III SA/Kr 904/18
WyrokWSA w Krakowie2018-12-18
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Krystyna Kutzner, Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w Tarnowie dotycząca stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięcia sportowe jest zgodna z ustawą o sporcie i czy zawiera istotne naruszenia prawa, uzasadniające stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Uchwała Rady Miejskiej w Tarnowie została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, w szczególności ustawy o sporcie. Zawierała ona przepisy wykraczające poza delegację ustawową, wprowadzając dodatkowe kryteria przyznawania stypendiów i nagród, nieprecyzyjnie określając ich wysokość oraz ustanawiając niewłaściwe przesłanki pozbawienia świadczeń. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność uchwały w całości.Stan faktyczny
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Tarnowie zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 21 września 2017 r. nr XLIII/419/2017, dotyczącą zasad przyznawania stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień. Skarżący zarzucił uchwale wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej, wprowadzanie dodatkowych kryteriów przyznawania świadczeń, nieprecyzyjne określenie ich wysokości oraz niewłaściwe przesłanki pozbawienia stypendiów. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę i stwierdził nieważność uchwały w całości.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Tarnowie na uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 21 września 2017 r. nr XLIII/419/2017 w sprawie szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe, a także warunków i trybu przyznawania wyróżnień i nagród pieniężnych za osiągnięcia w działalności sportowej oraz rodzajów tych wyróżnień i wysokości nagród pieniężnych stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości
W dniu 21 września 2017 r. Rada Miejska w Tarnowie podjęła uchwałę nr XLIII/419/2017 w sprawie szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe, a także warunków i trybu przyznawania wyróżnień i nagród pieniężnych za osiągnięcia w działalności sportowej oraz rodzajów tych wyróżnień i wysokości nagród pieniężnych. W podstawie prawnej uchwały wskazano art. 31 oraz art. 35 ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1263 ze zm.).
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga Prokuratora Rejonowego w Tarnowie na powyższą uchwałę.
Skargę wniesiono na podstawie art. 3 § 2 pkt 5, art. 8 § 1, art. 50 § 1, art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skarżący zaskarżył uchwałę w całości i wniósł o stwierdzenie jej nieważności, zarzucając wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej przewidzianej w art. 31 ust. 3 oraz art. 35 ust. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie poprzez:
- zdefiniowanie w § 2 ust. 1 pkt 7 sportu mającego istotne znaczenie dla Gminy Miasta Tarnowa jako sportu objętego programem Igrzysk Olimpijskich, Igrzysk Paraolimpijskich i innych wymienionych tam imprez sportowych, podczas gdy organ stanowiący gminy samodzielnie powinien określić, jakie dyscypliny mają znaczenie dla wspólnoty samorządowej,
wskazanie w § 3 i § 4 w z w. z § 2 ust. 1 pkt 1 i 4 jako uprawnionych do otrzymania stypendium sportowego za osiągnięte wyniki sportowe osób zrzeszonych w klubie sportowym lub stowarzyszeniu sportowym działającym na terenie Gminy Miasta Tarnowa niezależnie od miejsca zamieszkania oraz osób niezrzeszonych zamieszkujących i trenujących na terenie Gminy Miasta Tarnowa, posiadających licencję zawodnika, którzy zajęli od 1 do 6 miejsca na igrzyskach olimpijskich w sporcie mającym znaczenie dla gminy, oraz trenerów takich zawodników, co oznacza zastosowanie kryteriów nieprzewidzianych przez ustawodawcę,
uzależnienie w § 4 i § 5 przyznania stypendium za osiągnięte wyniki sportowe oraz
przyznania stypendium dla trenera prowadzącego szkolenie zawodnika od kryterium
nieprzewidzianego w ustawie w postaci objęcia zawodnika planami przygotowań i startów, które wskazują na możliwość osiąganie w przyszłości wysokich wyników sportowych,
wprowadzenie w § 6 ust. 2 i 3 normy, zgodnie z którą stypendium jest przyznawane do maksymalnych kwot wymienionych w tabeli, bez bliższego doprecyzowania kryteriów ustalania wysokości stypendium w konkretnych przypadkach i ograniczenie się do niedopuszczalnych w świetle ustawy przesłanek w postaci liczby przyznanych stypendiów sportowych oraz kwoty zabezpieczonej na ten cel w budżecie,
- uzależnienie w § 7 ust. 1 wypłaty przyznanego stypendium od zawarcia umowy stypendialnej pomiędzy zawodnikiem lub trenerem a Gminą Miasta Tarnowa, podczas gdy wystarczającą podstawą jego wypłaty powinna być pozytywna decyzja administracyjna,
- zobowiązanie w § 7 ust. 2 pkt 2 i 3 stypendysty do realizowania przedłożonego z wnioskiem planu przygotowań i startów w okresie wypłacania stypendium sportowego, co stanowi kryterium nieprzewidziane w ustawie,
- ustanowienie w § 8 pkt 1-3 przesłanek obligatoryjnego pozbawienia przyznanego stypendium sportowego w postaci trwałej niezdolności do startów lub treningów albo do prowadzenia szkolenia zawodników, zaprzestania tej działalności, utraty statusu zawodnika lub trenera oraz objęcie przesłanką popełnienia umyślnego przestępstwa określoną w pkt 4 tego paragrafu również przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia prywatnego,
- wskazanie w § 10 ust. 1 i 2 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1, 5 i 6 jako uprawnionych do otrzymania nagrody pieniężnej za osiągnięte wyniki sportowe osób zrzeszonych w klubie sportowym lub stowarzyszeniu sportowym działającym na terenie Gminy Miasta Tarnowa niezależnie od miejsca zamieszkania oraz osób niezrzeszonych zamieszkujących i trenujących na terenie Gminy Miasta Tarnowa, które zajęły wysokie miejsca w międzynarodowym lub krajowym współzawodnictwie sportowym, co jest równoznaczne z zastosowanie kryteriów nieprzewidzianych w ustawie,
- wprowadzenie § 11 ust. 1 i 2 reguły, zgodnie z którą nagroda pieniężna jest przyznawana do maksymalnych kwot wymienionych w tabeli, bez bliższego doprecyzowania kryteriów i ustalania wysokości stypendium w konkretnych przypadkach i ograniczenie się do niedopuszczalnych w świetle ustawy przesłanek w postaci liczby przyznanych stypendiów sportowych oraz kwoty zabezpieczonej na ten cel w budżecie,
- ustanowienie w § 12 ust. 1 i 2 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3 kompetencji Prezydenta Miasta Tarnowa do przyznawania nagrody pieniężnej z własnej inicjatywy zawodnikowi trenerowi albo osobie wyróżniającej się osiągnięciami w działalności sportowej bez precyzyjnego określenia warunków i trybu przyznawania nagród dla tych osób,
postanowienie w § 13, iż nagroda pieniężna jest wypłacana przelewem na rachunek
bankowy, co niezasadnie wyklucza z kręgu osób mogących ubiegać się o to świadczenie osoby niedysponujące rachunkiem bankowym,
postanowienie w § 14, że wyróżnienie ma formę nagród rzeczowych, podczas gdy z
brzmienia upoważnienia ustawowego wynika, iż nagrody mogą mieć wyłącznie charakter pieniężny, a ponadto nieprecyzyjne określenie warunków przyznawania wyróżnień,
wskazanie w § 15 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1, 5 i 6 jako uprawnionych do otrzymania
wyróżnienia za osiągnięte wyniki sportowe osób zrzeszonych w klubie sportowym lub
stowarzyszeniu sportowym działającym na terenie Gminy Miasta Tarnowa niezależnie od miejsca zamieszkania oraz osób niezrzeszonych zamieszkujących i trenujących na terenie Gminy Miasta Tarnowa, posiadających licencję zawodnika, które zajęły wysokie miejsca w międzynarodowym lub krajowym współzawodnictwie sportowym, co jest równoznaczne z zastosowanie kryteriów nieprzewidzianych w ustawie, i wskazanie w § 15 ust. 1, że wyróżnienie przyznaje się również osobom zasługującym na szczególne wyróżnienie bez precyzyjnego określenia warunków, które powinna spełnić dana osoba, aby otrzymać to wyróżnienie,
- wprowadzenie w § 17 obowiązku dołączenia do wniosku o stypendium sportowe planu przygotowań i startów zawodnika,
- ustanowienie w § 19 ust. 2 oraz § 20 ust. 1 odmiennych niż w kodeksie postępowania administracyjnego terminów rozpatrzenia wniosku oraz sposobów załatwienia sprawy (pozostawienie bez rozpoznania, skierowanie pisemnego stanowiska do wnioskodawcy).
