III SA/Kr 881/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-10-04

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać oddalony, jeśli strona nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie sądu do uzupełnienia dokumentacji?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona nie wykazała w sposób przekonujący swojej sytuacji majątkowej i nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie sądu do uzupełnienia dokumentacji, co jest niezbędne do przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
J. Ś. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON. Wnioskodawca podał swoje dochody i wydatki, jednak zarządzeniem sądu został wezwany do przedstawienia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, w tym rachunków, wyciągów bankowych i zeznań podatkowych. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. II. Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 4 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Opisując swój majątek zadeklarował brak nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Opisując stan majątkowy żony wpisał iż otrzymuje emeryturę 2000 zł. Określając wysokość miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego wpisał 980 zł swojej emerytury i 2000 zł emerytury żony. Uzasadniając swoje starania podniósł, iż utrzymuje się z wykazanej emerytury i nie stać go na opłaty sądowe. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że czynsz wynosi 400 zł, media 200 zł, telefony 70 zł, jedzenie 1500 zł, chemia 200 zł, leki 300 zł, ubrania 300 zł. Zarządzeniem z 3 września 2018 r. wezwano skarżącego o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe: • spis miesięcznych wydatków rodziny, związanych z bieżącymi potrzebami poparty odpowiednimi rachunkami, • wyciągi z kont bankowych wnioskodawcy oraz jego zony obejmujące operacje z ostatnich trzech miesięcy i obecny stan, • wyciągi z lokat bankowych, • zeznań podatkowych wnioskodawcy i jego małżonki za 2017 r, • oświadczenie czyją własnością jest lokal w którym mieszka rodzina, • dowody przelewów, przekazy, emerytur wnioskodawcy i jego małżonki za ostatni miesiąc. Wezwanie doręczono w dniu 10 września 2018 r. Pozostało bez odpowiedzi. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne i w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Co się natomiast tyczy sformułowanego przez stronę wniosku o ustanowienie adwokata to stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie adwokata o ile złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem orzekającego, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Wnioskodawca jednak nie udzielił na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które został poproszony. To powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Wszystkie pytania dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez stronę i wystarczało udzielić jednoznacznych odpowiedzi. Skoro jednak decyzja wnioskodawcy była inna, to z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło