III SA/Kr 869/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. H. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt. III SA/Kr 869/12 oraz zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie radcy prawnemu M. H. wykonującemu zawód w Kancelarii Radcy Prawnego [...] (D) kwotę 270 zł (słownie: dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 869/12 podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług, a nadto kwotę 14,05 zł (słownie: czternaście złotych 05/100) tytułem zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków. Po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku oddalającego skargę strony (k. 111) skarżący wniósł o ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego (k. 131). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego (k. 173) od postanowienia Referendarza Sądowego (k. 164) postanowieniem z dnia 17 maja 2013 r. ustanowił dla skarżącego radcę prawnego (k. 179), którego Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych wyznaczyła w osobie mecenasa M. H. (k. 190). Wyznaczony radca prawny sporządził skargę kasacyjną (k. 325-329) i złożył ją w tutejszym sądzie razem z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 323-324). Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 339). W dniu 7 lutego 2014 r. do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek radcy prawnego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wniosek motywowany jest cofnięciem przez skarżącego pełnomocnictwa do reprezentowania go w sprawie przez rzeczonego radcę prawnego. Jednocześnie zawiera oświadczenie, że strona dla której został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu nie opłaciła w całości ani w części kosztów pomocy prawnej. Radca prawny domaga się przyznania opłaty w wysokości 150% stawki minimalnej oraz zwrotu udokumentowanych wydatków w wysokości 94,27 zł. Uzasadniając swoje żądania wywodzi, że wnioskowana wysokość opłaty tj. 150% stawki minimalnej wynika z nakładu pracy oraz jej okoliczności tj. konieczności przygotowania skargi kasacyjnej oraz wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia w terminie 7 dni od otrzymania informacji o ustanowieniu go pełnomocnikiem przy bardzo rozbudowanych aktach liczących kilkaset stron ze słabo czytelnymi pismami. Zastawienie kosztów zawiera z kolei jednie weryfikowalne wydatki niezbędne do poprowadzenia niniejszej sprawy tj. wydatki na korespondencję oraz zwrot kosztów dojazdów z Kancelarii do Sądu, ustalonych według stawki o której mowa w §2 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów nie będących własnością pracodawcy tj. kwoty 0,8358 zł za jeden kilometr przebiegu pojazdu. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie cofnął skarżącemu prawa pomocy (k. 438). Uzasadniając swoje rozstrzygniecie Sąd wskazał, że ponieważ po przyznaniu prawa pomocy i wyznaczeniu przez właściwy organ samorządu zawodowego konkretnego radcy prawnego, skarżący oświadczył na piśmie, że wypowiada pełnomocnictwo ustanowionemu pełnomocnikowi z urzędu i jednocześnie nie wnosi o ustanowienie innego, to w takiej sytuacji można mówić o zmianie okoliczności w rozumieniu art. 249 ppsa. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 02/163/1349 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (§1 rozp.) Zgodnie z §16 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku oświadczenie tej treści zostało złożone przez radcę prawnego. W związku z tym zachodzą warunki aby przyznać mu wynagrodzenie. Okoliczność, że przyznane skarżącemu prawo pomocy zostało cofnięte nie sprzeciwia się przy tym przyznaniu radcy prawnemu wynagrodzenia za sporządzoną i wniesioną skargę kasacyjną. Zgodnie ze stanowiskiem tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonym przy sprawach zapisanych i prowadzonych do sygn. akt. III SA /Kr 450/10 oraz III SA/Kr 455/10 osoba wyznaczona na pełnomocnika z urzędu nie może bowiem ponosić negatywnych następstw cofnięcia prawa pomocy na skutek ustalenia, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W sytuacji zaś gdy skarga kasacyjna została przez pełnomocnika z urzędu sporządzona i wniesiona przed wydaniem postanowienia o cofnięciu prawa pomocy, to po pierwsze należy przyjąć że w momencie wnoszenia skargi kasacyjnej był on pełnomocnikiem z urzędu skarżącego. A po drugie otrzymuje on wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. W myśl §2 ust. 2 powołanego rozporządzenia podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4. Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi wysokość stawek minimalnych konkretyzuje umieszczony w rozdziale 4 rozporządzenia przepis §14 różnicując w zależności od charakteru sprawy, instancji i przejawionej przez radcę prawnego aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia. Za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przysługuje radcy prawnemu, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji stosownie do §14 ust. 2 pkt. 2 lit. b) opłata w wysokości 180 zł. Kwota ta odpowiada bowiem 75% stawki określonej w §14 ust. 2 pkt. 1 lit. c). Równocześnie trzeba mieć świadomość, że skuteczne przygotowanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wiązało się dla radcy prawnego ze zwiększonym nakładem pracy co uzasadnia przyznanie mu zwiększonego wynagrodzenia. Pamiętać jednak trzeba, że zawarty w rozdziale 5 rozporządzenia przepis §15 pkt. 1 stanowi lex specialis w stosunku do §2 ust. 2 zd. 2 rozporządzenia limitując wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonych przez Skarb Państwa do wysokości maksymalnie 150% stawek minimalnych o których mowa w rozdziałach 3-4. W efekcie wysokość wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dla radcy prawnego, który nie prowadził sprawy w I instancji ustalona w oparciu o przepis §14 ust. 2 pkt. 2 lit. b) i przepis §15 pkt. 1 powołanego rozporządzenia zamknąć się musi kwotą 270 zł. Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustaloną opłatę podwyższa się o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Nadto w myśl §15 pkt. 2 rozporządzenia radcy prawnemu przysługuje zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków. Do takich wydatków można zaliczyć wykazane przez radcę prawnego koszty wydatków na korespondencję w łącznej wysokości 14,05 zł. Takiego przymiotu nie mają natomiast podane przez radcę prawnego koszty dojazdu. Gdy bowiem chodzi o dojazd radcy prawnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie związany z badaniem akt sprawy, to okoliczność ta znalazła już swoje odzwierciedlenie przy ustalaniu wynagrodzenia należnego radcy prawnemu za sporządzenie skargi kasacyjnej. Jeśli natomiast chodzi o koszty związane z dojazdem radcy prawnego na posiedzenie Sądu w dniu 9.10.2013 r. to na uwagę zasługuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt. II FSK 1197/05 a także postanowienie z dnia 13 marca 2012 r. sygn. II FZ 30/12. Wypływa bowiem z nich wniosek, że w sytuacji gdy nie było nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa, zwrot kosztów podroży pełnomocnika na rozprawę trudno uznawać za wydatki niezbędne. W realiach niniejszej sprawy radca prawny nie był zaś wzywany przez WSA w Krakowie a tylko zawiadomiono go o terminie rozprawy zaznaczając wyraźnie, że stawiennictwo jest nieobowiązkowe (k. 365). Ponadto radca prawny nie dostrzega też, że powoływane przez niego rozporządzenie odnosi się do relacji pracownik – pracodawca a nie relacji jakie łączą Skarb Państwa z radcą prawnym świadczącym pomoc prawną z urzędu. Zresztą, nawet gdyby przyjąć optymistyczne założenie, że owo rozporządzenie może być stosowane na drodze daleko posuniętej analogii, to i tak nie można tracić z pola widzenia, że ów ryczałt przysługuje za wykorzystanie samochodu niebędącego własnością pracodawcy. W realiach niniejszej sprawy radca prawny korzystał zaś z samochodu Kancelarii (co w treści wniosku wyraźnie zaakcentował). Ustaleniom, że był to samochód prywatny sprzeciwia się treść zapisów poczynionych w dowodzie rejestracyjnym samochodu (k. 431) oraz na kopii okazanej faktury z dnia 2-12-2013 r. (k. 432 - "Nabywca: M. H. Kancelaria Radcy Prawnego"). W takiej zaś sytuacji brak jest wystarczająco przekonywujących argumentów dla finansowania ze środków budżetowych Skarbu Państwa samochodu, którego koszty użycia wchodzą w koszty działalności kancelarii. W konsekwencji wszystkiego co zostało powiedziane zdaniem orzekającego nie zachodzą więc warunki do ponoszenia przez Skarb Państwa w ramach kosztów nieopłacanej pomocy prawnej żądanej przez radcę prawnego kwoty wydatków związanych z jego dojazdami do WSA w Krakowie w oparciu o przepis §15 pkt. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.