Skarżący podniósł, że zgodnie z przepisami § 3, § 10 ust. 1 i 2 oraz § 15 ust. 1 uchwały gmina przyznaje stypendia sportowe, nagrody pieniężne oraz wyróżnienia zawodnikom. Zawodnik stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 uchwały jest definiowany jako osoba fizyczna, zrzeszona i trenująca w klubie sportowym lub stowarzyszeniu sportowym działającym na terenie Gminy Miasta Tarnowa lub niezrzeszona, zamieszkująca i trenująca na terenie Gminy Miasta Tarnowa, posiadająca licencję zawodnika. Uchwałodawca zdecydował się zatem ograniczyć krąg osób uprawnionych o uzyskania stypendium sportowego, nagrody pieniężnej lub wyróżnienia. Zważyć należy, że działanie takie pozostaje w kolizji z art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie, który stanowi, że stypendia, nagrody i wyróżnienia mogą być ustanawiane na rzecz osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe. Jednocześnie ust. 3 tego przepisu przyznaje organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego kompetencję do ustalania szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Widoczne jest zatem, że ustawodawca przydał radzie gminy prawo do ustanowienia wymienionych dobrodziejstw na rzecz szeroko pojętych osób fizycznych, przy czym przewidział, że organ stanowiący przy wyznaczaniu kręgu uprawnionych posłużyć się może tylko kryteriami przewidzianymi w ust. 3, nie dał mu zaś możliwości uzależnienia przyznania tego świadczenia od innych cech podmiotu. Tym samy uznać należy, że w przywołanym wyżej postanowieniu § 2 ust. 1 pkt 1 Rada Miejska w Tarnowie posłużyła się kryteriami niedopuszczalnymi w myśl ustawy o sporcie. Przede wszystkim chodzi tu o wymóg posiadania licencji zawodnika. Dyskwalifikuje on osoby, które dokumentem takim się nie legitymują. Wskazać również należy na wymóg, aby osoba zrzeszona należała do klubu lub stowarzyszenia działającego na terenie Gminy Miasta Tarnowa i w tym klubie trenowała oraz wymóg, aby osoba niezrzeszona trenowała na terenie tejże gminy. Wykluczają one możliwość ubiegania się o nagrodę, stypendium lub wyróżnienie przez zawodników-członków wspólnoty samorządowej zrzeszonych lub trenujących poza gminą, choćby odnieśli sukcesy sportowe o istotnym znaczeniu dla społeczności lokalnej. Taka regulacja, biorąc pod uwagę podustawowy i wykonawczy charakter aktów prawa miejscowego, jest istotnym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Stanowi ona bowiem uchybienie delegacji ustawowej, a także konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
Ponadto z § 2 ust. 1 pkt 1 uchwały wynika, iż świadczenia w niej przewidziane przyznać można również osobom fizycznym niezamieszkującym na terenie gminy, o ile są zrzeszone i trenują w klubie sportowym lub stowarzyszeniu działającym na jej terenie. Co prawda art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie mówi o możliwości ustanowienia stypendiów, nagród lub wyróżnień dla osób fizycznych nie precyzując, że chodzi tu tylko o mieszkańców gminy. Przepis ten należy jednak odczytywać w ścisłym powiązaniu z art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. - o samorządzie gminnym, który stanowi, że do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty również w zakresie kultury fizycznej. W ocenie skarżącego Rada Miejska w Tarnowie nie miała prawa ustanowić reguły, iż dobrodziejstwa, o których mowa w art. 31 ust. 1 przyznawać można zawodnikom niezamieszkującym w gminie.
Z brzmienia § 3 uchwały wynika, że okresowe stypendia sportowe ustanowione zostały dla zawodników osiągających wysoki wynik olimpijski oraz dla trenerów prowadzących szkolenie takich zawodników. W § 4 postanowiono, że stypendium sportowe może otrzymać zawodnik, który w roku kalendarzowym bezpośrednio poprzedzającym termin złożenia wniosku, o którym mowa w § 19 ust. 1 uchwały, osiągnął wysoki wynik olimpijski, jeżeli plany przygotowań i startów wskazują na możliwość osiągania w przyszłości wysokich wyników sportowych, zaś w § 5 wskazano, że o stypendium może ubiegać się trener takiego zawodnika. Z kolei zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 uchwały przez wysoki wynik olimpijski rozumie się zajęcie od 1 do 6 miejsca w igrzyskach olimpijskich lub paraolimpijskich w sporcie mającym znaczenie dla Gminy Miasta Tarnowa.
Zdaniem skarżącego oczywiście sprzeczne z treścią art. 31 ust. 2 jest brzmienie § 5 uchwały. Przepis ustawy wprost bowiem mówi, iż stypendia przyznaje się trenerom prowadzącym szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym. Powołane postanowienie uchwały przewiduje natomiast, że warunkiem otrzymania stypendium przez trenera jest osiągnięcie przez zawodnika, którego prowadzi, wysokiego wyniku olimpijskiego. Treść art. 31 ust. 3 daje organowi stanowiącemu prawo do wyznaczenia kręgu uprawnionych do stypendium z uwzględnieniem wyłącznie kryterium znaczenia danego sportu dla wspólnoty samorządowej oraz osiągniętego wyniku sportowego.
