III SA/Kr 895/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi E. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat. B skargę oddala Zaskarżoną przez E. I. (dalej skarżący) decyzją z dnia 25 maja 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 978, zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017 r. nr [...] orzekającą o zatrzymaniu skarżącemu, prawa jazdy kat. B na okres do czasu przedłożenia orzeczenia psychologicznego. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] skierował skarżącego na badania psychologiczne. W decyzji wyznaczono stronie 30 dniowy termin poddania się badaniom. Od powyższych decyzji skarżący wniósł odwołanie. W efekcie jego rozpoznania, Samorządowe Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję z dnia [...] 2013 r. Pismem z dnia 13 stycznia 2017 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, w związku z nieprzedłożeniem orzeczenia psychologicznego w wymaganym terminie. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B na okres do czasu przedłożenia orzeczenia psychologicznego. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że do chwili obecnej skarżący nie wykonał zleconych badań psychologicznych i nie przedłożył wymaganego orzeczenia. Podkreślił, że "Zwrot zatrzymanego prawa jazdy nastąpi po wykonaniu zleconych badań". Ponadto Prezydent poinformował, że warunkiem zwrotu prawa jazdy zatrzymanego przez okres dłuższy niż rok, jest uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazał, że w wyroku skazującym go nie ma żadnej wzmianki o przymusie wykonania jakichkolwiek badań. Skarżący podniósł, że "zdarzenie z moim udziałem" miało miejsce 1 października 2012 r., prawo zaś nakazujące wykonie badań weszło w życie w styczniu 2013 r. Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało w pierwszej kolejności na dotychczasowy przebieg postępowania. Wyjaśniło, że decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o skierowaniu skarżącego, posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat B, na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Poinformowano skarżącego, że na ww. badania należy zgłosić się w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, a orzeczenia należy przedłożyć w Urzędzie Miasta. Decyzja została doręczona w dniu 26 listopada 2016 r. Po wniesieniu odwołania od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2014 r., nr [...] utrzymało ją w mocy. Pismem z dnia 13 stycznia 2017 r. wszczęto postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy skarżącemu. Pismo to zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 lutego 2017 r. Jak wskazało Kolegium, z uzasadnienia decyzji organu I instancji, protokołu z czynności w toku postępowania z dnia 16 lutego 2017 r. i złożonego odwołania wynika, że skarżący nie poddał się badaniom psychologicznym, na które został skierowany. Wobec powyższego, zdaniem Kolegium, należy stwierdzić, że skarżący bezspornie nie przedstawił orzeczeń o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia: a) o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2, b) o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. W ocenie Kolegium, wobec nie przedstawienia przez skarżącego orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zasadnym jest wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Nadto poinformowano skarżącego, że ma możliwość poddania się badaniom na które został skierowany i zgodnie z art. 102 ust. 2 ustawy, zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Kolegium wskazało jednak, że jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął co najmniej rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Następnie Kolegium odniosło się do zawartego w odwołaniu zarzutu, że w wyroku skazującym go nie ma żadnej wzmianki o przymusie wykonania jakichkolwiek badań, wskazując, iż obowiązek ten wynika z ustawy, a mianowicie z art. 99 ust. 1 pkt 2 a ustawy o kierujących pojazdami. Odnosząc się zaś do zarzutu, że skarżący kierował pojazdem w stanie po użyciu alkoholu 1 października 2012 r., prawo zaś nakazujące wykonie badań weszło w życie w styczniu 2013 r., Kolegium wskazało, że w obrocie prawnym funkcjonują wyżej opisane ostateczne decyzje dotyczące skierowania go na badania psychologiczne oraz lekarskie i skarżący badań tych nie wykonał. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący nie zgodził się z decyzjami organów, wskazując, że informował Kolegium, kiedy wszedł w życie przepis o bezwzględnym kierowaniu na badania. Skarżący podniósł, że Kolegium nie próbowało wyjaśnić jakim kierowcą był przed zajściem. Zdaniem skarżącego "nieważny jest obowiązujący przepis czy prawo: ważna jest decyzja chociaż bezprawna". W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, według wyżej wskazanych kryteriów Sąd stwierdził, że jest ona zgodna z prawem. Podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B do czasu ustania przyczyny zatrzymania. Materialnoprawną podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowił art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. "b" ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy kategorii B nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1 ww. ustawy. Art. 84 ust. 1 stanowi natomiast, że uprawniony psycholog, po przeprowadzeniu badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu, wydaje osobie badanej orzeczenie psychologiczne o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem lub wykonywania odpowiednich czynności, o których mowa w art. 82 ust. 2, zwane dalej "orzeczeniem psychologicznym". Bezsporne jest, że obowiązek przedstawienia orzeczenia psychologicznego został nałożony na skarżącego decyzją Prezydenta Miasta z [...] 