III SA/Kr 853/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie: WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant: Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 maja 2006 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części orzekającej w punktach 1 i 2, 2. orzeka, że uchylona decyzja nie może być wykonana. Wojewoda [...] decyzją z dnia 19 maja 2006r. [...] uchylił orzeczenie Starosty N. z dnia [...].03.2006r. znak: [...] o uznaniu za nienależne świadczenie zasiłku dla bezrobotnych wypłaconego B. K. za okres od [...].09.2004r. do [...].09.2005r. w kwocie [...] zł i obowiązku zwrotu tego świadczenia. Równocześnie działając w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa Wojewoda [...] jako organ odwoławczy orzekł że: 1) zasiłek dla bezrobotnych pobrany za okres 3 miesięcy (tj. od dnia [...].09.2004r. do [...].12.2004r.) za który zgodnie z wyrokiem sądu wypłacone zostało wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy jest świadczeniem nienależnym, 2) skarżąca B. K. zobowiązana jest do zwrotu tego świadczenia (jako nienależnie pobranego) w kwocie [...] zł brutto w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn.zm.), który stanowi że osoba która pobrała nienależne świadczenie pieniężne jest obowiązana do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się między innymi – w myśl art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy "zasiłek wypłacony za okres za który w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę". Stan faktyczny sprawy, na tle którego zapadła zaskarżona decyzja został ustalony przez organy i przedstawia się następująco: W okresie od [...].10.1994 r. do [...] grudnia 2003 r. B. K. była zatrudniona w [...] Ośrodku Rehabilitacji Dzieci im. [...] w R., a stosunek pracy, jak wynikało z świadectwa pracy z dnia [...].12.2003r. ustał w wyniku rozwiązania na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. B. K. wystąpiła z powództwem do Sądu Rejonowego w N. przeciwko pracodawcy, o przywrócenie jej do pracy i o zapłatę. W toku tego postępowania przed Sądem Pracy zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy z N. i decyzją Starosty N. a dnia [...].09.2004r. została uznana za osobę bezrobotną z dniem [...].09.2004r. Jednocześnie tą samą decyzją został przyznany B. K. zasiłek dla bezrobotnych od dnia [...].09.2004r., który był wypłacony do [...].09.2005r. W dniu [...].03.2005r. zapadł wyrok Sądu Rejonowego w N. Wydział IV Sądu Pracy (sygn. akt [...]), na mocy którego B. K. została przywrócona do pracy na stanowisko dyrektora [...] Ośrodka Rehabilitacji Dzieci w R. – na poprzednich warunkach; nadto została zasądzona na rzecz B. K. kwota [...] zł brutto tytułem wynagrodzenia, przy czym do kwoty [...] zł brutto, został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Wyrok ten uprawomocnił się w dacie [...].11.2005r., gdyż w tej dacie została oddalona przez Sąd Okręgowy w K. apelacja pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego (wyrok Sądu Okręgowego w K. z [...].11.2005r. sygn. akt [...]). Wypłata zaskarżonego wynagrodzenia nastąpiła w dwóch etapach. Jak wynika z dokumentów dołączonych do skargi kwota [...] tj. kwota wynagrodzenia za jeden miesiąc wypłacone zostało w maju 2005r. natomiast za pozostałe dwa miesiące, dopiero po podjęciu przez B. K. pracy – w grudniu 2005 r. W dniu [...].12.2005r. do PUP w N. wpłynął wyrok Sądu Okręgowego w K. (w/w), w związku z czym wydana została przez Starostę N. decyzja z dnia [...].03.2006r. o uznaniu za nienależne świadczenie zasiłku dla bezrobotnych wypłaconego za okres od [...].09.2004r. do [...].09.2005r. w kwocie [...] zł i obowiązku zwrotu tego świadczenia, uznając, że przywrócenie do pracy daje podstawę do stwierdzenia, że B. K. nie była osobą bezrobotną. W odwołaniu B. K. podniosła, że przez cały okres trwania postępowania sądowego pozostawała bez pracy, co łącznie stanowi 22 miesiące podczas, gdy zasiłek wypłacony był przez okres 12 miesięcy. Przez okres 10 miesięcy i 8 dni skarżąca pozostawała bez pracy i bez środków do życia. Zdaniem skarżącej brak było zatem podstaw do żądania zwrotu wypłaconego jej zasiłku. Organ odwoławczy wydając opisaną na wstępie decyzję i uchylając orzeczenie organu pierwszej instancji stwierdził, że zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego ma jedynie przepis art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku co oznacza, że zwrotowi podlega świadczenie wypłacone tylko za ten okres za który przyznane zostało wynagrodzenie. Za ten okres uznał przerwę 3 miesiące pobierania zasiłku tj. od [...].09.2004r. do [...].12.2004r. i tylko w tym zakresie orzekł obowiązek zwrotu. W związku z tym, że zasądzone wynagrodzenie obejmowało 3 miesiące, do obliczenia zasądzonej kwoty przyjęto 3 x [...] zł co łącznie stanowi [...] zł brutto. Powyższa decyzja pomimo iż w znacznej części uwzględniała żądanie zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, to stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której B. K. podkreśliła jeszcze raz, że pozostawała faktycznie bez pracy i środków utrzymania (poza pobranym zasiłkiem przez okres od [...].01.2004r. do [...].11.2005r., kiedy po oddaleniu w dniu [...].11.2005r. apelacji pozwanego pracodawcy uprawomocnił się wyrok przywracający do pracy, co było podstawą podjęcia pracy przez skarżącą w tym dniu. Okres 22 miesięcy pozostawania bez pracy nie wynikał z winy skarżącej. Nie otrzymała żadnej propozycji pracy, a pozbawienie jej pracy przez pracodawcę było niezgodne z prawem. Zarzuciła że organy niewłaściwie interpretują treść wyroku zasądzającego wynagrodzenie za 3 miesiące i domagała się ponownego przeanalizowania sprawy przez Sąd. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga B. K. dotyczy tej części decyzji, w której organ odwoławczy orzekł co do istoty sprawy i uznał za nienależne świadczenie wypłacone od [...].09.2004r. do [...].12.2004r. żądając jego zwrotu. Analiza stanowiska organu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje na przyjęcie takiej wykładni art. 76 ust. 2 pkt 5 w/w w myśl której organ jest każdorazowo zobowiązany do skrócenia okresu zasiłkowego o okres za który wypłacono na mocy wyroku sądu odszkodowanie lub wynagrodzenie. Taką konstrukcję ustawodawca przyjął np. w art. 73 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi że "okres pobierania zasiłku (...) ulega skróceniu o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, robót publicznych oraz o okres odbywania stażu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy przypadających na okres, w którym przysługiwałby zasiłek oraz o okresy nieprzysługiwania zasiłku o których mowa w art. 75 ust. 1-3". Skrócenie okresu przysługiwania zasiłku o okres za który w związku z orzeczeniem sądu wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie jest przewidziany żadnym przepisem. Powołany przez organ przepis art. 76 ust. 2 pkt 5 nie przewiduje skrócenia okresu pobierania zasiłku, jak to ma miejsce w przypadku art. 73 ust. 4. Przepis ten jedynie przewiduje konieczność zwrotu zasiłku wypłaconego faktycznie za ten okres za który wypłacone zostało odszkodowanie lub wynagrodzenie na mocy wyroku sądu. Podkreślić należy, że ustawodawca jako nienależnie pobrany nakazuje uznać zasiłek "wypłacony" za ten okres za który w związku z orzeczeniem sądu wypłacono wynagrodzenie, odszkodowanie, a nie tylko "przyznany", co oznacza że wolą ustawodawcy było zapobiec sytuacjom polegającym na równoczesnej wypłacie zasiłku oraz wynagrodzenia. Regulacja ta koresponduje z art. 57 § 1 kodeksu pracy (kp) stanowiącym, że "pracownikowi który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 3 miesiące i nie mniej niż za 1 miesiąc". Warunkiem wypłaty wynagrodzenia przewidzianego tym przepisem jest nie tylko przyznanie go wyrokiem sądu, lecz także podjęcie pracy, gdyż dopiero z tą chwilą staje się ono wymagalne. Skarżąca podjęła pracę w dniu [...].11.2005r. po wyczerpaniu 12 miesięcznego okresu zasiłkowego przy czym bez pracy pozostawała od [...].01.2004r., a zasiłek pobierała od [...].09.2004r. W tych okolicznościach brak było podstaw do przyjęcia, że zasądzone wynagrodzenie obejmowało okres od [...].09.2004r. do [...].12.2004r. Bezspornym jest iż przyznane zostało w maksymalnej wysokości tj. trzymiesięcznego wynagrodzenia, jednakże wypłata mogła nastąpić dopiero po podjęciu zatrudnienia, za wypłacenie kwoty jednomiesięcznego wynagrodzenia co do której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, co spowodowało że wypłacona została w okresie pobierania zasiłku (maj 2005r.). Natomiast pozostała kwota tj. dwumiesięcznego wynagrodzenia wypłacona została [...].12.2005r. po upływie okresu zasiłkowego, który w przypadku skarżącej wyniósł 12 miesięcy i został wyczerpany (wg. organu) z dniem [...].09.2005r. Nie można zatem stwierdzić, że wynagrodzenie to dotyczyło tego okresu, za który wypłacono zasiłek. Takie stwierdzenie uprawnione byłoby tylko wówczas gdyby okres pozostawania bez pracy ściśle odpowiadał okresowi zasiłkowemu, co nie miało miejsca w przypadku skarżącej, która pozostawała bez pracy 22 miesiące. Skrócenie przez organy okresu zasiłkowego o trzy miesiące za które przyznano wynagrodzenie nastąpiło w wyniku niewłaściwego zastosowania art. 76 ust. 2 pkt 5 wynikającego z jego niewłaściwej interpretacji, jako przepisu uzasadniającego także skrócenie okresu zasiłkowego, gdy wypłata wynagrodzenia nastąpiła w okresie wykraczającym poza ten okres, pomimo, że uprawniony do zasądzonego wynagrodzenia pozostawał bez pracy. Sytuacja ta odpowiada dyspozycji art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) stanowi bowiem naruszenie prawa materialnego, dlatego na mocy tego przepisu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części objętej skargą tj. orzekającej o obowiązku zwrotu zasiłku jako nienależnie pobranego świadczenia.