Regulacje te są sprzeczne z ratio legis stypendiów ustanawianych na podstawie ustawy o sporcie i tym samym nie mieszczą się w delegacji ustawowej. Uchwałodawca uzależnił przyznanie stypendium od uzyskania wyników nieosiągalnych dla przeważającej większości osób uprawiających sport i to nawet zawodowo. Zajęcie miejsca w pierwszej szóstce na igrzyskach olimpijskich lub paraolimpijskich jest udziałem jedynie niewielkiego odsetka zawodników w skali kraju.
Tożsame uwagi skarżący odnosi do § 10 ust. 1 i 2 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 5 i 6 uchwały. Paragraf 10 ust. 1 stanowi, iż Gmina Miasta Tarnowa ustanawia nagrody pieniężne dla zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym lub krajowym współzawodnictwie sportowym, zaś ust. 2 tego paragrafu mówi, iż nagrodę pieniężną może otrzymać zawodnik, który w roku kalendarzowym lub sezonie rozgrywkowym bezpośrednio poprzedzającym termin złożenia wniosku, o którym mowa w § 19 ust. 1 osiągnął wysoki wynik w międzynarodowym lub krajowym współzawodnictwie sportowym. Z kolei stosownie do § 2 ust. 1 pkt 5 i 6 uchwały przez te wyniki rozumie się - w skrócie - zajęcie wysokich lokat w mistrzostwach świata, mistrzostwach Europy, mistrzostwach Polski, Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży albo udział w rozgrywkach co najmniej l ligi - w sportach mających istotne znaczenie dla gminy. Tak wąskie ukształtowanie kręgu osób uprawnionych do uzyskania nagrody za osiągnięcia sportowe również pozostaje w sprzeczności z opisanym wyżej ratio legis ustawy o sporcie.
Skarżący zaznaczył, że Rada Miejska w Tarnowie w istocie uchyliła się od określenia, jakie dyscypliny sportu mają istotne znaczenie dla gminy, gdyż w § 2 pkt 7 postanowiła, że przez pojęcie to rozumie się: a) dyscyplinę sportową objętą programem ogólnopolskiego współzawodnictwa sportowego dzieci i młodzieży, a także wspinaczkę sportową, b) w zakresie sportu seniorskiego - dyscyplinę objętą programem igrzysk olimpijskich, c) w zakresie sportu osób niepełnosprawnych - dyscyplinę sportową objętą programem igrzysk olimpijskich. Oczywiście nie jest konieczne, aby organ stanowiący wymienił wprost dyscypliny sportu, które uznaje za istotne. Nie budzi jednak wątpliwości, że powinien wskazać precyzyjne kryteria ich określenia. W obecnym brzmieniu uchwały o tym, jakie dyscypliny mają istotne znaczenie dla Gminy Miasta Tarnowa decydują de facto Międzynarodowy Komitet Olimpijski w Lozannie, Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski w Bonn oraz organizatorzy mistrzostw Polski młodzieży i Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży. Pozostaje to w oczywistej sprzeczności z przepisem art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, za którym stoi założenie, iż powinien o tym rozstrzygać organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, który ma najlepsze rozeznanie w tym, jaki sport jest ważny dla wspólnoty lokalnej.
Nie znajduje oparcia w ustawie warunek wypłacania stypendium dla zawodnika lub trenera takiego zawodnika wysłowiony odpowiednio w § 4 i § 5 uchwały, tj. istnienie planów przygotowań i startów wskazujących na możliwość osiągania w przyszłości przez zawodnika wysokich wyników sportowych. W związku z tym nie do zaakceptowania jest również nałożenie w § 7 ust. 2 pkt 2 i 3 na stypendystę obowiązku realizowania przedłożonego z wnioskiem planu przygotowań i startów w okresie wypłacania stypendium sportowego oraz kierowania do właściwej jednostki organizacyjnej urzędu miasta informacji odpowiednio o stanie wykonania planu przygotowań i startów albo planu szkolenia zawodnika. Z przepisu art. 31 ust. l i 2 ustawy o sporcie wynika bowiem jasno, że stypendium ustanawia się za już osiągnięte wyniki sportowe. W konsekwencji naruszeniem delegacji ustawowej jest również wymóg dołączenia do wniosku o przyznanie stypendium takiego planu przewidziany w § 17 ust. 2 uchwały.
W § 6 ust. 2 uchwały postanowiono, że stypendium sportowe przyznaje się do maksymalnych kwot określonych w tabeli, przy czym te maksymalne kwoty zróżnicowano w zależności od uzyskanej lokaty. Analogicznie określono w § 11 ust. 2 uchwały wysokość nagród pieniężnych dla zawodników i trenerów. W § 6 ust. 2 oraz w § 11 ust. 3 uchwały zawarto przepisy, zgodnie z którymi ostateczna wysokość odpowiednio stypendiów i nagród uzależniona jest od liczby przyznanych stypendiów sportowych i nagród oraz od kwoty zabezpieczonej na te cele w budżecie Gminy Miasta Tarnowa w danym roku budżetowym. Rada Miejska w Tarnowie nie stworzyła zatem w istocie żadnego precyzyjnego mechanizmu określania wysokości świadczeń przysługujących poszczególnym uprawnionym, ograniczyła się do określenia maksymalnego ich pułapu, wprowadzając jedynie iluzoryczne kryteria liczby przyznanych świadczeń oraz rozmiaru zabezpieczonych środków. Jest to w praktyce równoznaczne z pozostawieniem swobodnego uznania Prezydentowi Miasta Tarnowa.
W § 8 uchwały przewidziano, że stypendystę pozbawia się stypendium sportowego w następujących przypadkach: gdy jest trwale niezdolny do startów lub treningów albo prowadzenia szkolenia zawodników, przy czym nie dotyczy to przypadku, gdy jest to spowodowane stanem zdrowia zawodnika lub trenera stwierdzonym przez lekarza medycyny sportowej, z jakichkolwiek powodów trwale zaprzestał startów lub treningów albo prowadzenia szkolenia zawodników, utracił status zawodnika lub trenera w rozumieniu niniejszej uchwały, popełnił przestępstwo z winy umyślnej, a przestępstwo to zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu.
Przesłanki pozbawienia stypendium określone w punkcie 1-3 są – zdaniem skarżącego - sprzeczne z delegacją ustawową, gdyż stypendium przyznaje się za już osiągnięte wyniki sportowe. W przepisie art. 31 ustawy o sporcie próżno szukać regulacji dającej organowi stanowiącemu prawo do uzależniania wypłaty stypendium od dalszej aktywności sportowej.
Ponadto zbyt szeroko sformułowana jest przesłanka określona w pkt 4. Pozbawieniem stypendium skutkuje bowiem również popełnienie umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego. Oznacza to, że Rada Miejska w Tarnowie wymaga od osoby popierającej stypendium sportowe zachowania wyższych standardów etycznych niż te przewidziane dla radnych gminy, sędziów czy prokuratorów. W przypadku bowiem osób sprawujących wymienione funkcje popełnienie przestępstwa prywatnoskargowego nie skutkuje obligatoryjną utratą kwalifikacji do ich pełnienia. Trzeba zatem uznać, że tak rygorystyczne sformułowanie opisanej przesłanki nie znajduje uzasadnienia w celu ustawy. Owszem, można się zgodzić z poglądem, że organ stanowiący ma możliwość pozbawienia stypendium w sytuacji, gdy stypendysta postępuje w sposób naganny, tj. popełnia przestępstwo. Nie powinno jednak skutkować taką sankcją popełnienie występku ściganego z oskarżenia prywatnego. Szkodliwość tego typu występków jest bowiem - co do zasady - na tyle niska, że nie uzasadnia sama z siebie wniosku, iż stypendysta jest niegodny pomocy gminy.
Zgodnie z § 12 ust. 1 uchwały w szczególnie uzasadnionych okolicznościach Prezydent Miasta Tarnowa z własnej inicjatywy może przyznać nagrodę pieniężną w wysokości do 12000 zł w ramach środków zabezpieczonych w budżecie Gminy Miasta Tarnowa na ten cel w danym roku budżetowym. W takim przypadku § 17 i § 19 niniejszej uchwały nie stosuje się (przepisy te dotyczą procedury składania wniosku o nagrodę). Stosownie do § 12 ust. 2 uchwały nagroda pieniężna, o której mowa w ust. 1, może zostać przyznana zawodnikowi, trenerowi albo osobie wyróżniającej się osiągnięciami sportowymi. Zakres podmiotów wskazanych jako uprawnione do nagrody wskazuje, iż podstawą przytoczonych postanowień jest art. 35 ust. 5 i 6 ustawy o sporcie. Uchybiają one jednak delegacji ustawowej zawartej w tych przepisach.
Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 6 ustawy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, określi warunki i tryb przyznawania wyróżnień i nagród pieniężnych dla trenerów i innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej oraz rodzaje wyróżnień i wysokość nagród pieniężnych, biorąc pod uwagę znaczenie osiągnięć dla danej społeczności lokalnej. Jak wynika z treści przytoczonych postanowień uchwały, Rada Miejska w Tarnowie nie uregulowała jednak ani trybu przyznawania nagród, ani ich wysokości, pozostawiając inicjatywę Prezydentowi Miasta. W uchwale próżno również szukać precyzyjnego określenia warunków, których spełnienie uprawnia do otrzymania tego świadczenia - definicja osoby wyróżniającej się w działalności sportowej zawarta w § 2 ust. 1 pkt 3 jest nazbyt ogólna. Uchybiła zatem Rada Miejska w Tarnowie delegacji ustawowej, pozostawiając w istocie pełną swobodę w tym kwestiach organowi wykonawczemu.
Zgodnie z § 13 uchwała nagroda jest wypłacana przelewem na rachunek bankowy nagrodzonego w terminie 30 dni od daty przyznania nagrody. Tym samym rada gminy prowadziła wobec osoby ubiegającej się o nagrody, o których mowa w art. 31 bądź 35 ustawy o sporcie, wymóg posiadania rachunku bankowego. Oznacza to zawężenie kręgu podmiotów uprawnionych nieznajdujące uzasadnienia w kryteriach zawartych w powyższych przepisach. Nie ma bowiem żadnych podstaw, aby pozbawiać możliwości otrzymania nagrody osoby, które odnoszą sukcesy, ale nie posiadają rachunku bankowego.
Zgodnie z § 14 uchwały Gmina Miasta Tarnowa ustanawia wyróżnienia w formie nagród rzeczowych (puchary, statuetki, tabliczki grawerowane) dla osób fizycznych:
organizatorów lub współorganizatorów przedsięwzięć sportowych na terenie Gminy Miasta Tarnowa, w szczególności o randze ponadlokalnej, którzy w roku kalendarzowym lub sezonie rozgrywkowym bezpośrednio poprzedzającym termin złożenia wniosku, o którym mowa w § 19 ust. 1, przyczynili się do upowszechnienia kultury fizycznej wśród lokalnej społeczności lub do promocji Gminy Miasta Tamowa,
które swoją działalności w roku kalendarzowym lub sezonie rozgrywkowym bezpośrednio poprzedzającym termin złożenia wniosku, o którym mowa w § 19 ust. 1, wkładem pracy w rozwój praktyki, metodyki i teorii sportu, doskonaleniem kultury fizycznej, realizacją miejskich programów wpłynęły na rozwój kultury fizycznej w Gminie Miast Tarnowa.
Zdaniem skarżącego w sprzeczności z delegacją ustawową opisaną w art. 35 ust. 6 ustawy o sporcie pozostaje postanowienie, że wyróżnienia mają formę nagród rzeczowych. Z brzmienia tego przepisu wyraźnie wynika, iż nagrody dla trenerów oraz innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej mogą mieć charakter tylko pieniężny. Gdyby ustawodawca chciał pozwolić organowi stanowiącemu na przyznawanie nagród rzeczowych, to nie użyłby w treści delegacji dla dookreślenia rzeczownika "nagród" przymiotnika "pieniężny". Nie można obchodzić tej regulacji, stanowiąc w uchwale, że wyróżnieniami będą nagrody rzeczowe. Na gruncie art. 35 ust. 6 ustawy o sporcie "wyróżnienie" należy traktować jako wyraz uznania ze strony jednostki samorządu tonalnego, niebędący jednak świadczeniem o wartości majątkowej, chodzi tu np. o dyplomy czy listy gratulacyjne.
Zdaniem skarżącego paragraf 14 uchwały jest również wadliwy z tego powodu, że nazbyt ogólnie określa krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania wyróżnienia obok zawodników i trenerów. W szczególności chodzi tu o nad wyraz ocenne kryteria przyczynienia się do upowszechnienia kultury fizycznej wśród lokalnej społeczności lub do promocji Gminy Miasta Tarnowa czy też wpłynięcia na rozwój kultury fizycznej w Gminie Miasta Tarnowa. Ich zastosowanie oznacza pozostawienie swobodnego uznania Prezydentowi Miasta decydującemu o przyznaniu wyróżnienia. Jak natomiast wynika z art. 35 ust. 6 to na organie stanowiącym ciąży określenie wagi osiągnięć dla danej społeczności lokalnej i wskazanie, jakie konkretnie wyróżnienia będą za nie przysługiwać. Przesłanki warunkujące uzyskanie wyróżnienia powinny cechować się jasnością i precyzją pozwalającą ocenić osobie zainteresowanej, czy ma do nich prawo. Tożsame uwagi odnieść należy do postanowienia § 15 ust. 1 uchwały w zakresie, w którym przewiduje, że wyróżnienie ustanawia się również dla trenera lub zawodnika "zasługującego na szczególne wyróżnienie".
W § 19 ust. 1 uchwały przewidziano, że wnioski o przyznanie stypendium sportowego albo nagrody pieniężnej składa się do właściwej w sprawach kultury fizycznej jednostki organizacyjnej Urzędu Miasta Tarnowa w terminie do dnia 20 stycznia roku następującego bezpośrednio po roku, w którym osiągnięty został wysoki wynik, natomiast wniosek o przyznanie wyróżnienia składa się do dnia 20 stycznia danego roku. Wnioski podlegają wspólnemu rozpatrzeniu w terminie nie dłuższym niż do dnia 15 kwietnia roku, w którym zostały złożone. Zgodnie z § 19 ust. 2 uchwały wnioski niespełniające wymogów określonych w uchwale pozostawia się bez rozpoznania. Stosownie do treści § 20 uchwały o sposobie rozpatrzenia wniosku Prezydent Miasta Tarnowa niezwłocznie informuje wnioskodawcę na piśmie, przy czym w przypadku wniosku rozpatrzonego odmownie - przedstawia uzasadnienie odmowy przyznania stypendium sportowego, nagrody lub wyróżnienia.
Organ stanowiący zastrzegł zatem niemal trzymiesięczny termin na rozpatrzenie sprawy, a ponadto określił samodzielnie formę jej załatwienia jako zwykłe pismo informacyjne, ewentualnie jako czynność materialno-techniczną "pozostawienia bez rozpoznania"). Tym samym stosuje się do niej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego - zgodnie z art. 1 pkt 1 tegoż kodeksu. Wspomniana ustawa wyczerpująco normuje kwestię terminów załatwiania sprawy w przepisie art. 35, jak również wskazuje w art. 104, że sprawę załatwia się, wydając decyzję administracyjną.
Delegacja ustawowa zawarta w art. 31 oraz art. 35 ustawy o sporcie nie daje organowi stanowiącemu prawa do samodzielnego uregulowania tych kwestii w sposób odmienny od przepisów k.p.a. W szczególności zaznaczyć należy, że odejście od rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej odpowiadającej wszelkim wymogom formalnym przewidzianym w kodeksie pozbawia stronę pouczenia o prawie do wszczęcia kontroli instancyjnej. W tym kontekście za wykraczające poza delegację ustawową należy uznać również postanowienie § 7 ust. 1 uchwały, który stanowi, że warunkiem wypłacania przyznanego stypendium sportowego jest zawarcie umowy stypendialnej między zawodnikiem a Gminą Miasta Tarnowa. Wystarczającym warunkiem wypłaty stypendium powinno być wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej - sam ten akt konkretyzuje prawa i obowiązki stron. Dopuszczalne jest co prawda regulowanie pewnych kwestii technicznych związanych z wypłatą stypendium w drodze umowy, jednakże jej nie zawarcie nie może stanowić przeszkody do wypłaty.
Zdaniem skarżącego znaczna część postanowień zaskarżonego aktu prawa miejscowego uchybia przepisom art. 31 ust 1-3 oraz art. 35 § 5-6 ustawy o sporcie, a naruszenia te mają charakter istotny w rozumieniu art. 91 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, prowadzą bowiem do nieakceptowalnych z punktu widzenia porządku prawnego konsekwencji.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Tarnowa wskazał, że projekt uchwały był szeroko konsultowany społeczne. Projekt uchwały był także przedmiotem obrad Komisji Sportu, Rekreacji i Turystyki Rady Miejskiej w Tarnowie, a także Komisji Ekonomicznej Rady Miejskiej w Tarnowie. Zdaniem organu błędna jest interpretacja przyczyny tej zmiany przedstawiona w skardze, bowiem jest oczywistym, że rezygnacja ustawodawcy z ustawowego zawężania kryteriów, przy wprowadzeniu jedynie niezbędnych, minimalnie zarysowanych granic wskazuje na jego wolę pozostawienia jednostkom samorządu terytorialnego szerszej swobody w kształtowaniu tych stypendiów. Nie oznacza to zatem, że w ten sposób zobligował jednostki do literalnego rozumienia nowoprzyjętych kryteriów. Nie sposób bowiem przyjąć, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "osoba fizyczna" i "wynik sportowy" są zupełnym określeniem kryteriów przyznawania stypendiów, a jednostka samorządu nie może ich precyzować. Prowadziłoby to bowiem do wniosku, że stypendium należeć się może wszystkim osobom fizycznym, które osiągnęły jakikolwiek wynik sportowy. Takie ścisłe rozumienie przepisu wypacza całkowicie cel i sens przyznawania stypendiów, nagród i wyróżnień, które ze swej istoty mają być nagrodą za szczególne osiągnięcie w danej dziedzinie.
Taki szeroki zakres swobody organów samorządowych jest uzasadniony, gdyż stypendia sportowe finansowane są z budżetu danej jednostki samorządu terytorialnego i to ta jednostka samorządu ponosi wyłączny ciężar finansowania świadczeń, o których mowa w art. 31 ustawy o sporcie.
Wyraźnie widać zatem, że brak wyrażonej wprost normy prawnej nie jest przeszkodą do stwierdzenia, że jednostkom samorządu terytorialnego przysługuje prawo kształtowania stypendiów na własnych warunkach, zgodnie z potrzebami danej jednostki.
Organ zauważył, że przyznawane w zaskarżonej uchwale gratyfikacje za osiągnięcia sportowe są jedynie elementem przyjętego w Gminie Miasta Tarnowa systemu finansowania i wspierania rozwoju sportu, jako wyrazu realizacji zadania polegającego na tworzeniu warunków sprzyjających rozwojowi sportu, wynikającego z art. 27 ust. 1 ustawy sporcie.
Organ podkreślił, że przyjęcie przez daną gminę programu stypendialnego, którym objęte są osoby nie będące wprawdzie jej mieszkańcami, ale reprezentujące kluby czy stowarzyszenia sportowe działające na jej terenie może stanowić także przejaw realizacji nie tylko zadania gminy z zakresu kultury fizycznej, wyrażonego w art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o samorządzie gminnym, ale być także formą jej promocji przez sport, a zatem zadaniem własnym ujętym w art. 7 ust. 1 pkt 18 tej ustawy. Zawodnicy odnoszący sukcesy na krajowych i międzynarodowych imprezach sportowych są przecież znakomitą promocją gminy, z której wywodzi się dany klub czy stowarzyszenie. Zadaniem gminy jest także upowszechnianie kultury fizycznej, a najistotniejsze jest to, że Gmina Miasta Tarnowa jako strategiczne traktuje rozwijanie zainteresowań sportem wśród dzieci i młodzieży. Wydaje się zatem, że rola sportu jest tu oczywista.
System finansowania sportu w Gminie Miasta Tarnowa jest adresowany także do osób korzystających z miejskiej infrastruktury sportowej, imprez sportowych realizowanych przez miasto, jak i podmioty zewnętrzne, czy też do klubów i stowarzyszeń sportowych działających na terenie miasta, ale zrzeszających lub organizujących imprezy nie tylko dla mieszkańców Tarnowa. Niewłaściwe jest zatem rozumowanie skarżącego polegające na przyjęciu, że skoro art. 7 pkt 10 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, to oznacza to, iż zadania swoje gmina może realizować jedynie wobec jej mieszkańców.
Z drugiej strony zarzut skarżącego, że uchwała wadliwie wyklucza z kręgu stypendystów osoby będące mieszkańcami Miasta Tarnowa, a trenujące w klubach spoza miasta, jest także błędne, ponieważ uchwała ta, jako akt prawa miejscowego obowiązuje na terenie Gminy Miasta Tarnowa, a zatem jest związana z jej terytorium i na jej terenie mają być realizowane cele, które zostały wyżej wskazane. Nie znalazłoby uznania finansowanie przez Gminę stypendiów i nagród osobie reprezentującej klub sportowy czy stowarzyszenie niezwiązane w jakikolwiek sposób z Gminą Miasta Tarnowa.
Organ nie zgodził się z uznaniem, że zapis § 2 ust. 1 pkt 7 zaskarżonej uchwały jest nieprecyzyjny, ponieważ nie wskazuje konkretnie dyscyplin istotnych dla gminy, a jedynie bazuje na odwołaniu do dyscyplin objętych programem igrzysk olimpijskich, paraolimpijskich i programem ogólnopolskiego współzawodnictwa sportowego dzieci i młodzieży oraz wspinaczkę sportową. Przepis art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie wobec zastosowania w nim nieostrego pojęcia "znaczenie danego sportu dla danej jednostki" nie nakazuje enumeratywnego wskazania istotnych dla gminy dyscyplin sportowych, a samo powołanie się na dyscypliny wskazane w oficjalnych dokumentach można wskazać za wystarczające.
Użyte przez Radę Miejską w zaskarżonej uchwale pojęcie "zawodnik" nie stanowi, jak twierdzi skarżący, przyjęcia niedopuszczalnego kryterium, ponieważ brak jest w prawie powszechnie obowiązującym legalnej definicji tego pojęcia. W przedmiotowej uchwale pojęcie "zawodnik" zostało użyte w celu usystematyzowania i zapewnienia jej czytelności. Uchwałodawca gminny zdefiniował to pojęcie w § 2 ust. 1 zaskarżonej uchwały wskazując, że może to być jedynie osoba fizyczna, legitymizująca się określonymi kwalifikacjami.
Zdaniem organu jest oczywistym, że osoba będąca licencjonowanym zawodnikiem ma większe szanse na uzyskanie wysokiego wyniku sportowego w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 6 uchwały. W związku z tym nie można się zgodzić z zarzutem skarżącego, iż przekroczono delegację ustawową oraz konstytucyjną zasadę równości wobec prawa w tej materii.
W odniesieniu natomiast do zarzutu związanego z wymogiem osiągnięcia wysokiego wyniku sportowego, należy w całości podtrzymać powyższe uwagi o braku ustawowej definicji wyniku sportowego, a zatem możliwości precyzowania tego pojęcia.
Organ zwrócił uwagę, że ustawa o sporcie art. 31 ust. 1 wskazuje, że jednostka może ustanowić okresowe stypendia sportowe, taki też zapis - o okresowym stypendium sportowym przyznawanym na okres do 3 miesięcy - znalazł się w § 3 ust. 1 i § 6 ust. 1 zaskarżonej uchwały. Skoro jest to świadczenie okresowe, należy oczekiwać, że przez cały czas pobierania stypendium stypendysta będzie spełniał wymogi określone uchwałą, a zatem utrzyma wysoki poziom sportowy, co jest także założeniem przyświecającym ustanowieniu stypendium, zaś elementem weryfikującym utrzymanie oczekiwanego wysokiego poziomu sportowego jest właśnie plan przygotowań i startów.
Kwestionowany zapis uchwały wprowadza górną wysokość stypendium sportowego ze względu na jedną z najważniejszych uchwał każdej jednostki samorządu terytorialnego, tj. uchwałę budżetową, uzależniając od niej ostateczną wysokość stypendiów sportowych, a także od liczby przyznanych stypendiów sportowych. Taka regulacja jest konieczna, biorąc pod uwagę interes finansowy innych dziedzin życia lokalnej społeczności, objętych uchwałą budżetową, a także trudną do przewidzenia liczbę wniosków o przyznanie stypendium sportowego oraz rangę osiągniętych wyników sportowych, co przekłada się na brak uprzedniej możliwości precyzyjnego określenia kwoty niezbędnej do wypłacenia stypendiów. Należy podkreślić, że w przypadku, gdy kwota zabezpieczona w budżecie na dany rok na wypłatę gratyfikacji sportowych jest mniejsza niż kwota wynikająca ze złożonych wniosków, wszystkie stypendia i nagrody są redukowane w tym samym stosunku procentowym.
W ocenie organu nie można się zgodzić z zarzutem skarżącego, że przyjęte w uchwale kryteria ustalenia kwoty stypendium i nagród pieniężnych są iluzoryczne, bowiem w § 6 ust. 2 i 3 oraz § 11 ust. 1 i 2 uchwały wskazano opisowo, w jaki sposób będzie ustalana wysokość stypendiów i nagród. Po określeniu w uchwale budżetowej kwoty przeznaczonej na stypendia i nagrody na dany rok, a także po ustaleniu ilości przyznanych stypendiów i nagród na dany rok, znana się stanie wartość tych gratyfikacji, zatem nie można mówić tu o braku precyzyjnego mechanizmu określenia wysokości świadczeń.
Organ nie zgodził się ze skarżącym odnośnie zarzutu zbyt rygorystycznego określenia przesłanki pozbawienia stypendium wskazanej w § 8 pkt 4 uchwały. Przepis art. 31 ust. 3 dał radzie kompetencje do określenia zasad i trybu pozyskiwania stypendium i skoro w zaskarżonej uchwale przyjęto sformułowaną przesłankę, to nie jej uznać za niezgodną z prawem, nawet jeśli jest ona rygorystyczna. Zdaniem organu popełnienie przestępstwa z winy umyślnej stwierdzone prawomocnym orzeczeniem powinno stanowić podstawę do pozbawienia szczególnego wyróżnienia, jakim jest stypendium sportowe.
W ocenie organu chybiony jest zarzut skarżącego, odnoszący się do uregulowanego w § 12 uchwały trybu przyznawania nagród pieniężnych w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Skarżący twierdzi, że przyznane tam Prezydentowi Miasta Tarnowa uprawnienie nie narusza art. 35 ust. 5 i 6 ustawy o sporcie, ponieważ rada nie uregulowała trybu przyznawania ani ich wysokości pozostawiając tę kwestię Prezydentowi. Rada Miejska zdecydowała o wprowadzeniu wyjątkowego trybu, który znajduje zastosowanie w szczególnych sytuacjach. Zatem podstawowy tryb i zasady przyznawania nagrody pieniężnej w tych szczególnych warunkach zostały określone, co stanowi wypełnienie delegacji ustawowej.
Niezrozumiały jest dla organu zarzut skarżącego, jakoby określenie w uchwale sposobu wypłaty nagrody pieniężnej poprzez przelew na rachunek bankowy miałby zawężać krąg osób uprawnionych, a zatem być sprzecznym z art. 31 i 35 ustawy sporcie. Posiadanie rachunku bankowego nie jest warunkiem przyznania nagrody, jest jedynie sposobem jej wypłaty. Wobec powszechności posiadania rachunków bankowych przez osoby fizyczne nie sposób przyjąć faktu, iż dla osoby objętej zakresem podmiotowym tej uchwały taki sposób wypłaty nagrody pieniężnej byłby niemożliwy do zrealizowania. Ponadto z ww. przepisów nie można wywnioskować zakazu takiego określenia sposobu wypłaty.
Przepis art. 35 ust. 6 ustawy o sporcie daje jednostkom samorządu możliwość określenia rodzajów wyróżnień dla osób fizycznych. Zawarte w § 14 zaskarżonej uchwały określenie "wyróżnienie w formie nagród rzeczowych" jest właśnie określeniem rodzaju wyróżnienia. Użyte pojęcie nagród rzeczowych, ma jedynie charakter pomocniczy - zarówno tytuł rozdziału 4, jak i treść § 14 zaskarżonej uchwały wskazuje, że są to wyróżnienia, mające formę zmaterializowanej nagrody rzeczowej – puchar, statuetka, tabliczka. Drugim rodzajem wyróżnienia jest wyróżnienie w formie listu gratulacyjnego przewidziane w § 15. Z przytoczonego przepisu ustawy o sporcie nie da się wywieść zakazu ustanowienia takich właśnie rodzajów wyróżnień.
Zdaniem organu za oczywiście bezzasadny należy uznać zarzut, z którego wynika, że w ocenie skarżącego kwestie dotyczące świadczeń wynikających z zaskarżonej ustawy podlegają procedurze administracyjnej i dlatego w tych sprawach powinny być wydawane decyzje administracyjne. Przyjęcie wskazanej przez skarżącego konstrukcji prawnej prowadzi do sytuacji sprzecznej z prawem, gdyż ewentualnie wydawane decyzje administracyjne byłyby pozbawione podstawy prawnej, a to prowadziłoby do ich nieważności.
Analiza ustawy o sporcie wskazuje na to, że w zakresie zadań samorządu terytorialnego nie mamy do czynienia z regulacjami prawa materialnego, dającymi podstawę do stosowania przepisów Kodeksu. Mając powyższe na uwadze organ wniósł o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne są między innymi właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa. Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a.
W literaturze przyjmuje się, że podstawą do uchylenia takiego aktu powinno być każde istotne naruszenie prawa, bez względu na jego ustrojowoprawny, materialnoprawny lub procesowoprawny charakter. Akt organu jednostki samorządu terytorialnego jest natomiast zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz z ustawami.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Rady Miejskiej w Tarnowie nr XLII/4192017 z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe, a także warunków i trybu przyznawania wyróżnień i nagród pieniężnych za osiągnięcia w działalności sportowej oraz rodzajów tych wyróżnień i wysokości nagród pieniężnych.
W niniejszej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1263 ze zm.).
Artykuł 31 ust. 1 ustawy o sporcie stanowi, że jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe.
2. Stypendia lub nagrody dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym mogą być przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowane z budżetu tych jednostek.
3. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy.
W artykule 35 ustawy o sporcie określono przesłanki przyznawania odznak, nagród i wyróżnień trenerom, m. in. przez jednostki samorządu terytorialnego. I tak ust. 5 określa, że jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać wyróżnienia i nagrody pieniężne dla trenerów oraz innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej. Z kolei ust. 6 stanowi, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, określi warunki i tryb przyznawania wyróżnień i nagród pieniężnych, o których mowa w ust. 5 oraz rodzaje wyróżnień i wysokość nagród pieniężnych, biorąc pod uwagę znaczenie osiągnięć dla danej społeczności lokalnej.
Mając na uwadze regulację zawartą w art. 31 ustęp 1 i 3 ustawy o sporcie należy zgodzić się ze skarżącym, że wprowadzone w § 3 i 4 w zw. z § 2 pkt 1 i 4 kryteria w postaci wymogu bycia zrzeszonym w klubie sportowym lub stowarzyszeniu sportowym działającym na terenie Gminy Miasta Tarnowa oraz osób niezrzeszonych zamieszkujących i trenujących na terenie Gminy Miasta Tarnowa, posiadających licencję zawodnika, którzy zajęli od 1 do 6 miejsca na igrzyskach olimpijskich w sporcie mającym znaczenie dla gminy oraz trenerów takich zawodników są pozaustawowymi, dodatkowymi wymogami.
Powołany przepis nie przewiduje wymienionych wymogów i nie daje także umocowania prawnego jednostkom samorządu terytorialnego do ich wprowadzenia. Jako ustawowe kryteria przyznania stypendiów sportowych ustawodawca wskazał bowiem osiągane wyniki sportowe i znaczenie danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego podejmującej w tym przedmiocie uchwałę.
Taka regulacja, biorąc pod uwagę podustawowy i wykonawczy charakter aktów prawa miejscowego, jest istotnym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Stanowi ona bowiem naruszenie delegacji ustawowej, a także konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
Przepis przewidujący, że stypendium może otrzymać jedynie osoba zrzeszona w klubie sportowym lub stowarzyszeniu sportowym działającym na terenie Gminy Miasta Tarnowa oraz osoba niezrzeszonych zamieszkujących i trenujących na terenie Gminy Miasta Tarnowa, posiadająca licencję zawodnika, która zajęła od 1 do 6 miejsca na igrzyskach olimpijskich w sporcie mającym znaczenie dla gminy oraz trenerzy takich zawodników, pozbawia prawa do stypendiów sportowych osoby niezrzeszone w żadnym klubie sportowym, a będące członkami wspólnoty samorządowej, nawet jeśli uprawiają tę samą dyscyplinę sportu i osiągnęły takie same wyniki sportowe jak osoby zrzeszone w klubie.
W orzecznictwie podkreśla się, że samo członkostwo w stowarzyszeniu lub klubie sportowym lub trenowanie zawodników klubu sportowego mającego siedzibę na terenie gminy nie może stanowić podstawy do uzyskania (przez członka klubu lub trenera) świadczenia z budżetu gminy, na której terenie klub ten ma swą siedzibę (por. m.in. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 327/07; wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 282/08 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2014r., III SA/Gl 878/14).
Słuszny jest także zarzut nieprawidłowego określenia w § 4 i § 5 przyznania stypendium za osiągnięte wyniki sportowe oraz przyznania stypendium dla trenera prowadzącego szkolenie zawodnika od kryterium nieprzewidzianego w ustawie w postaci objęcia zawodnika planami przygotowań i startów, które wskazują na możliwość osiągania w przyszłości wysokich wyników sportowych.
