III SA/Kr 884/12
WyrokWSA w Krakowie2013-02-19
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Halina Jakubiec, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące zwrotu kosztów przechowywania pojazdów, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, ze względu na wątpliwości co do właściwości organu i sposobu orzekania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 138 § 2 k.p.a., poprzez niewystarczające uzasadnienie uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący, dlaczego uznał za nieprawidłowe ustalenie właściwości miejscowej przez organ pierwszej instancji oraz nie odniósł się do istotnych zmian w przepisach dotyczących kosztów przechowywania pojazdów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. wystąpiła z wnioskiem o zwrot kosztów przechowywania pojazdów usuniętych z drogi. Naczelnik Urzędu Skarbowego przyznał zwrot części kosztów za jeden pojazd, a w pozostałym zakresie odmówił lub pozostawił wniosek bez rozpoznania z uwagi na niewłaściwość miejscową. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na wątpliwości co do sposobu orzekania i właściwości organu. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego A i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 kwietnia 2012r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdów I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 138 § 2 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w zw. z art. 18 i 17ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity, Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., zwanej dalej ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji),uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego A z dnia [...] 2012 r. nr [...], [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego.
A Sp. z o.o. z siedzibą w K pismem z dnia 8 lipca 2011 r. wystąpiło do Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów przechowywania niżej wymienionych pojazdów:
1. Mazda [...] o nr rej. [...]
2. Fiat [...] o nr rej. [...]
3. Fiat [...] o nr rej. [...]
4. Volkswagen [...] o nr rej. [...]
w okresie od dnia zdeponowania pojazdów na parkingu przez Policję do dnia przekazania do kasacji.
Postanowieniem z dnia [...] 2012 r. nr [...], [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego A, na podstawie art. 123 § 1 oraz art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 17 i art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm., zwanej dalej Prawem o ruchu drogowym) i § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity, Dz. U. z 2011 r. Nr 46, poz. 237), przyznał zwrot wydatków związanych
z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenie za dozór pojazdu marki Mazda [...]
o nr rej. [...] w okresie od dnia zdeponowania pojazdu na parkingu, tj. od dnia 24 lipca 2009 r. do dnia 3 września 2010 r. w kwocie 4.965,40 zł (słownie cztery tysiące dziewięćset sześćdziesiąt pięć złotych 40/100). Odmówił natomiast przyznania wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenie za dozór tego pojazdu w okresie od 4 września 2010 r. do dnia 5 maja 2011 r. W pozostałym zakresie pozostawił bez orzekania (wniosek) z uwagi na niewłaściwość miejscową Naczelnika Urzędu Skarbowego A do orzekania w pozostałych sprawach.
W jego uzasadnieniu podniesiono, że Naczelnik wskazał, że Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu działając zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018 ze zm.) przekazał przedmiotowy wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego B, który to pismem z dnia 17 sierpnia 2011 r. przekazał do Urzędu Skarbowego A.
Wniosek dotyczył pojazdów usuniętych z drogi w trybie art. 130a Prawa
o ruchu drogowym, których przepadek został orzeczony postanowieniami Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny w okresie od kwietnia do maja 2011 r.
Zgodnie z treścią art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2011 r. o zmianie ustawy prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018) Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu,
o którym mowa w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, do dnia wejście
w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy zmienianej tj. do dnia 4 września 2010 r.
Koszty związane z przechowywaniem samochodów wymienionych
we wniosku za przedmiotowy okres powinien ponieść Skarb Państwa.
O właściwości organu administracji publicznej decyduje treść art. 21 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 21 § 1 k.p.a. właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się:
1) w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia; jeżeli nieruchomość położona jest na obszarze właściwości dwóch
lub więcej organów, orzekanie należy do organu, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości,
2) w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy - według miejsca,
w którym zakład pracy jest, był lub ma być prowadzony,
3) w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju,
a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.
Naczelnik pismami: z dnia 12 września 2011 r., 25 października 2011 r.
oraz z dnia 12 grudnia 2011 r. zwracał się do Zarządu Infrastruktury Komunalnej
i Transportu w sprawie przekazania postanowień sądu oraz o wskazanie adresów zamieszkania byłych właścicieli samochodów w celu ustalenia właściwości organu zgodnie art. 21 k.p.a.
