III SA/Kr 875/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec spr. Sędziowie : WSA Elżbieta Kremer AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2009 r. przy udziale Prokuratora M. C. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lipca 2008 r. Nr : [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego I . skargę oddala II . przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata R. K. – R. – Kancelaria Adwokacka w K. ul. [...] kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Decyzją z dnia [...] 2008r. znak [...] – Prezydent Miasta na wniosek A. D. z dnia 22.02.2008r. przyznał zasiłek okresowy w kwocie 174,33 zł miesięcznie od dnia 1.03.2008r. do 30.04.2008r. Jako podstawę prawną decyzji stanowi art. 104, art. 107 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego – k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art.14, art. 17 ust. 1 pkt. 4, art. 38, art. 102, art. 104, art. 106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej - zwanej dalej ustawą (Dz. U z 2004r. Nr 64 poz. 593 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz .U. nr 135 poz. 950). Zdaniem organu skarżący spełnił kryteria otrzymania świadczenia z pomocy społecznej dotyczące osiąganego dochodu (128,34 zł) i trudnej sytuacji bytowej. W odwołaniu od w/w decyzji A. D. podniósł, że nie otrzymał odpowiedzi ze strony organu o wynikach postępowania wszczętego na jego wniosek, w którym domagał się wyjaśnienia motywów w/w decyzji jak i decyzji znak [...]. Wyraził niezadowolenie z lekceważenia przez organ jego ciężkiej sytuacji życiowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9.07.2008r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 38 ustawy o pomocy społecznej, § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz art.138 § 1 pkt 1 k.p.a utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski poczynione przez organ I instancji, wskazując, że skarżący A. D. spełnił kryteria przyznania zasiłku okresowego, gdyż osiągając dochód w wysokości 128,34 w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o zasiłek nie przekroczył progu dochodu decydującego w przypadku osoby samotnie gospodarującej o prawie do uzyskania świadczenia z pomocy społecznej. Zwrócił też uwagę na charakter art. 38 ustawy, który nie precyzuje rodzaju potrzeb, mających być zaspokajanymi w oparciu o formę pomocy w postaci zasiłku okresowego. Ma on zmierzać do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Decyzja o przyznaniu A. D. kwoty 174,33 zł uwzględnia ten cel pomocy społecznej, stanowi też pomoc w usamodzielnieniu się skarżącego i w integracji ze środowiskiem. W związku z faktem, że jest to jedna z wielu decyzji wydanych na rzecz skarżącego o przyznaniu świadczeń z pomocy społecznej – dowodzi również, że organy nie pozostają obojętne wobec sytuacji życiowej strony oraz, że w miarę możliwości świadczą mu pomoc. W skardze z dnia 13.08.2008r. na w/w decyzję A. D. zarzucił błędne ustalenie przez organ stanu faktycznego sprawy i spowodowanie, że jego córka znalazła się w placówce opiekuńczo – wychowawczej. Na rozprawie w dniu 29.04.2009r. skarżący precyzując skargę, wniósł o wyższy zasiłek, gdyż spłaca kredyt. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie i podtrzymując stanowisko w sprawie, podniósł dodatkowo, że pomimo dokonanej oceny sytuacji skarżącego wskazującej na konieczność przyznania mu prawa do świadczenia z pomocy społecznej stoi na stanowisku, że skarżący posiada możliwości rozwiązania trudnej sytuacji życiowej we własnym zakresie. Aktualnie w miejscu zamieszkania skarżącego jest wiele ofert pracy, z których powinien skorzystać, tym samym mógłby poprawić sytuację życiową i doprowadzić do zamieszkania z córką. Pomoc społeczna nie może stanowić stałego źródła utrzymania, jest jedynie wsparciem w trudnych sytuacjach życiowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga A. D. nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle przepisów art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ustawy o pomocy społecznej celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości przez wspieranie tych osób w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zarazem pomoc społeczna winna zapobiegać trudnym sytuacjom życiowym przez działania w celu usamodzielnienia życiowego osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. W art. 4 ustawa nakłada na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Ustawa wskazuje przykładowo okoliczności, które mogą stanowić podstawę udzielenia pomocy społecznej wymieniając m.in. ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwałą lub ciężką chorobę (art. 7). Tego rodzaju przesłanki decydują o przyznaniu formy świadczenia pieniężnego będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie tj. o przyznaniu zasiłku okresowego. Art. 38 ustawy stanowi, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Ustalenia organu w przedmiocie kryterium dochodowego i sytuacji bytowej A. D. są prawidłowe. W miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o zasiłek skarżący uzyskał dochód w wysokości 128,34, nie przekraczając kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (477zł). Pozostaje osobą bezrobotną, bez źródła dochodu, stąd zasadnie organ uznał, że istnieje potrzeba udzielenia mu pomocy finansowej. Należy zauważyć, że decyzja Prezydenta Miasta jak i organu odwoławczego jest w gruncie rzeczy zgodna z wnioskiem skarżącego, który wnosił 22.02.2008r. o świadczenie w formie pieniężnej. Uwzględnia jego potrzeby jako osoby znajdującej się w ciężkiej sytuacji bytowej i bez pracy. Odnośnie sformułowanego na rozprawie wniosku o przyznanie mu wyższego zasiłku (gdyż spłaca kredyt) należy zauważyć, że art. 38 ustawy przewiduje miarkowanie wysokości zasiłku – w przypadku osoby samotnie gospodarującej do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie – niemniej jednak w sprawie znajduje zastosowanie również art. 3 ust. 4 ustawy stanowiący, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Sąd podziela w tym zakresie wykładnię dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 30.05.2006r. II SA/Gd 5/05 zawartą w jego tezie o tym, że "organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach realizować muszą swe ustawowe cele. Wymaga to realistycznej oceny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń. W konsekwencji nie budzi wątpliwości, że wobec ograniczonych możliwości finansowych pomocy społecznej świadczenia powinny być rozdzielane proporcjonalnie na wszystkich potrzebujących, a w pierwszej kolejności zaspokajane są najbardziej pilne potrzeby". Sąd nie znalazł wobec tego uchybień w orzekaniu organów, zarówno na gruncie prawa materialnego, jak i procesowego, stąd skarga A. D. podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)