III SA/Kr 861/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner NSA Grażyna Danielec Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi W. F. na postanowienie Wojewody z dnia 10 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 maja 2010 r., znak: [...], Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ I instancji – Prezydent Miasta - postanowieniem z dnia [...] 2010 r., znak: [...], działając na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. podjął zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie W. F. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. B w A. W jego uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że postanowieniem, znak: [...], z dnia [...] 2009 r. zostało zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie W. F. z pobytu stałego do czasu zakończenia postępowania sądowego o ochronę naruszonego posiadania (sygn. akt [...]). Wobec tego, że sprawa ta została zakończona prawomocnym wyrokiem oddalającym powództwo, tym samym ustała przesłanka uzasadniająca zawieszenie postępowania. Zażalenie od powyższego postanowienia złożyła W. F., podnosząc że zakończenie postępowania, sygn. akt [...], nie oznacza, że ustały okoliczności, które stanowią podstawę do zawieszenia postępowania. W. F. wskazała, że obecnie toczy się postępowanie spadkowe po jej ciotce, która zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu, jak również przygotowany jest pozew o wstąpienie w stosunek najmu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że przyczyną zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie meldunkowej była konieczność rozstrzygnięcia przez sąd zagadnienia wstępnego, mającego istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy meldunkowej, tj. sprawy z wniosku W. F. przeciwko Gminie w przedmiocie naruszenia posiadania lokalu przy ul. B w A. W dniu 5 marca 2010 r. Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny pismem z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt [...], zawiadomił organ I instancji o prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego, które toczyło się z powództwa W. F. przeciwko Gminie. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał na treść art. 97 § 2 k.p.a. i podkreślił, że zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, dlatego winno mieć zastosowanie wyłącznie w przypadkach określonych przez ustawodawcę. W ocenie organu odwoławczego podniesione w zażaleniu przez W. F. sprawy spadkowe nie są zagadnieniem wstępnym, na podstawie którego można zawiesić postępowanie. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła W. F. zarzucając organowi naruszenie art. 97 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że ustąpiły przyczyny zawieszenia postępowania, a także naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy w sytuacji, gdy zachodzi przesłanka do uznania nieważności przedmiotowego postanowienia. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu i instancji. Skarżąca podniosła, że zakończenie postępowania, sygn. akt [...], nie oznacza, że ustały przyczyny stanowiące podstawę do zawieszenia niniejszego postępowania. Bezspornym, jest bowiem, że toczy się postępowanie spadkowe po ciotce skarżącej, która zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu, jak również został już złożony pozew o wstąpienie w stosunek najmu. Skarżąca wskazała, że jej ciotka, najemczyni przedmiotowego lokalu wystąpiła o wykup tego lokalu od Gminy. W sytuacji gdy sąd stwierdzi, że skarżąca wstąpiła w stosunek najmu po swoim ojcu, który również miał status najemcy i zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, to okoliczność ta będzie miała kluczowe znaczenie dla przedmiotowego postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie: 1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105), 2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony, 3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, 4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W myśl natomiast § 2 art. 97 k.p.a. gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji stanęły na stanowisku, że ustąpiły przyczyny zawieszenia postępowania o wymeldowanie W. F. z pobytu stałego., a co za tym idzie, zaszła konieczność jego podjęcia. W ocenie Sądu stanowisko to jest trafne. Jedynymi przesłankami jakie zobowiązany jest ustalić organ administracji publicznej prowadzący postępowanie o wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego jest dobrowolność i trwałość jego opuszczenia przez tą osobę. Dla ustalenia czy zaistniało dobrowolne opuszczenia miejsca stałego pobytu ma znaczenie rozstrzygnięcie sprawy o naruszenie posiadania, stanowiące tzw. zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodzić się bowiem należy w całej rozciągłości, że "przejawem woli opuszczenia miejsca pobytu stałego jest niepodejmowanie we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Takim środkiem prawnym jest między innymi, choć nie wyłącznie, skorzystanie we właściwym czasie z możliwości wytoczenia powództwa posesoryjnego (...)" ( o naruszenie posiadania) "(...) do sądu powszechnego. Analogiczna sytuacja występuje wówczas, gdy skarżący wprawdzie skorzystał z takich środków prawnych, ale nie odniosły one zamierzonego skutku." (por. wyrok NSA z 10 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 281/09, LEX nr 597521). Ta ostatnio wymieniona sytuacja miała miejsce w tej sprawie, gdyż powództwo W. F. o ochronę naruszonego posiadania zostało oddalone. Skoro organy ustaliły ponad wszelką wątpliwość, że postępowanie przed Sądem Rejonowym, I Wydział Cywilny, w sprawie o sygn. akt [...], zostało prawomocnie zakończone oddaleniem powództwa skarżącej, to ustały przyczyny zawieszenia postępowania o jej wymeldowanie pobytu stałego i organ zobowiązany był, zgodnie z treścią § 2 art. 97 k.p.a., do jego podjęcia. Nie ma żadnego znaczenia dla treści rozstrzygnięcia o wymeldowanie kwestia tytułu prawnego do lokalu. Ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego, dostarcza wiedzy o przebywaniu danej osoby w określonym miejscu i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu. Z powyższych względów nie ma i nie mogło mieć zatem znaczenia w niniejszej sprawie zakończenie i wynik postępowania spadkowego jak i kto wstąpi w stosunek najmu spornego lokalu (por. wyrok WSA w Warszawie z 31 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2015/07, LEX nr 481443). Argumenty skarżącej są wobec tego niezasadne, a postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania o jej wymeldowanie z miejsca stałego pobytu za zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.