Zgodnie z treścią ww. artykułu właściwość organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania w kraju, a w braku zamieszkania w kraju, według miejsca pobytu byłych właścicieli pojazdów. Dopiero jak nie można ustalić miejsca zamieszkania lub pobytu o właściwości organów decyduje miejsce zdarzenia powodujące wszczęcie postępowania, a więc siedziba parkingu.
Naczelnik Urzędu Skarbowego A po analizie przedmiotowego wniosku, uwzględniając uzyskane informacje dotyczące adresów zamieszkania byłych właścicieli pojazdów (odpowiedź Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu -pismo z dnia 17 listopada 2011 r.; data wpływu: 23 grudnia 2011 r.) postanowił przyznać jednostce prowadzącej parking – A Sp. z o.o. z siedzibą w K zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu marki Mazda [...] o nr rej. [...], który był własnością do dnia przejścia na rzecz Skarbu Państwa M. M., zarn. K, ul. A, za okres od dnia zdeponowania na parkingu, tj. od dnia 24 lipca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. do dnia 4 września 2010 r. w kwocie 4.965,40 zł (słownie cztery tysiące dziewięćset sześćdziesiąt pięć złotych 40/100) - wyliczenia dokonano w następujący sposób: (ilość dni x stawkę) - tj. 407 dni x 12.20 zł= 4.965,40 zł. Jednocześnie Naczelnik odmówił przyznania wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu w okresie od dnia 4 września 2010 r. do dnia 5 maja 2011 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy- Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018 ze zm.).
Natomiast w pozostałym zakresie, tj. dotyczącym następujących samochodów:
• Fiat [...] o nr rej. [...]
• Fiat [...] o nr rej. [...]
• Volkswagen [...] o nr rej. [...]
jako niewłaściwy miejscowo pozostawił wniosek bez orzekania. Naczelnik uważa, że A Sp. z o.o. z siedzibą w K powinno złożyć odrębne wnioski do organów właściwych zgodnie z adresami zamieszkania byłych właścicieli ww. samochodów.
Z powyższym rozstrzygnięciem Naczelnika Urzędu Skarbowego A nie zgodziła się Spółka A Sp. z o.o.z siedzibą w K i wniosła zażalenie.
W jego treści Spółka wskazała, że niezasadna jest odmowa przyznania kosztów przechowywania pojazdu marki Mazda [...] o nr rej. [...] za okres
od 4 września 2010 r. do dnia jego likwidacji. Przyznała, że zgodnie z art. 13 ustawy z dnia22 lipca 2011 r. o zmianie ustawy prawo o ruchu drogowym i zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018 ze zm.), Skarb Państwa ponosi koszty do dnia wejścia w życie owej ustawy, czyli do 4 września 2010 r. Zgodnie jednak z treścią art. 102 § 2 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym
w administracji, organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Ponieważ Spółka wykonywała usługę w okresie od daty zatrzymania pojazdu do daty jego likwidacji winna za ten okres otrzymać należność. Co do pozostawienia bez rozpoznania wniosków w zakresie dotyczącym przyznania kosztów przechowywania pojazdów: Fiat [...] o nr rej. [...], Fiat [...] o nr rej. [...], Volkswagen [...] o nr rej. [...] z uwagi na niewłaściwość miejscową do orzekania, Spółka wskazała, że nie może się zgodzić z takim stanowiskiem. Zgodnie bowiem z treścią art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a przy braku zamieszkania w kraju, według miejsca pobytu strony; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania lub pobytu – według miejsca ostatniego ich zamieszkania lub pobytu w kraju. Skoro wprost z przepisu wynika, że właściwość ustala się według miejsca siedziby strony, to niezrozumiałym jest przyjęcie, iż właściwość zależy od miejsca zamieszkania byłych właścicieli pojazdów. Osoby te nie są stronami postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż interes prawny w tym postępowaniu ma Spółka, a nie byli właściciele zdeponowanych na parkingu Spółki samochodów.
