III SA/Kr 849/19

WyrokWSA w Krakowie2020-10-08

Skład orzekający: Janusz Bociąga, Renata Czeluśniak, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, uznając, że osoba ta opuściła to miejsce w sposób trwały i dobrowolny, pomimo trwającego postępowania o zasiedzenie nieruchomości i twierdzeń o posiadaniu tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ II instancji prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy, w tym oględziny nieruchomości, pisma ZKG, zeznania świadków i notatki policyjne, jednoznacznie wskazywał na trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego przez skarżącego. Sąd podkreślił, że samo posiadanie nieruchomości nie jest równoznaczne z posiadaniem centrum interesów życiowych pod tym adresem, a zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wymeldowania J. K. przez Burmistrza, następnie uchylenia tej decyzji i orzeczenia o wymeldowaniu przez Wojewodę. Wojewoda uznał, że J. K. trwale i dobrowolnie opuścił miejsce pobytu stałego ze względu na zniszczenie budynku po pożarze, brak mediów, brak zamieszkiwania i ukrywanie się przed wymiarem sprawiedliwości. J. K. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Wskazywał na toczące się postępowanie o zasiedzenie i fakt posiadania nieruchomości. Uczestnik postępowania K. B. wniósł o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. K. na decyzję Wojewody z dnia 6 czerwca 2019 r. orzekającą o wymeldowaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 8 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody z dnia 6 czerwca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz radcy prawnego M. K. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Decyzją z dnia [...] 2018 r., znak [...], na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności -(tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1382 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2017, poz. 1257), zwanej dalej k.p.a. Burmistrz Miasta i Gminy odmówił wymeldowania J. K. z pobytu stałego z adresu: ul. B w W. W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego można stwierdzić, że nie nastąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego przez J. K. Co prawda, warunki mieszkaniowe utrudniają codzienne funkcjonowanie w lokalu, mimo to J. K. przebywa w nim, nie ma zamiaru go opuścić i zrywać z nim kontaktu. Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie wniósł wnioskodawca K. B. Wnioskodawca zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zaniechanie czynności zmierzających do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, nieuwzględnienie wniosków dowodowych, dowolną ocenę dowodów dokonaną w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia dyspozycji przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto wskazał, że miało miejsce naruszenie przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, iż nie doszło do opuszczenia miejsca pobytu stałego przez J. K., podczas gdy okoliczności faktyczne oraz przeprowadzone postępowanie dowodowe wskazują, że w rzeczywistości doszło do zrealizowania dyspozycji tego przepisu, co implikuje wydanie decyzji o wymeldowaniu. Wniósł zatem o przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów (na podstawie art. 136 § 1 k.p.a.) oraz połączenia niniejszej sprawy ze sprawą meldunkową Ł. K., a w konsekwencji o uchylenie decyzji i orzeczenie o wymeldowaniu J. K. z budynku przy ul. B w W. Decyzją z dnia 6 czerwca 2019 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 21 k.p.a. w związku z art. 35 ustawy o ewidencji ludności, znak [...], Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu J. K. z pobytu stałego z budynku przy ul. B w W. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy wynikał, iż posesja nr [...] przy ul. B w W jest niezamieszkała, a J. K. od wielu lat nie był widywany pod wskazanym adresem. Organ podniósł, że budynek uległ znacznemu zniszczeniu w wyniku pożaru. Z treści pism Zakładu Gospodarki Komunalnej (z dnia 6 lutego 2019 r. oraz z dnia 7 lutego 2019 r.) wynika iż, spółka ta nie odbiera odpadów komunalnych z nieruchomości położonej przy ul. B w W. Co więcej, przedmiotowy budynek posiadał przyłącza wodno-kanalizacyjne, jednakże w czasie pożaru elementy tych przyłączy uległy zniszczeniu, w związku z powyższym dostawa wody i odbiór ścieków ze wskazanego budynku zostały wstrzymane, a przyłącza zamknięte. Ze względu na to, że do ww. nieruchomości nie został wykonany przyłącz wody, nie są wnoszone opłaty z tytułu dostawy wody i odprowadzenia ścieków. Organ wskazał też, że zarówno z notatek urzędowych funkcjonariusza WDŚ Komendy Powiatowej Policji z wykonanych czynności służbowych w okresie od 20 grudnia 2018 r. do 18 marca 2019 r. oraz z pism skierowanych do Prokuratury Rejonowej przez tamtejszą Komendę Powiatową Policji, a także z nagrań obejmujących nieruchomość położoną przy ul. B w W utrwalonych w okresie od 21 stycznia 2019 r. do 21 marca 2019 r. bezspornie wynika, iż w W J. K. nie zamieszkuje w budynku przy ul. B w W. Potwierdzają to również ustalenia funkcjonariusza WDŚ Komendy Powiatowej Policji oraz relacja brata J. K. – Ł. K. Zatem w kontekście przeprowadzonych w dniu 26 lutego 2019 r. oględzin budynku przy ul. B w W można stwierdzić, iż wszelkie kroki poczynione przez J. K. mające wykazać, że zamieszkuje on pod powyższym adresem, zostały poczynione wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania. Nadto nie zgłosił on pobytu czasowego w miejscu obecnego przebywania, co dawałoby podstawę do uznania, że jego pobyt w tym miejscu jest przebywaniem bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego. Ze względu na to, iż nie wykonał on ciążącego na nim obowiązku meldunkowego, należało w oparciu o przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności, wymeldować J. K. z dotychczasowego adresu stałego zameldowania. Na ww. decyzję skargę do sądu administracyjnego wniósł J. K., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a., ze względu na to, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do dobrowolnego opuszczenia domu przy ul. B w W. Co więcej, co do nieruchomości będącej przedmiotem sporu toczy się postępowanie o zasiedzenie, w którym to postępowaniu świadkowie zeznali, że skarżący przebywa w budynku mieszkalnym przy ul. B. Dodatkowo, skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy, tj. zwolnienie go od kosztów postępowania oraz przyznanie pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu skarga nie jest zasadna, gdyż organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w szczególności notatki urzędowe sporządzone przez Policję na okoliczność wielokrotnych wizyt w miejscu zamieszkania skarżącego potwierdzające, że nie przebywa on w miejscu zamieszkania. Notatki te potwierdzają również przeprowadzone przez Policję rozmowy z mieszkańcami nieruchomości sąsiednich, wskazujące na to, że skarżący od dłuższego czasu nie jest przez nich widywany, nie mieszka w budynku przy ul. B lecz na terenie K, a także potwierdzają, że jest on poszukiwany przez Prokuratora Rejonowego. Wyjaśnienia skarżącego opisujące pobyt pod adresem zameldowania, złożone w toku oględzin budynku mieszkalnego (karta nr 89 akt adm. I instancji cz.2), nie mogą stanowić podstawy do utrzymania zameldowania. Organ podniósł, że skarżący nie podważa w skardze ustaleń Policji twierdząc jednocześnie, że dowody w sprawie nie dają podstaw do wymeldowania. W ocenie organu twierdzenie to nie jest zasadne, gdyż ustalenia Policji dają pełny obraz stanu faktycznego sprawy istniejącego w dacie wydania decyzji odwoławczej. Organ wskazał dodatkowo, że przesłankę opuszczenia lokalu można uznać za wypełnioną także w przypadku, gdy lokal został opuszczony w sposób trwały ze względu na ukrywanie się przed wymiarem sprawiedliwości. Zdaniem organu odwoławczego, jeśli skarżący przebywałby w budynku przy ul. B, Komenda Powiatowa Policji wykonałaby postanowienie Prokuratora Rejonowego o przymusowym zatrzymaniu i doprowadzeniu skarżącego. Jak jednak wynika z treści pisma z dnia 18 marca 2019 r. przedłożonego organowi w toku postępowania