2013 r. nr [...]. Decyzja stała się ostateczna. W pouczeniu tej decyzji wskazano, jak trafnie podniosło SKO, że na przedmiotowe badanie psychologiczne należało się zgłosić w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na nie, a orzeczenie to skarżący miał przedłożyć w Urzędzie Miasta. Ww. pouczenie wyczerpywało normę art. 101 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami. Decyzja Prezydenta Miasta [...] 2013 r. nr [...] została skarżącemu skutecznie doręczona z dniem 26 listopada 2013 r., co sam przyznał skarżący w odwołaniu. Bezsporne i przesądzające dla oceny zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej jest, że skarżący nie zgłosił się na kontrolne badania psychologiczne i w związku z tym po upływie ponad 3 miesięcy od daty doręczenia decyzji o skierowaniu na powyższe badania, Starosta decyzją orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący nie wypełnił przesłanek z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. W zakreślonym terminie nie stawił się na badania psychologiczne i nie przedstawił w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. W związku z powyższym, działając na podstawie powołanego przepisu ustawy, organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Podkreślić należy, że wydana decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego lecz jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, którą organ był zobowiązany wydać. Takie stanowisko w sposób jednolity prezentują sądy administracyjne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 403/16, opub. w LEX nr 2151301; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2088/15, opub. w LEX nr 2189919; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Go 736/16, opub. w LEX nr 2188526; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2224/14, opub. w LEX nr 2082527). Także Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę podziela pogląd o związanym charakterze decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy kierowcy, który nie zgłosił się na badania psychologiczne, mimo że została wydana decyzja nakazująca poddanie się takiemu badaniu. Związany charakter decyzji oznacza, że obowiązkiem organu było ustalenie, czy skarżący poddał się badaniu psychologicznemu, a w sytuacji ustalenia braku zgłoszenia się na te badania, organ miał obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Niedokładne zapoznanie się przez skarżącego z decyzją i zawartymi w niej pouczeniami, czy ewentualne koszty z nimi związane, nie zwalniało organu administracji publicznej do wydania kwestionowanej decyzji. Jak już na wstępie wskazano, w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Istotną okolicznością w sprawie był bowiem fakt nieprzeprowadzenia, pomimo obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji, badań psychologicznych w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami przez skarżącego. Organy wyjaśniły też skarżącemu powody skierowania go na te badania, a jakiekolwiek wątpliwości co do stanu jego zdrowia mógł usunąć tylko uprawniony psycholog po przeprowadzeniu odpowiedniego badania psychologicznego. Badania, na które został skarżący skierowany miały na celu wykazanie, czy stan zdrowia skarżącego pozwala mu na bezpieczne dla siebie i innych poruszanie się pojazdem po drogach. Sam skarżący nie poddając się badaniu psychologicznemu nie pozwolił na ocenę stanu swojego zdrowia, co musiało skutkować wydaniem w sprawie zaskarżonej decyzji. W kontrolowanej sprawie administracyjnej zachowano wszystkie uprawnienia strony i zapewniono skarżącemu czynny udział w postępowaniu, a zebrany materiał dowodowy wyjaśniał wszystkie istotne w tej sprawie okoliczności. Z powyższych względów zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi wadami, które uzasadniałyby jej uchylenie z urzędu. Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Racje ma organ odwoławczy, że zarzut skarżącego, iż zdarzenie z jego udziałem miało miejsce 1 października 2012 r., zaś prawo nakazujące wykonie badań weszło w życie w styczniu 2013 r., nie mógł być uznany za zasadny. Zarzut ten dotyczy odrębnej sprawy administracyjnej, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] 2013 r. Stąd jego rozpoznanie w niniejszym postępowaniu sądowym jest niedopuszczalne (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Powtórnie podkreślić więc należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym orzeczenia o zatrzymaniu stronie prawa jazdy nie istnieje możliwość podważenia prawomocnej decyzji o skierowaniu strony na stosowne badania psychologiczne, czy lekarskie. Na marginesie dodać jedynie należy, że liczą się te przepisy, które obowiązywały w chwili wydawania decyzji organu odwoławczego. W chwili wydawania decyzji przez organ odwoławczy w przedmiocie o skierowania na badania art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.) także dawał organowi taką możliwość. Podsumowując, stwierdzić należy, że skarżący miał obowiązek poddania się badaniom psychologicznym, a ponieważ tego nie uczynił, to obowiązkiem organu było wydanie decyzji o zatrzymaniu mu prawa jazdy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.