W uzasadnieniu opisanego na wstępie zaskarżonego postanowienia kasacyjnego Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że postanowienie organu I instancji podlega uchyleniu a sprawa zostaje skierowana do ponownego rozpatrzenia, gdyż wątpliwości organu odwoławczego budzi orzeczenie w jednym postanowieniu o przyznaniu i odmowie przyznania zwrotu kosztów oraz o pozostawieniu w pozostałym zakresie wniosku strony bez rozpoznania z uwagi na niewłaściwość miejscową. Inne są bowiem, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej podstawy prawne takich rozstrzygnięć, a zatem powinny być przeprowadzone odrębne postepowania, zakończone odrębnymi orzeczeniami.
W skardze do sądu administracyjnego na opisane na wstępie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Spółka A Sp. z o.o. z siedzibą w K zarzuciła organowi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i przyjęcie błędnego poglądu, że stroną postępowania w tej sprawie są byli właściciele samochodów zdeponowanych na parkingu strony skarżącej a nie wnioskująca o zwrot kosztów z tym związanych strona skarżąca.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga jest zasadna, a kontrolowane postanowienia naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu skutkującym ich uchyleniem.
Podkreślić należy, że podstawą wydania kontrolowanych w tym postępowaniu sądowym postanowień był art. 102 § 2 oraz art. 17 i 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 138 § 2 i 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r.,
Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.).
W świetle tego pierwszego z przytoczonych przepisów organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych
z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna
z osób wymienionych w art. 101 § 1.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie kontroli sądu zostały poddane postanowienia, wydane na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wypowiada się
w kwestii rodzaju rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy, do którego wpłynęło zażalenie od postanowienia organu I instancji, wydanego na podstawie art. 102 § 2ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W myśl art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nakazującym odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy rozpatrując zażalenie w ramach kompetencji wskazanych art. art. 138 § 2 k.p.a., powinien uwzględniając specyfikę postępowania egzekucyjnego zbadać jedynie zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia
i w sytuacji, gdy uznaje zarzuty zawarte w zażaleniu za zasadne powinien uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Nie można jednak twierdzić, że organ ten został zwolniony od wskazania
w uzasadnieniu postanowienia kasacyjnego, które to przepisy postępowania zostały naruszone, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej wyraził jedynie wątpliwość, co do poprawności orzeczenia przez organ I instancji w jednym akcie administracyjnym o przyznaniu i o odmowie przyznania zwrotu kosztów oraz o pozostawieniu w pozostałym zakresie wniosku strony bez rozpoznania z uwagi na niewłaściwość miejscową. Dodał przy tym, że jego zdaniem różne są podstawy prawne takich rozstrzygnięć, a zatem powinny być przeprowadzone odrębne postępowania, zakończone odrębnymi orzeczeniami.
W ocenie Sądu przedstawione motywy wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego przez organ odwoławczy nie są wystarczające do uznania, że rzeczywiście należało w ramach kompetencji przyznanych art. 138 § 2 k.p.a. uchylić w tym stanie faktycznym i prawnym postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego A i przekazać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, a działanie te są prawnie uzasadnione.
Dyrektor Izby Skarbowej nie odniósł się do żadnych konkretnych przepisów ze względu na które należało podjąć takie rozstrzygnięcie.
Przyznać należy, że zgodnie z art. 19 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany z urzędu przestrzegać swojej właściwości w całym toku postępowania, co oznacza, jak zasadnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
w wyroku z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 968/07; LEX nr 419029,
że: "Nałożony na organy administracji publicznej przez art. 19 k.p.a. obowiązek kontroli właściwości do rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej spoczywa
na nich w każdym stadium postępowania, aż do jego zakończenia decyzją ostateczną."
Nie należy jednakże zapominać, że w polskim systemie prawnym
o właściwości organu do rozpoznawania i załatwiania określonej kategorii spraw stanowią jednak nie przepisy normujące zakres działania, lecz regulujące kompetencje przepisy zawarte w ustawach o charakterze materialnoprawnym
(zob. J. Borkowski, Zakres przedmiotowy kodeksu postępowania administracyjnego w świetle nowelizacji, PiP 1980, z. 5, s. 39; W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 18.)oraz te przepisy ustaw ustrojowych,
które dotyczą kompetencji organów administracji publicznej.
W pierwszej zatem kolejności zadaniem organów, w tym i organu odwoławczego, było dokonanie właściwej wykładni przepisu art. 130a ust. 10 Prawa
o ruchu drogowym, przepisów intertemporalnych, jeżeli takie miały zastosowanie,
w relacji do art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym od 10 czerwca 2009 r. (zob. pkt II wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn.. akt P 4/06; OTK – A 2008/5/76) pojazd usunięty
z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przechodzi na rzecz Skarbu Państwa.
Rzeczywiście w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany był pogląd, że terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa należności związanych z dozorem pojazdu jest dzień w którym upłynął 6 miesięczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu z drogi. Istotną wątpliwość budziło natomiast zagadnienie,
czy Skarb Państwa jest zobowiązany do zapłaty wyżej wymienionych należności także za okres poprzedzający, gdy nie był jeszcze właścicielem pojazdu z mocy prawa, w sytuacji, gdy właściciel nie odebrał pojazdu.
Wątpliwości te spowodowały, że skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 15 lutego 2009 r., sygn.. akt I OSK 542/09 przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości:
"czy organ egzekucyjny na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może przyznać na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i 2 Prawa o ruchu drogowym?" oraz "czy w świetle art. 130a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, organ egzekucyjny jest zobowiązany do zwrotu na rzecz dozorcy kosztów usunięcia z drogi pojazdu nieodebranego przez właściciela?".
Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 29 listopada 2010 r. uchwałę,
w składzie siedmiu sędziów, sygn.. akt I OPS 1/10, w której stwierdził, że: "Jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych
z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie
art. 102 § 2 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia". (rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r.
w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity, Dz. U. z 2011 r. Nr 46, poz. 237).
NSA podniósł też, że nie można uznać za zgodną z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą państwa prawnego sytuacji, w której wyznaczony
przez starostę podmiot prowadzący parking lub podmiot usuwający pojazd z drogi miałby zostać pozbawiony należności za dozór pojazdu przez 6 miesięcy tylko z tego względu, że pojazd nie został odebrany przez właściciela.
Skład orzekający w tej sprawie pogląd ten w pełni podziela.
Wskazać należy, że rozporządzenie Rady Ministrów z 23 kwietnia 2002 r.
w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) zostało uchylone
na podstawie art. 3 oraz 15 ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo
o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018) z dniem 3 marca 2011 r.
Artykułem 1 pkt 10 lit. a-c, j, k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 ze zm., zwanej dalej ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw) dokonano też zmiany treści art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym z dniem 4 września 2010 r. Zmiany te dotyczyły m.in. tego, że obecnie orzeka się o przepadku pojazdu usuniętego z drogi
(w przypadkach określonych w tym przepisie) na rzecz powiatu.
Dodany też został art. 130a ust. 10h ww. ustawy, z którego wynika, że koszty związane, m.in. z przechowywaniem pojazdu ponosi co do zasady właściciel tego pojazdu, przy czym decyzję w tym przedmiocie wydaje starosta.
Ponadto przywołana wyżej ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy
-Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw zawiera również regulacje międzyczasowe.
Art. 13 tej ustawy stanowi, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie
od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Analiza powyższego przepisu międzyczasowego daje podstawę
do stwierdzenia, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów
w przypadkach wymienionych w tym przepisie, ale także wtedy, gdy termin
6 miesięcy od dnia ich usunięcia upłynął przed dniem 11 czerwca 2009 r.
Regulacja prawna problematyki usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wskazuje, że jest to zadanie publiczne o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy, czy też z udziałem podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są między innymi dozorcy parkingów dla takich pojazdów. Jeżeli te zadania są wykonywane przez te jednostki, wyznaczone
przez organy administracji (w tym wypadku przez skarżącą Spółkę, to łączy
te jednostki z organami administracji stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, ze otrzymują one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków.
Żaden jednakże z organów orzekających w rozpatrywanej sprawie, w ogóle nie brał pod uwagę wskazanych powyżej zmian w przepisach mających zastosowanie w tej sprawie, a przynajmniej nie wskazują na to uzasadnienia poddanych kontroli kwestionowanych skargą postanowień.
Sąd administracyjny kontrolując nawet postanowienia kasacyjne, jak w tym wypadku, nie może się domyślać (także i strony) powodów wydanego rozstrzygnięcia.