odwoławczego, postanowienie to nie zostało zrealizowane, gdyż w budynku nikt nie mieszka od czasu, gdy uległ pożarowi, a dokładny adres skarżącego nie jest znany. Jednocześnie organ podniósł, że materiał dowodowy nie potwierdza, by skarżący został zmuszony do opuszczenia budynku mieszkalnego przez niezgodne z prawem zachowania osób trzecich. Dlatego uznał, że dokonał on prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, kompletnego w dacie wydania decyzji odwoławczej, uwzględniając okoliczności pominięte przez organ pierwszej instancji. Odpowiedź na skargę wniósł również uczestnik postępowania, K. B. Wniósł on o oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżącego na rzecz uczestnika K. B. zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż J. K. od wielu lat nie był widywany pod adresem ul. B w W, a sama nieruchomość pozostaje w fatalnym stanie użytkowym, nie posiada odpowiednich przyłączy wodno – kanalizacyjnych, prądu i nie są z niej odbierane odpady. Zaniedbanie nieruchomości, w tym pozostawione przez wiele lat śmieci, wskazują na niezamieszkiwanie skarżącego pod tym adresem. W piśmie procesowym z dnia 11 sierpnia 2020 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, podtrzymał swoje stanowisko, modyfikując przy tym zarzuty poprzez wskazanie naruszenia art. 80 k.p.a. z uwagi na przyjęcie trwałego i dobrowolnego opuszczenia skarżącego mieszkania przy ul. B w W, podczas gdy skarżący nie opuścił miejsca stałego pobytu pod wskazanym adresem, na co wskazują w szczególności: oględziny budynku przeprowadzone w dniu 17 września 2018 r. oraz okoliczność, iż przed Sądem Rejonowym toczyło się postępowanie z pozwu uczestnika o wydanie przedmiotowej nieruchomości, w szczególności przez skarżącego. Zdaniem skarżącego, organ nie mógł oprzeć swojej decyzji na notatkach Policji i relacji brata skarżącego, gdyż zawierają jedynie przypuszczenia, a nie stwierdzenia oparte na faktach. Natomiast powództwo windykacyjne wytoczone przez uczestnika K. B. wskazuje, że skarżący władał faktycznie sporną nieruchomością. Skarżący podniósł ponadto, iż nawet gdyby uznać, że opuścił miejsce pobytu, brak jest podstaw do przyjęcia, że dokonał tego dobrowolnie. W ww. piśmie zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż skarżący opuścił miejsce stałego pobytu przy ul. B w sposób trwały i dobrowolny. Zdaniem skarżącego przyjęcie przez organ, iż w sposób trwały opuścił on miejsce pobytu przy ul. B w W, stanowiło również naruszenie art. 28 ustawy o ewidencji ludności. Pełnomocnik skarżącego wniósł również o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych. W piśmie procesowym uczestnik postępowania, K. B., podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, podnosząc dodatkowo, że organ w sposób właściwy zebrał i ocenił materiał dowodowy, a zarzuty skarżącego są nietrafne. Zaprzeczył, iż wytoczenie powództwa windykacyjnego ma podważać fakt niezamieszkiwania przez skarżącego na posesji, co zostało już niepodważalnie udowodnione. Pozew wynikał tylko z konieczności podjęcia kroków prawnych mających na celu odzyskanie możliwości korzystania ze swojej własności, naruszanej bezprawnie przez pozwanych. Uczestnik podkreślił, iż wielokrotnie wskazywał na pozorność działań skarżącego, nie sposób zatem z samego faktu wniesienia pozwu wywodzić, iż postrzegał go jako posiadacza samoistnego. Co więcej, skarżący nie zgłosił charakteru swojego pobytu w nowym miejscu zamieszkania jako czasowego, co wg niego dowodzi, iż opuszczenie miejsca poprzedniego pobytu było trwałe, natomiast podejmowane przez skarżącego na potrzeby postępowania działania - miały charakter pozorny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwana dalej w skrócie "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Skarga podlega natomiast oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, ustalenia organu nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z tym przepisem organ wykonawczy gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanego w art. 28 ust. 2 ustawy decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Natomiast zgodnie z art. 25 ust. 1 wskazanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W orzecznictwie sądowym, na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ukształtował się pogląd, że miejscem stałego pobytu osoby jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, ma tam urządzone centrum życiowe, tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego użytku, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyroki NSA z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1120/13 oraz z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1478/10). Skład orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten w pełni podziela i uznaje, że zachowuje on aktualność także na gruncie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Porównanie przepisów tej ustawy z przepisami ustawy poprzednio obowiązującej prowadzi do wniosku, że norma prawna zawierająca definicję pobytu stałego została przez ustawodawcę zachowana w dotychczasowym brzmieniu. Przepis art. 6 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. stanowił bowiem, że pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. To samo dotyczy normy zawartej w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, określającej podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o wymeldowaniu. Nadal podstawą wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez nią tego miejsca i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Tym samym, badając zasadność wniosku o wymeldowanie, ustalenia wymaga, czy wnioskowana do wymeldowania osoba opuściła miejsce pobytu stałego, przy czym - w myśl utrwalonego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowiska - przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Ma to ważne znaczenie dla ustalenia, czy doszło do opuszczenia lokalu w rozumieniu analizowanego przepisu. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma z kolei to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić zarówno w sposób wyraźny – poprzez złożenie oświadczenia woli, jak również w sposób domniemany – poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby. Natomiast o dobrowolności opuszczenia lokalu decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, wynikająca z własnej woli zainteresowanego, a nie rezygnacja wywołana presją bądź przymusem fizycznym albo psychicznym innych osób. (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 3151/13). W niniejszej sprawie organ II instancji zasadnie uznał, że skarżący opuścił budynek przy ul. B w W w sposób dobrowolny i trwały. Wskazuje na to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Oględziny nieruchomości (k. 28-29 akt adm.), pismo Zakładu Gospodarki Komunalnej (k. 125 akt adm.) oraz zeznania uczestnika postępowania K. B. (k. 10 akt adm.) ukazują stan nieruchomości jako nienadającej się do zamieszkania. W szczególności brak jest dostępu do wody, prądu, gazu, nie ma ogrzewania, nie są też odbierane ścieki. Powyższe potwierdza również dokumentacja zdjęciowa, na której ponadto widoczne jest skrajne zaniedbanie nieruchomości oraz zalegający na niej gruz i śmieci. Wobec powyższego za nieracjonalne i niewiarygodne należy uznać zeznania skarżącego, jakoby korzystał z sanitariów w innym miejscu, stołował się poza nieruchomością (k. 8, 89-90 akt adm.), pozostawiał swoje rzeczy osobiste i sprzęty również w innym miejscu (k. 28 akt adm.), a mimo to stale przebywał pod wskazanym adresem. Nie ulega wątpliwości, że budynek został znacznie zniszczony w wyniku pożaru w dniu 1 października 2014 r. (k. 17 akt adm.). Jednak skarżący nie wykazał, że od tej daty zostały wykonane jakiekolwiek prace mające pozwolić na stałe zamieszkanie w budynku, w szczególności mimo znacznego upływu czasu nie doprowadzono mediów, a jedynie przyniesiono do jednego z pomieszczeń akumulatorowy generator prądu i butlę gazową, nie wyremontowano też budynku. Działania te w istocie wskazują na ich pozorny charakter, w celu utrzymania fikcji prawnej w postaci zameldowania w ww. budynku. Ze sporządzonych notatek policyjnych WDŚ Komendy Powiatowej Policji z wykonanych czynności służbowych w okresie od 20 grudnia 2018 r. do 18 marca 2019 r. wynika, że nieruchomość jest pustostanem. Mimo kilkukrotnych wizyt Policji, również z uwagi na prowadzone poszukiwanie skarżącego na skutek wydania wobec niego postanowienia o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu przez Prokuraturę Rejonową w żadnym przypadku nie zastano skarżącego w nieruchomości pod wskazanym adresem (k. 31, 37, 38, 39, 46). Nieobecność skarżącego potwierdzają również nagrania obejmujące nieruchomość położoną przy ul. B w W utrwalone w okresie od 21 stycznia 2019 r. do 21 marca 2019 r. Dodatkowo, jak wynika z treści pisma z dnia 18 marca 2019 r. (k. 47 akt. adm.) w rozmowie z dzielnicowym ustalono, że w budynku nikt nie mieszka od czasu, gdy uległ pożarowi, a dokładny adres skarżącego nie jest znany. Skoro o trwałości opuszczenia nieruchomości świadczy znaczny upływ czasu od opuszczenia jej przez skarżącego, to biorąc pod uwagę powyższe, należy przyjąć, że skarżący nie przebywa pod wskazanym adresem zameldowania co najmniej od pożaru budynku, a zatem od kilku lat. Świadkowie w przedmiotowej sprawie wskazali, że nie widują J. K. na terenie posesji przy ul. B w W (k. 86, 117 akt adm.) albo widują skarżącego wraz z bratem, kiedy przebywają oni pod wskazanym adresem przed domem (k. 84, 85 akt adm.) niejednokrotnie jedynie od 2 do 3 godzin, po czym odjeżdżają (k. 118 akt adm.), a czasem widują ich w pobliżu nieruchomości (k. 85, 84 akt adm.). Jednak świadkowie nie byli w stanie określić ani dokładnej częstotliwości przebywania skarżącego w niniejszej nieruchomości, a także czy skarżący zamieszkuje wskazaną nieruchomość. Z kolei z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez Komendę Powiatową Policji wynika, że zamieszkujący w sąsiedztwie wskazanej nieruchomości nie widzieli J. K. w jej pobliżu od kilku lat (k.16 akt adm.). Powyższe wskazuje, że brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący faktycznie stale przebywa pod wskazanym adresem zameldowania. Jednocześnie materiał dowodowy nie potwierdza, by skarżący został zmuszony do opuszczenia budynku mieszkalnego przez niezgodne z prawem zachowania osób trzecich, a zatem należy przyjąć, iż dokonał tego dobrowolnie. Należy podkreślić, że nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy wymeldowania deklaracja woli pozostawania pod danym adresem, skoro okoliczności faktyczne tej deklaracji nie potwierdzają. Nawet regularne przebywanie na posesji przez 2 lub 3 godziny nie oznacza, że skarżący w niej zamieszkuje, ale daje podstawy do stwierdzenia, że posiada on inne centrum interesów życiowych, gdzie przebywa przez pozostały czas. Natomiast zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy pozwala sformułować przekonanie, że w nieruchomości pod adresem ul. B w W skarżący nie realizuje stale swoich podstawowych funkcji życiowych. W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego, zawarte w skardze oraz w piśmie procesowym. Organ bowiem prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz wyjaśnił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Notatki Policji dowodzą temu, że skarżący nie przebywał we wskazanych w notatkach datach pod ww. adresem. Nieobecność skarżącego w tych dniach nie jest więc przypuszczeniem, jak sugeruje skarżący, ale stwierdzeniem faktu. Dodatkowo, z notatki policyjnej z przebiegu rozmowy z bratem skarżącego Ł. K. wynika, że skarżący prawdopodobnie mieszka na terenie K (k. 40 akt adm.). Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczności, w tym wielokrotne wizyty Policji we wskazanej nieruchomości, kiedy to nie zastano skarżącego, organ prawidłowo wyciągnął wniosek o niezamieszkiwaniu skarżącego pod wskazanym adresem. Dodatkowo, za niezasadny należy uznać argument skarżącego, wskazujący pozew windykacyjny wniesiony przez uczestnika postępowania K. B. jako przesłankę do uznania, że skarżący stale przebywa w spornej nieruchomości. Posiadanie definiuje treść art. 336 k.c. Wyróżnia się dwa rodzaje posiadania: posiadanie samoistne i posiadanie zależne. Posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią włada jak właściciel, wyrażając tym samym wolę wykonywania w stosunku do niej prawa własności. Posiadaczem zależnym natomiast jest ten, kto włada rzeczą w zakresie innego prawa niż prawo własności, na przykład użytkowania (art. 252 k.c.), zastawu (art. 306 k.c.), najmu (art. 659 k.c.), dzierżawy (art. 693 k.c.). Na posiadanie składają się dwa elementy: element fizyczny (corpus) i element psychiczny (animus). Animus oznacza wolę wykonywania względem rzeczy określonego prawa dla siebie. Wola ta wobec otoczenia wyraża się w takim postępowaniu posiadacza, które wskazuje na to, że uważa się on za osobę, której przysługuje do rzeczy określone prawo (por. J. Ignatowicz (w:) Komentarz, t. I, 1972, s. 768 i n.; A. Kunicki (w:) System prawa cywilnego, t. II, 1977, s. 830; postanowienie SN z dnia 25 marca 2011 r., IV CK 1/11, LEX nr 989138.) Corpus zaś oznacza, że pewna osoba znajduje się w sytuacji, która daje jej możliwość władania rzeczą w taki sposób, jak mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, przy czym nie jest konieczne efektywne wykonywanie tego władztwa (por.m.in. postanowienie SN z dnia 5 listopada 2009 r., I CSK 82/09, LEX nr 578034; postanowienie SN z dnia 30 września 2010 r., I CSK 586/09, LEX nr 630169). Co warte podkreślenia, faktycznie władanie rzeczą powinno mieć miejsce w sensie fizykalnym, np. poprzez posiadanie butów na nogach lub też dysponowanie atrybutami danej rzeczy, np. do władztwa nad samochodem wystarczy mieć klucze i dokumenty (Sitek Bronisław w: Ciszewski Jerzy (red.), Nazaruk Piotr (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, WKP 2019). Natomiast stałe przebywanie oznacza, jak wskazano już w niniejszym uzasadnieniu, zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Dane miejsce musi stanowić centrum interesów życiowych przebywającego. Zatem choć miejsce stałego pobytu oraz posiadanie nieruchomości mogą istnieć równocześnie co do tego samego przedmiotu, to posiadanie nieruchomości nie implikuje automatycznie przyjęcia tamże miejsca stałego pobytu. Pojęcia te nie są tożsame, a przy tym definicja posiadania ma szerszy charakter. Dlatego też wykazanie posiadania nieruchomości przy ul. B w W przez skarżącego nie byłoby równoznaczne z przyjęciem, iż skarżący ma tam miejsce stałego pobytu. Pogląd przeciwny oznaczałby, że osoby posiadające więcej niż jedną nieruchomość w każdej z nich przebywają stale. Wobec powyższego skarżący powinien wykazać, że powyższa nieruchomość stanowi jego centrum interesów życiowych, nie zaś, iż jest jedynie przedmiotem jego posiadania. Należy dodatkowo podnieść, że sam fakt zameldowania nie stanowi żadnego tytułu prawnego do korzystania z lokalu. Tym samym także i samo wymeldowanie danej osoby z lokalu mieszkalnego nie ma wpływu na prawa takiej osoby do tego lokalu, o ile oczywiście taka osoba posiada jakieś prawa do lokalu. Zameldowanie na pobyt stały służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzać fakt pobytu osoby w miejscu, w którym jest zameldowana. W związku z powyższym posiadanie prawa do nieruchomości jest kwestią odrębną od stałego przebywania w nieruchomości. W tej sytuacji wynik sprawy o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości w niniejszej sprawie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie. Konkludując należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ II instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, czemu wyraz dał w wydanym rozstrzygnięciu. Nie naruszył przy tym przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 ze zm.), orzekał jak w pkt I sentencji wyroku, o oddaleniu skargi. Na podstawie art. 250 p.p.s.a., Sąd przyznał wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego – koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości wynikającej z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 68), orzekając, jak w punkcie II sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło