III SA/Kr 846/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odpisu skargi w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Wojewody z dnia 26.05.2008r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a 1.oddalić wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, 2. oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odpisu skargi, 3. zwrócić skarżącemu wpis od skargi w wysokości 100 zł. Zarządzeniem z dnia 25.08.2008r. S. B. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej w dniu 18.07.2008r. skargi na decyzję Wojewody z dnia 26.05.2008r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] 2008r. znak [...] orzekającą o wymeldowaniu S. B. z pobytu stałego w Ł. – w wysokości 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzeniem z dnia 28.08.2008r. S. B. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie w terminie 7 dni od doręczenia wezwania 1 egzemplarza odpisu skargi pod rygorem jej odrzucenia. Zarządzenia zostały doręczone skarżącemu w dniu 12.09.2008r., odebrał je osobiście. Wobec nieopłacenia skargi we wskazanym terminie Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23.10.2008r. sygn. akt III SA/Kr 846/08 odrzucił skargę S. B. Skarżący nie przesłał również we wskazanym terminie odpisu skargi. Pismem nadanym w dniu 5.03.2009r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od w/w skargi, załączając jednocześnie dowód uiszczenia tego wpisu. W zakresie ustania przyczyny uchybienia terminu pełnomocnik podniósł, że skarżący otrzymał w dniu 26.02.2009r. zawiadomienie o ustanowieniu pełnomocnika. Podczas spotkania z pełnomocnikiem w dniu 3.03.2009r., okazując mu wezwanie o wpis, zrozumiał, że zgodnie z treścią wezwania był zobowiązany wpłacić kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody. Stąd przyczyna uchybienia terminu w ocenie pełnomocnika ustała w dniu 3.03.2009r. Odnośnie braku winy w uchybieniu terminowi, podniesione zostało, że wynikł on z przyczyn niezależnych od skarżącego a jest konsekwencją decyzji o wymeldowaniu z adresu Ł. w gminie S. Skarżący nie posiada stałego miejsca zamieszkania, w którym mógłby koncentrować i organizować swoje sprawy życiowe. Czasowo przebywa w K. Korzysta z uprzejmości innych osób, pomieszkuje pod różnymi adresami. Przebywa raz przy ul. A w K., przy ul. B w K. a także pod adresem ul. C w G. Żadne z wymienionych miejsc nie stanowi stałego miejsca zamieszkania skarżącego. Również tym miejscem nie jest lokal przy ul. A w K., na który doręczono zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący, po odebraniu korespondencji z Sądu skierowanej na ul. A nie przebywał później pod tym adresem. W dniu otrzymania korespondencji z wezwaniem pozostawił ją pod w/w adresem i później już jej nie odnalazł na miejscu. Skarżący nie musiał pierwszego dnia biegu terminu wykonać wezwania do uiszczenia wpisu. Później jednak korespondencji nie odnalazł. Ponadto pełnomocnik skarżącego podniósł, że pobieżne zapoznanie się skarżącego z tekstem doręczonego mu wezwania nie skutkowało jego należytą reakcją, ponieważ jest osobą nieporadną, nie rozumiejącą należycie wagi i skutków pouczeń prawnych. Posiada wykształcenie zawodowe. Skarżący nie miał również świadomości konsekwencji niezawiadomienia Sądu o zmianie miejsca, w którym faktycznie przebywa. W ocenie pełnomocnika należy wobec skarżącego stosować obniżoną miarę staranności i dlatego nie można mu zarzucić nawet lekkiego niedbalstwa w niedochowaniu terminu. Cierpi on na stałe dolegliwości zdrowotne w związku z chorobą wieńcową, wpływające na jego poranne, codzienne funkcjonowanie. Jest osobą samotną, bez wsparcia w czynnościach dnia codziennego. Następnie, pismem wniesionym do Sądu w dniu 9.03.2009r. pełnomocnik S. B. wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odpisu od skargi. W dniu 10.03.2009r. wniósł ten odpis. Tłumacząc powody uchybienia terminu do dokonania w/w czynności odwołał się do przyczyn uchybienia wskazanych we wniosku z 5.03.2009r., podkreślając, że skarżący w trakcie biegu terminu na wykonanie wezwań Sądu nie dysponował faktycznie tymi dokumentami, gdyż często zmieniał miejsca pobytu. Niedokonanie w terminie czynności procesowej przez stronę nie będącą prawnikiem, z powodu niezrozumienia treści pouczenia o sposobie i terminie dokonania czynności procesowej wyłącza winę w niedochowaniu terminu. Dodał też, że jedną z przyczyn uchybienia terminu jest choroba wieńcowa skarżącego, na którą cierpi od czterech lat. Objawia się bólami w klatce piersiowej występującymi podczas niewielkiego wysiłku podejmowanego przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Ustawa wskazuje warunki (o charakterze formalnym), jakie strona musi spełnić, by wniosek o przywrócenie terminu został przez sąd uwzględniony. Chodzi tu w szczególności o przewidziany w art. 87 § 1 cyt. ustawy wymóg złożenia wniosku o przywrócenie terminu w określonym ustawą terminie, tj. w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i przewidziany w art. 87 § 4 wymóg dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której nie dokonano w terminie. W niniejszej sprawie warunek dopełnienia czynności należy uznać za spełniony, gdyż skarżący do wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi dołączył potwierdzenie uiszczenia wpisu a także po wniesieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odpisu skargi dołączył brakujący odpis skargi. Odnośnie zachowania 7 – dniowego terminu do wniesienia wniosków liczonego od ustania przyczyny uchybienia – przyjmując, że termin ten należy liczyć od ustania przyczyny uchybienia wraz z uzyskaniem wiedzy przez skarżącego o konsekwencjach niewykonania wezwań Sądu od pełnomocnika w dniu 3.03.2009r. – należy uznać go za zachowany. Wnioski zostały złożone w drugim oraz szóstym dniu od tej daty. Przechodząc do rozpoznania przedmiotowych wniosków, podkreślić należy, że zgodnie z orzecznictwem (przykładowo posanowienie. WSA w Warszawie, I SAB/Wa 78/05) przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest dopełnienie obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd przyjmuje przy tym obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Sąd nie podziela poglądu wyrażonego przez pełnomocnika skarżącego, że braku winy w uchybieniu terminu w niniejszej sprawie należy upatrywać w niezawinionej przez skarżącego sytuacji życiowej, w jakiej się znalazł, w następstwie zmuszenia go do opuszczenia jego dotychczasowego miejsca pobytu w Ł. tj. nieposiadania miejsca, w którym mógłby stale przebywać, koncentrując swoje sprawy życiowe. Nie można tracić z pola widzenia faktu, że S. B. został pouczony wraz z doręczeniem mu pierwszego pisma w sprawie, tj. odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu o obowiązku zawiadomienia sądu o każdej zmianie swego miejsca zamieszkania lub siedziby. W piśmie zawarta była również informacja, że w razie zaniedbania tego obowiązku pismo sądowe pozostawia się w aktach sprawy z skutkiem doręczenia, chyba, że nowy adres jest sądowi znany. W skardze S. B. podał jako adres miejsca zamieszkania, a tym samym do korespondencji ul. A w K. Adres ten do dnia otrzymania przez Sąd wniosków o przywrócenie terminu był jako jedyny Sądowi znany, stąd też wszystkie pisma były kierowane do skarżącego pod ten adres. Skarżący nie informował Sądu o zmianach miejsca pobytu, a jak wynika z wniosków o przywrócenie terminu, miał ich trzy. W tej sytuacji nie można opierać podstawy przywrócenia terminu na konsekwencjach częstych zmian pobytu, a w związku z tym na nieporadności z tego faktu wynikającej, zwłaszcza że, co istotne, wezwanie o uiszczenie wpisu od skargi i wezwanie o uzupełnienie skargi kierowane do S. B. zostały przez niego osobiście pod adresem ul. A odebrane. Podobnie dalsze pisma w sprawie, tj. postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, czy zarządzenie Okręgowej Rady Izby Radców Prawnych. Skarżący posiadał zatem wiedzę o treści w/w wezwań Sądu i nałożonych wobec niego zobowiązań pod rygorem negatywnych skutków procesowych tj. odrzucenia skargi. Co do podniesionych argumentów o braku znajomości prawa, nieumiejętności zrozumienia pism kierowanych do skarżącego z Sądu, powodowanej w dużej mierze chorobą wieńcową, Sąd zwraca uwagę, że generalnie rzecz ujmując, choroba stanowi przesłankę przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym musi zostać przedstawione zaświadczenie, że stan zdrowia w danym, określonym okresie uniemożliwiał prowadzenie spraw i dokonywanie czynności (tak NSA w postanowieniu z 7.04.2008r. II FZ 111/08). Tymczasem zaświadczenia o stanie zdrowia skarżącego stanowią ogólnie o jego dolegliwościach, i co ważne, załączone zaświadczenie ze Szpitala Wojewódzkiego datuje się na 26.10.2005r. Z przedstawionych względów wnioski S. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu oraz do wniesienia odpisu skargi nie zasługują na uwzględnienie i podlegają na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a oddaleniu. O wpisie Sąd orzekł na podstawie 232 § 1 p. p.s.a.