O ile zrozumiałym jest odmowa przyznania zwrotu kosztów związanych
z dozorem po 4 września 2010 r. w odniesieniu do samochodu marki Mazda [...]
o nr rej. [...], z uwagi na wejście w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r.
o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw,
to niezrozumiałym jest wskutek braku należytego uzasadnienia w tym zakresie, uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez wzgląd na właściwość różnych organów, co do orzeczenia kosztów związanych z dozorem pozostałych samochodów, także do dnia 4 września 2010 r. Organ odwoławczy nie wskazał, z jakich powodów uznał, że nieprawidłowe jest stanowisko organu I instancji w zakresie ustalania właściwości organu orzekającego w sprawie kosztów dozoru zdeponowanych na parkingu skarżącej Spółki samochodów, w sytuacji gdy organ I instancji podnosi, że przesądza o tym treść art. 21 k.p.a., a nie art. 19 do 20ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji, czy też znowelizowany art. 130a (zwłaszcza ust. 10h tego artykułu) Prawa o ruchu drogowym. Trafnie zwróciła uwagę strona skarżąca, że jeżeli art. 21 k.p.a. miałby przesądzać o właściwości organu do orzeczenia o zwrocie kosztów dozoru pojazdów, to ona jako wnioskodawca jest stroną, a nie właściciele zdeponowanych na parkingu skarżących pojazdów, których przepadek na rzecz Gminy orzeczono stosownymi postanowieniami sądu powszechnego.
Sprawa jednakże się komplikuje wskutek zmiany art. 130a Prawa o ruchu drogowym. Dlaczego więc błędne było pozostawienie bez rozpoznania wniosku strony skarżącej wobec pozostałych samochodów zdaniem organu odwoławczego. Dyrektor Izby Skarbowej w ogóle nie nawiązał do mającej najistotniejsze znaczenie w tej sprawie zmiany art. 130a, który otrzymał ust. 10h i jaki ma to wpływ na właściwość rzeczową i miejscową organów w kwestii zwrotu poniesionych
przez skarżącą Spółkę kosztów, o których mowa w art. 102 § 2 ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie odniósł się też do zarzutów wskazanych w zażaleniu. Po raz kolejny podkreślić należy, że po 4 września 2010 r. z przepisów przejściowych wynika, że urzędy skarbowe utraciły swą właściwość rzeczową na rzecz starosty, którego zadania wykonuje w tym konkretnym przypadku Prezydent Miasta, a informację co do tego organy miały już przy piśmie z dnia 21 września 2011 r.(k. 69 akt administracyjnych). Przyznać należy,
że organy skarbowe zawiadomiły wnioskodawcę, w myśl zaś art. 66 k.p.a.,
że w sprawach innych powinien wnieść on odrębne podania do właściwych organów, jednakże także i w postanowieniu z dnia [...] 2012 r., znak: [...] nie podały czym to jest uwarunkowane poza stwierdzeniem, iż ma to związek z wejściem w życie ustawy nowelizującej Prawo o ruchu drogowym.
Podkreślić jeszcze raz należy z całą stanowczością, że organ winien
w uzasadnieniu rozstrzygnięcia kasacyjnego, o którym mowa wart. 138 § 2 k.p.a., przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie,
lecz także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 k.p.a. stanowiącego, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony
lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiału dowodowego w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego dowodu, organowi,
który wydał decyzję(odpowiednio postanowienie; (por. wyrok WSA w Gdańsku
z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 105/12; LEX nr 1152035).
Nadto należy wskazać, że zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne
do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając
na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasadę te doprecyzowuje art. 77 § 1 k.p.a. nakładając na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie decyzji (postanowienia) administracyjnej powinno wskazywać okoliczności faktyczne i prawne, którymi organ kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz nieuzasadnienie rozstrzygnięcia w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonego postanowienia.
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane naruszeniem powołanych wyżej art. 7, art. 77, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy
Z analogicznych względów za nieprawidłowe uznać należało także postanowienie organu I instancji, w szczególności w odniesieniu do odmowy przyznania kosztów za pozostałe samochody zdeponowane na parkingu skarżącej Spółki i pozostawienia wniosku w pozostałym zakresie bez orzekania. Postanowienia organów obu instancji wydane zostały po dacie 4 września 2010 r., kiedy zmienił się art. 130a Prawa o ruchu drogowym i z tej racji jako nieprawidłowe należało je uchylić.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie,
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie,
na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w punkcie II sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło