III SA/Kr 877/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Grażyna Danielec WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Agnieszka Sotnicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia 9 czerwca 2009 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. G., działając na podstawie art. 11, art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., nr 115, poz. 728 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] 2009 r., nr [...]. Organ I instancji decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...], odmówił M. G. przyznania świadczenia w formie zasiłku stałego. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalił, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada uprawnień do świadczeń z ZUS, jest zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Kryterium dochodowe obliczone na podstawie art. 8 ust 1 ustawy o pomocy społecznej wynosi w przypadku skarżącego 477 zł. Organ I instancji zaznaczył ponadto, że pomimo, iż skarżący dostarczył harmonogram uczestnictwa w zajęciach terapii w dalszym ciągu nie podjął leczenia zamkniętego, a także nie zachowuje abstynencji alkoholowej. Skarżący parokrotnie zgłosił się do ośrodka pomocy społecznej po wpływem alkoholu. Zdaniem organ i Instancji, skarżący nie podjął kroków w kierunku leczenia odwykowego oraz nie współpracuje z pracownikiem socjalnym, a tym samym nie wykorzystuje możliwości rozwiązania swoich trudnych sytuacji życiowych. Ponadto zachowanie skarżącego w trakcie wizyt w ośrodku było niestosowne i obraźliwe. Fakt nie wywiązywania się przez skarżącego z podjętych zobowiązań, w ocenie organu I instancji, uznać należy za brak współdziałania z pracownikiem socjalnym, co uzasadnia odmowę przyznania świadczenia w formie zasiłku. Odwołanie od tej decyzji złożył M. G. wskazując, że jest osobą niepełnosprawną i nie posiada żadnego źródła dochodu. Jego stan zdrowia ciągle się pogarsza. Zdaniem skarżącego twierdzenie MOPS, że nadużywa on alkoholu jest nieuzasadnione, gdyż nie został ukarany żadnym mandatem za nietrzeźwość, jak również w stosunku do niego nie interweniowały żadne służby porządkowe. Ponadto uczęszcza na spotkania "A.A.". Z związku z powyższym zdaniem skarżącego, nieprawdziwy jest zarzut, że nie współdziała z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Podnosi także, że jego sytuacja finansowa jest krytyczna i jest on zdany na pomocy swoje matki. Odmowa przyznania zasiłku stałego, zdaniem skarżącego, jest całkowicie nieuzasadniona i wniósł o przyznanie mu tego świadczenia. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jednoznacznie potwierdza, że M. G. ma problemy alkoholowe. Skarżący wielokrotnie zobowiązywał się do podjęcia leczenia odwykowego, jak również do zachowania abstynencji alkoholowej. Był pouczony o konsekwencjach spożywania alkoholu, tj. o możliwości wstrzymania lub odmowy udzielenia pomocy finansowej, co potwierdza oświadczenie skarżącego z dnia 27 maja 2008 r. znajdujące się w aktach sprawy. Jak wynika z akt sprawy, a zwłaszcza z notatek służbowych sporządzanych przez pracowników socjalnych, skarżący w dalszym ciągu nadużywa alkoholu, ponadto jest agresywny, odgraża się. W ocenie organu odwoławczego, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, można stwierdzić, że pomimo uczęszczania na spotkania "A.A." prowadzona terapia wobec skarżącego nie przynosi żadnych rezultatów. Wynika to głównie z faktu, że aktywność skarżącego ogranicza się jedynie do pisemnego potwierdzenia swojej obecności na spotkaniach, bez podejmowania jakichkolwiek działań w celu zmobilizowania się do zachowywania abstynencji alkoholowej. Ponadto skarżący nie uczestniczy regularnie w tych zajęciach i konsekwentnie odmawia poddania się zamkniętemu leczeniu odwykowemu. W związku powyższym Kolegium uznało, że skarżący nie realizuje swoich zobowiązań zmierzających do rozwiązaniu problemu alkoholowego i nie współdziała z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. W tych okolicznościach organ I instancji odmawiając przyznania zasiłku stałego - w ocenie Kolegium - trafnie powołał się na art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Jak zaznaczył organ odwoławczy, skarżący spełnia kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o zasiłek stały, niemiej jednak okoliczność ta nie ma bezwzględnego znaczenia, zwłaszcza, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 11 ustawy o pomocy społecznej. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 czerwca 2009 r., znak: [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył M. G. Podniósł w jej treści, że z uwagi na stan zdrowia nie jest stanie podjąć żadnej pracy. Posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Od czasu wstrzymania zasiłku, jedyną formą pomocy jaką otrzymuje z MOPS są obiady o wartości 4,16 zł dziennie. Zaznaczył, że utrzymanie mieszkania możliwe jest tylko dzięki pomocy matki. W związku z powyższym brak zasiłku stałego może doprowadzić do utraty przez jego rodzinę mieszkania. W odpowiedzi na tą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie bowiem Sądu zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Zarówno organ odwoławczy jak organ I instancji odmawiając w niniejszym przypadku przyznania skarżącemu pomocy społecznej w formie zasiłku stałego powołały się na art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji stanowił, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W motywach podjętych rozstrzygnięć organy wskazały, że skarżący mimo, że spełnia kryterium dochodowe uprawniające go do ubiegania się o przyznanie zasiłku stałego, to nie realizuje swoich zobowiązań zmierzających do rozwiązania problemu alkoholowego, nie podejmuje działań zmierzających do zachowania abstynencji alkoholowej, nie uczestniczy regularnie w zajęciach grupy "A.A." ograniczając się, gdy jest obecny jedynie do potwierdzenia swojej bytności oraz konsekwentnie odmawia poddania się zamkniętemu leczeniu odwykowemu, co uznały za brak współpracy skarżącego z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy. Wobec tego kontrola Sądu obejmowała w szczególności prawidłowość ustaleń w tym zakresie a w konsekwencji prawidłowość zastosowania art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem Sądu nie można w rozpatrywanej sprawie postawić organom zarzutu naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy potwierdza ustalenia organów w zgodzie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. zobowiązujące je do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny zgodnie ze swobodna oceną dowodów. Sytuacja osobista, zdrowotna i materialna skarżącego jest znana organom pomocy społecznej. Skarżący od 1995 r. ubiegał się o przyznanie mu świadczeń z pomocy społecznej, czy to w formie posiłków, czy to w formie zasiłków. Nie budzą wątpliwości okoliczności potwierdzone w przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym w niniejszy postępowaniu, a mające również odzwierciedlenie w dokumentach zgromadzonych na poczet wcześniejszych postępowań administracyjnych, świadczące o tym, że skarżący jest osobą uzależnioną od alkoholu, z którego to uzależnienia się leczy. Stwierdzono także u niego padaczkę alkoholową, zmiany charakterologiczne. Dostarczony organowi przez skarżącego harmonogram uczestnictwa w zajęciach terapii alkoholowej zdaje się potwierdzać uczestnictwo skarżącego, choć nieregularne, to jednak sporządzone notatki służbowe wskazują, iż skarżący nadużywa w dalszym ciągu alkoholu, podczas wizyt w organie był niejednokrotnie pod wpływem alkoholu, był agresywny, mówił nieskładnie, bez sensu. Wobec powyższego argument skarżącego, że "nie byłem karany żadnym mandatem za nietrzeźwość" nie może być uznany za zasadny. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy dawał wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że skarżący nie podejmuje działań zmierzających do przezwyciężenia swojej trudnej sytuacji – uzależnienia alkoholowego. Ograniczał się tylko do potwierdzenia swojej bytności w zajęciach i mimo wcześniejszych zapewnień i zobowiązań nie podejmuje zamkniętego leczenia odwykowego, które przyczyniłoby się do rozwiązania tej sytuacji. Skarżący nie wytłumaczył też z jakich powodów nie podejmuje zamkniętego leczenia odwykowego. Podkreślić należy, jak słusznie podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1415/07; LEX nr 489083, "że celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie na koszt podatnika osób i ich rodzin, które nie chcą podjąć trudu wyjścia z ciężkiej sytuacji materialnej. Dlatego też, osoby, które wnoszą o przyznanie im pieniędzy publicznych - w postaci np. zasiłku celowego lub okresowego - na zaspokojenie własnych potrzeb mają obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swej trudnej sytuacji, pod rygorem odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej)." Takie działanie skarżącego w kwestii skutecznego rozwiązania swojego problemu alkoholowego w sytuacji ubiegania się o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego trafnie zostało zatem uznane przez organy za brak współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej, o których skutkach skarżący został przez organy poinformowany i podczas wywiadu środowiskowego i wynikało z treści wcześniejszych decyzji ,których był adresatem. W ocenie Sądu stanowiło to wystarczającą podstawę do odmowy przyznania skarżącemu pomocy na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Organy w sposób nie wadliwy, więc odczytały treść normy prawnej wyrażonej w tym przepisie i prawidłowo go zastosowały. Nie można postawić im również i zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Jedynie zmiana postawy skarżącego i podjęcie należytych działań w przezwyciężeniu uzależnienia alkoholowego mogą być ewentualną przesłanką do ubiegania się o pomoc finansową. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę oddalił.