III SA/Kr 882/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. i H. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. i H. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania zmiany koncesji postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym dnia 04.08.2016 r. (wpływ) na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagali się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podali, że pozostają ze sobą we wspólnym gospodarstwie domowym . Określając swój majątek zadeklarowali dom jednorodzinny o powierzchni 220 m2 i wartości 400 tys. zł, nieruchomość rolną o powierzchni 9 ha określona przez siebie jako nieużytki, firmę o wartości 3.000.000 zł (trzy miliony złotych). Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacowali łącznie na kwotę 3500 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentowali że, po zapłaceniu leasingów i podatków zostaje im na utrzymanie 3500 zł. Podnieśli, że na lekarstwa oboje wydają łącznie 1000 zł, zaś na gaz, prąd i inne opłaty przeznaczają ok. 1200 zł. W konsekwencji na wyżywienie zostaje im ok. 1300 zł miesięcznie. Wymieniając zobowiązania wyjawili kredyt na 1.300.000 zł (jeden milion trzysta tysięcy. Wobec tego, że zwarte we wniosku oświadczenia wzbudziły wątpliwości więc zarządzeniem z dnia 23.08.2016 r. poproszono skarżących (dokonując doręczenia do rąk ich pełnomocnika adw. M. K.) o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe mające na celu: o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy deklarowaną obecnie przez skarżących wysokością dochodów (3500 zł) a złożonymi przez ich pełnomocnika w piśmie z dnia 8.02.2016 r. wyjaśnieniami stosownie do których skarżący uzyskują miesięcznie łączny dochód na poziomie ok. 6000 zl (k. 256), o wyjaśnienie jak należy rozumieć poczynioną w rubryce "7.3. Przedmioty wartościowe" wzmiankę o treści "Firma – 3.000.000" o przedstawienie złożonych przez skarżących deklaracji podatkowych za rok 2015 r. o udokumentowanie wysokość spłacanych miesięcznych rat kredytu w wysokości 1.300.000 zł o wyjaśnienie kiedy i na jaki cel (np. konsumpcyjny, mieszkaniowy, inwestycyjny, obrotowy) został przez skarżących zaciągnięty kredyt w wysokości 1.300.000 zł?. ▪ jeśli kredyt został zaciągnięty na cele nie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej wyjawienie jakie dochody deklarowali skarżący przed bankiem wykazując swoją zdolność do terminowego regulowania przyjmowanych zobowiązań tzw. zdolność kredytową? ▪ czy występują trudności z terminowym spłacaniem tych rat? Jeśli tak okazanie kopii stosownych monitów albo wezwań? o udokumentowanie rachunkami deklarowanych przez skarżących oraz ich pełnomocnika (k. 256) miesięcznych wydatków na ogrzewanie, wodę, energię elektryczną, miesięczne zobowiązania publiczno-prawne, miesięczne wydatki na lekarstwa i wizyty u lekarzy, o wyjaśnienie czy skarżący posiadają (razem lub osobno) jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak to okazanie wyciągów obrazujących historię operacji dokonanych na wszystkich tych rachunkach w okresie ostatnich sześciu miesięcy. Jeśli skarżący nie posiadają żadnych rachunków bankowych złożenie na tę okoliczność jednoznacznych pisemnych oświadczeń, Zarządzenie – mimo przedłużenia terminu - nie zostało wykonane. Pełnomocnik skarżących udzielił wybiórczych informacji. Potwierdził, że wykazywana przez skarżących wartość firmy - 3.000.000 zł (trzy miliony złotych) wynika z jej oszacowania, Ogólnikowo podał, że rozbieżności między deklarowaną obecnie przez skarżących wysokością dochodów (3500 zł) a składanymi wcześniej przez niego wyjaśnieniami stosownie do których skarżący uzyskują miesięcznie łączny dochód na poziomie ok. 6000 zl (k. 256) wynikają ze zmian w zakresie świadczeń emerytalnych oraz przychodów z dzierżawy nieruchomości. Nie przedstawił zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2015 przez skarżącego A. C., ograniczając się tylko do okazania deklaracji PIT-36 skarżącej H. C. Poprzestając na okazaniu dokumentu dotyczącego umowy kredytowej nr [...] nie wyjaśnił, czy dokument ten dotyczy wykazywanego przez skarżących kredytu w wysokości 1.300.000 zł czy innego. Nie udokumentował rachunkami deklarowanych miesięcznych wydatków skarżących na ogrzewanie, wodę, energię elektryczną, miesięczne zobowiązania publiczno-prawne, miesięczne wydatki na lekarstwa i wizyty u lekarzy. Nie wyjaśnił, czy skarżący posiadają (razem lub osobno) jakieś rachunki bankowe. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących. Skarżący ani ich pełnomocnik nie udzielili jednak na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które byli proszeni. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć zaś trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinni sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Dla profesjonalnego pełnomocnika z usług którego skarżący korzystają wskazana w powołanym wyżej przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa reguła prawa i przedstawione kierunki jej wykładni nie powinny być zaskoczeniem. Wszystkie pytania oraz kierowane do skarżących żądania przedstawienia określonych dokumentów źródłowych nie wychodziły poza rzeczową potrzebę i dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych imieniem skarżącego. Wystarczało udzielić jednoznacznych odpowiedzi i przedstawić żądane dokumenty. Dziwi więc unikanie jednoznacznych odpowiedzi np. o to czy skarżący posiadają (razem lub osobno) jakieś rachunki bankowe. Dziwi również brak przedstawienia wymaganych dokumentów źródłowych, zwłaszcza zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2015 przez skarżącego A. C. Poza tym trzeba pamiętać, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). Oczywistym zaś pozostaje, że osoby do których należy firma wyceniana na 3.000.000 zł (trzy miliony złotych) są najzwyczajniej bogate w potocznym tego słowa znaczeniu. Mając to wszystko na uwadze należało więc odmówić wnioskowi skarżących i w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.