III SA/Kr 842/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego skargę oddala. Decyzją z dnia [...] 2016 r. na podstawie m.in. art. 7 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114) Dyrektor MGOPS orzekł o zmianie decyzji znak: [...] z dnia [...] 2015 r. w ten sposób, że uchylił Z. K. prawo do zasiłku rodzinnego na córkę K. K. na okres od dnia 1 lutego 2016 r. do 31 października 2016 r. oraz prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100 zł jednorazowo w miesiącu wrześniu 2016 r. Podstawą faktyczną do zastosowania powyższego trybu uchylenia decyzji była okoliczność, że w dniu 8 lutego 2016 r. do MGOPS wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt [...], z treści którego wynikało, iż bezpośrednia piecza nad małoletnią K. została powierzona pełnoletniej siostrze K. K. zam. w P, ul. K na czas toczącego się postępowania. W związku z tym powołując się na treść art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ uznał, iż w sytuacji życiowej Z. K. doszło do zmiany mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych i z tego powodu nie jest on już uprawiony do dalszego pobierania świadczeń rodzinnych na małoletnią K. K. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. K. zakwestionował zasadność zmiany decyzji z dnia 2 listopada 2015 r. Wskazał, że nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej nad małoletnią K. w związku z tym uprawniony jest w dalszym ciągu do pobierania świadczeń rodzinnych, a postanowieniem z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt [...], sąd jedynie tymczasowo powierzył opiekę nad małoletnią K. jej siostrze K. K. W związku z tym wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 21 kwietnia 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uzasadniając, że mimo, iż Sąd Rejonowy w postanowieniu dotyczącym powierzenia pełnoletniej siostrze K. K. nie posłużył się określeniem "ustanowienia pieczy zastępczej" to orzeczenie w tym zakresie czyni zadość dyspozycji art. 109 § 2 pkt 5 w zw. z § 1 k.r.o., zgodnie z którym w sytuacji, gdy dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia, w szczególności może zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej albo zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej. Nadto Kolegium zwróciło uwagę na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1247/14, w którym Sąd stwierdził, że w doktrynie przyjmuje się, że powierzenie opieki jest instytucją mocniej ingerującą w istotę i integralność rodziny dziecka i co do zasady wiąże się z pozbawieniem rodziców władzy rodzicielskiej. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, iż skoro sąd rodzinny powierzył sprawowanie bieżącej pieczy nad małoletnią K. pełnoletniej siostrze K. K., która pełni tym samym funkcję tymczasowej rodziny zastępczej, to w przedmiotowej sprawie wystąpiła negatywna przesłanka uniemożliwiająca dalsze pobieranie przez Z. K. zasiłku rodzinnego, określona w art. 7 pkt 2 w zw. z art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej. W skardze na powyższą decyzję SKO Z. K. wskazał, iż małoletnia córka K. K. faktycznie przebywa u niego, z uwagi na to, że córka K. K. od 21 maja 2016 r. przebywa w szpitalu, o czym został poinformowany kurator sprawujący bezpośrednią pieczę i asystent rodzinny M. M. – B. - pracownik GOPS. Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem Kolegium o zasadności odwołania się do orzeczenia WSA w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1247/14. Podniósł, że nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej i uprawniony jest do pobierania zasiłku rodzinnego na małoletnią córkę K. K. W odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę. Podniósł, że miejsce zamieszkania jego starszej córki to również jego miejsce zamieszkania i ma ono miejsce przy ul. P, a nie ul. K, a córka K. w dniu 15 kwietnia 2016 r. oświadczyła, że nie będzie ubiegać się o ustanowienie jej rodziną zastępczą. Podkreślił, że nie był i nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, a małoletnia córka mieszkała i mieszka nadal u niego. Skarżący przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt [...], którym sąd zmienił postanowienie z dnia 19 stycznia 2016 r. oraz zaświadczenie PCPR z dnia 1 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 poz. 718) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym z granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim podkreślić należy, odnosząc się do okoliczności podniesionych na rozprawie, że sąd administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą mając na uwadze stan faktyczny sprawy na dzień 21 kwietnia 2016 r. i przepisy prawne obowiązujące w tym dniu. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przepisów postępowania. W ocenie Sądu są one niezasadne. Z akt administracyjnych wynika, że organy obu instancji wyjaśniając stan faktyczny sprawy wzięły pod uwagę postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt [...] wydane w postępowaniu dotyczącym zmiany władzy rodzicielskiej nad małoletnią K. K. Ww. postanowienie sądu zmieniło sytuację prawną skarżącego i jego małoletniej córki, w związku z czym nie mogło nie zostać uwzględnione przez organy pomocy społecznej, zgodnie z powołanym przez nie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie natomiast z art. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela stanowisko WSA w Bydgoszczy zaprezentowane w wyroku z dnia 29 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1247/14, zgodnie z którym powierzenie opieki jest instytucją mocniej ingerującą w istotę i integralność rodziny dziecka i co do zasady wiąże się z pozbawieniem rodziców władzy rodzicielskiej na czas powierzenia opieki nad dzieckiem innej osobie. Dlatego skoro Sąd Rejonowy w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2016 r. powierzył, na czas toczącego się postępowania przed sądem rodzinnym co do zmiany postanowienia dotyczącego władzy rodzicielskiej, sprawowanie pieczy nad małoletnią K. pełnoletniej siostrze K. K., to organy prawidłowo uznały, że - zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 7 pkt 2 w zw. z art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych - zasiłek rodzinny nie przysługuje skarżącemu. Z chwilą bowiem gdy małoletnia K. K. została umieszczona w pieczy zastępczej K. K., to wystąpiła negatywna przesłanka uniemożliwiająca dalsze pobieranie przez Z. K. zasiłku rodzinnego. Nawet więc jeżeli córka K. K. przebywała u skarżącego, to podnieść należy, że nie był on jej opiekunem prawnym, gdyż z postanowienia z dnia 19 stycznia 2016 r. wynika, że Sąd Rejonowy w ramach ustanowionego zabezpieczenia zdecydował o umieszczeniu małoletniej K. pod opieką pełnoletniej siostry K. K. Dopiero w dniu 26 października 2016 r. Sąd Rejonowy sygn. akt [...] (k. 17 akt sądowych) postanowił o zmianie pkt II postanowienia z dnia 19 stycznia 2016 r. w ten sposób, że uchylił powierzenie pieczy nad małoletnią K. siostrze K. K. Na mocy postanowienia sądu rodzinnego w okresie od 19 stycznia do 26 października 2016 r. piecza nad małoletnią K. powierzona została jej siostrze. Organy orzekając zatem w dniu [...] 2016 r. (decyzja organu I instancji) i w dniu 21 kwietnia 2016 r. (decyzja organu II instancji) prawidłowo wzięły pod uwagę stan prawny powstały wskutek postanowienia sądu rodzinnego z dnia 19 stycznia 2016 r., tj. powierzenie opieki nad małoletnią K. jej pełnoletniej siostrze. Konsekwencją uwzględnienia nowej sytuacji było uchylenie decyzji przyznającej Z. K. prawo do zasiłku rodzinnego na córkę K. K. na okres wskazany w decyzji oraz prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Jak wyżej wskazano, istota kontroli działań organów administracji publicznej polega na uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W dniu tym obowiązywały przywołane wyżej przepisy art. 7 pkt 2 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a opiekę nad małoletnią K. pełnił nie jej ojciec ale jej pełnoletnia siostra. Podsumowując, w ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów opisanych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa, ponieważ uzasadnienie zaskarżonego postanowienia pozwala zapoznać się dokonanymi przez organ ustaleniami faktycznymi, mającymi zastosowanie przepisami prawa, a także motywami podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu nie miały miejsca naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego. Skoro zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.