliguje organ administracji do wydania decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Trafnie zatem stwierdza WSA w Kielcach w wyroku z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 385/16, że: "Nie jest zatem konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarcza wysokie prawdopodobieństwo istnienia takich przeciwwskazań. (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r. o sygn. akt I OSK 1051/16, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Jednocześnie ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu." Podzielić więc należy pogląd, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. W tym przypadku informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego organy uzyskały z dokumentacji przesłanej przez Sąd Rejonowy, Wydział Karny. Z opinii sądowo-psychiatrycznej wynika, że reakcje emocjonalne i afektywne są u skarżącego nadmierne, przedwczesne i słabo kontrolowane, zachowania mało refleksyjne, mało krytyczne. Sąd karny dostrzegł w trakcie postępowania, że skarżący ma trudności w kontrolowaniu zachowania. Z karty czynności dozoru za czerwiec 2014 r. wynika z kolei, że skarżący jest osobą nadpobudliwą, nieobliczalną i może stwarzać zagrożenie dla otoczenia i pomimo tego, iż zażywa leki psychotropowe prowadzi samochód. Z opinii psychiatrycznej z dnia 16 grudnia 2013 r. wynika, że skarżący ma zaburzenia zachowania i osobowości oraz charakteropatię. Wobec tego nie można skutecznie, zdaniem Sądu zarzucić organom orzekającym niewłaściwej oceny tego wystarczającego dla wydania decyzji z art. 99 ustawy o kierujących pojazdami o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie, materiału dowodowego. Racje ma SKO, że stwierdzone zachowania i zaburzenia oraz fakt zażywania leków psychotropowych mogą stwarzać zagrożenie dla życia skarżącego oraz innych uczestników ruchu drogowego, co uzasadnia skierowanie na badanie lekarskie. Wobec tego nie mogła odnieść zamierzonego skutki argumentacja skargi, zwłaszcza podnosząca, że oparto się na dowodach z których nie wynika jakikolwiek wpływ na zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W ocenie Sądu, wiadomości zawarte w udostępnionej organowi opinii sądowo-psychiatrycznej, czy innych wskazanych dokumentach w tym postępowaniu, stanowią wiarygodną informację - co nie tylko może, ale i musi stanowić podstawę do wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Wyjaśnić po raz kolejny należy, że skierowanie na badania lekarskie może nastąpić już wówczas, gdy jest, co należy z całą mocą podkreślić, prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Pełnomocnik skarżącego próbuje natomiast dowieść w skardze, że stan zdrowia skarżącego się na tyle polepszył, czy też był inny, że organy błędnie ustaliły zaistnienie przesłanek do skierowania skarżącego na badania lekarskie, a w szczególności, jak podnosi, błędnie też uznały wpływ zażywanych przez skarżącego leków psychotropowych, na jego zdolność do kierowania pojazdami. Zwrócić należy zatem uwagę, że ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Celem badań jest bowiem jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2014 r. o sygn. akt I OSK 584/13), a decyzja o skierowaniu na takie badania lekarskie ma na celu ochronę zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego przed następstwami złego stanu zdrowia kierującego pojazdem. Dopiero negatywna ocena stanu zdrowia skarżącego przez upoważnionych lekarzy będzie stanowić w konsekwencji podstawę do pozbawienia go uprawień do kierowania pojazdami. Organy nie naruszyły więc ani postanowień artykułów 7, 77 § 1, 80 k.p.a. W uzasadnieniach decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. zawarte zostały wystarczające motywy podjętych rozstrzygnięć ze wskazaniem powodów uznania opinii sądowo – psychiatrycznej i innych wskazanych dowodów za wiarygodne. W żaden sposób nie można się dopatrzeć w działaniach orzekających organów niewłaściwej interpretacji i zastosowania przepisów art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Wskazane przez organy rozumienie tych przepisów jest bowiem zgodne z przedstawioną powyżej ich sądową wykładnią, zatem również i w tym zakresie argumenty skargi okazały się nieuzasadnione. Wobec powyższego skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 718), orzekł jak w sentencji wyroku.