Sąd wskazuje, że z przytoczonej powyżej regulacji ustawowej art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o sporcie wyraźnie wynika, że zakresem upoważnienia ustawowego objęto jedynie regulowanie aktami prawa miejscowego zasad i trybu przyznawania i pozbawiania stypendiów sportowych za osiągnięte wyniki sportowe, a nie za te wyniki, które zawodnik osiągnie lub może osiągnąć w przyszłości. Skoro ustawodawca w sposób wyraźny przewidział, że jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe za osiągnięte wyniki sportowe, za istotnie naruszające prawo uznać należało przewidziane w zaskarżonej uchwale przyznawanie stypendiów sportowych za osiąganie w przyszłości wysokich wyników sportowych. Taką regulację uznać należy za wykraczającą poza zakres upoważnienia prawotwórczego wskazany w ustawie. W świetle tego upoważnienia ustawowego przyznawane przez jednostkę samorządu terytorialnego stypendium sportowe ma pełnić funkcję gratyfikacji za już osiągnięty wynik sportowy. Oczywiście nie wyklucza to równocześnie charakteru motywacyjnego, mobilizującego uhonorowanego zawodnika do osiągania kolejnych sukcesów sportowych. Niedopuszczalne jest jednak stosowanie jako kryterium przyznania stypendium tych przesłanek motywacyjnych, mobilizujących na przyszłość, a nie uzyskanych już w przeszłości wyników sportowych.
Na uwzględnienie zasługuje także zarzut niewłaściwego wprowadzenia w § 6 ust. 2 i 3 normy, zgodnie z którą stypendium jest przyznawane do maksymalnych kwot wymienionych w tabeli, bez bliższego doprecyzowania kryteriów ustalania wysokości stypendium w konkretnych przypadkach i ograniczenie się do niedopuszczalnych w świetle ustawy przesłanek w postaci liczby przyznanych stypendiów sportowych oraz kwoty zabezpieczonej na ten cel w budżecie.
Nieprawidłowo wprowadzono również w § 11 ust. 1 i 2 reguły, zgodnie z którymi nagroda pieniężna jest przyznawana do maksymalnych kwot wymienionych w tabeli, bez bliższego doprecyzowania kryteriów i ustalania wysokości stypendium w konkretnych przypadkach i ograniczenie się do niedopuszczalnych w świetle ustawy przesłanek w postaci liczby przyznanych stypendiów sportowych oraz kwoty zabezpieczonej na ten cel w budżecie.
Sąd podziela stanowisko skarżącego, że nawet przy ogólnym określeniu wymogów ustawowych realizacji delegacji zawartej w ww. przepisie, ustalenie wysokości nagród poprzez wskazanie jedynie maksymalnej wysokości stypendium i nagrody pieniężnej do określonej kwoty i uzależnienie wysokości nagrody od zajętego przez zawodnika miejsca wskazuje na niewypełnienie delegacji ustawowej.
Celowym byłoby, by wysokość stypendiów i nagród była w uchwałach określona precyzyjnie poprzez wskazanie konkretnej kwoty, jaką otrzyma osoba uprawniona za swoje osiągnięcia lub przez określenie sposobu jej wyliczenia, tak aby możliwe było ustalenie przez każdego adresata uchwały wysokości przysługującego mu stypendium/nagrody.
Odnośnie § 8 pkt 1 - 4 zaskarżonej uchwały dotyczących przesłanek obligatoryjnego pozbawienia przyznanego stypendium sportowego w postaci trwałej niezdolności do startów lub treningów albo do prowadzenia szkolenia zawodników, zaprzestania tej działalności, utraty statusu zawodnika lub trenera oraz objęcie przesłanką popełnienia umyślnego przestępstwa określoną w pkt 4 tego paragrafu również przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia prywatnego, Sąd również znajduje podstawy do stwierdzenia nieważności powyższych zapisów.
Sąd wskazuje, że w punktach od 1 do 4 ustalono kryteria odnoszące się do stypendystów wskazując okoliczności, bez precyzyjnego określenia, że nastąpiły one już po przyznaniu stypendium. Kryteria te odnoszą się do działalności sportowej beneficjenta. W ocenie Sądu, jeżeli dana osoba uzyskała stypendium w następstwie docenienia osiąganych przez nią wyników sportowych, to pozbawienie jej tego świadczenia nie może dotyczyć tego, czy osoba ta, już po uzyskaniu stypendium, dalej sport uprawia, na jakim poziomie go uprawia i czy przestrzega stosownych procedur oraz wymogów. W punkcie 4 zastrzeżono, że każde prawomocne skazanie za przestępstwo z winy umyślnej skutkuje cofnięciem stypendium. Zdaniem Sądu brak określenia, czy chodzi o skazanie po uzyskaniu stypendium, czy również i takie, które nastąpiło wcześniej, stanowi naruszenie prawidłowego zasad tworzenia uchwał.
Nieprawidłowo ustanowiono w § 12 ust. 1 i 2 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3 kompetencje dla Prezydenta Miasta Tarnowa do przyznawania nagrody pieniężnej z własnej inicjatywy zawodnikowi, trenerowi albo osobie wyróżniającej się osiągnięciami w działalności sportowej bez precyzyjnego określenia warunków i trybu przyznawania nagród dla tych osób.
Ustawa o sporcie w art. 31 ust. 2 uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do przyznawania stypendiów, naród i wyróżnień, a nie organy wykonawcze tych jednostek. W unormowaniu § 12 uchwały, uprawniającym Prezydenta Miasta Tarnowa do przyznania stypendium z własnej inicjatywy zawarto pozaustawowe uprawnienie dla organu wykonawczego gminy do samodzielnego przyznawania stypendium. Czym innym jest działanie Prezydenta miasta jako organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego i wykonywanie uchwały Rady Miasta, czym innym zaś samodzielne, autonomiczne działanie w zakresie, w którym uprawniona do działania jest Rada Miasta. Wobec tego i to unormowanie uznać należy za sprzeczne z prawem.
Zasadny jest także zarzut kwestionujący uznanie za zgodną z prawem treści § 13 uchwały. Poprzez wprowadzenie w tym przepisie zasady, że nagroda pieniężna jest wypłacana przelewem na rachunek bankowy wykluczono z kręgu osób mogących otrzymać nagrodę osoby niedysponujące takim rachunkiem.
Rada Miejska w Tarnowie wprowadziła obowiązek posiadania przez nagrodzonego rachunku bankowego, co mogłoby istotnie ograniczyć krąg podmiotowy ewentualnych nagrodzonych. W świetle tej regulacji uchwały tylko osobie posiadającej konto bankowe można przekazywać nagrodę pieniężną. Istotne naruszenie tą regulacją przepisu art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie uznać należy za podstawę do stwierdzenia nieważności tej regulacji.
Postanowienie w § 14, że wyróżnienie ma formę nagród rzeczowych oraz § 15, że Gmina ustanawia wyróżnienia w postaci listów gratulacyjnych dla trenerów i zawodników również są postanowieniami niezgodnymi z przepisami ustawy.
Z brzmienia upoważnienia ustawowego wynika, iż nagrody mogą mieć wyłącznie charakter pieniężny. Przepis art. 35 ust. 5 ustawy o sporcie daje możliwość ustanowienia wyróżnień i nagród pieniężnych dla trenerów i innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej. Nie jest okolicznością sporną, że przepis ten dotyczy jedynie osób fizycznych. Skoro z ustawy jednoznacznie wynika, iż nagroda, o której mowa w art. 35 ust. 5, może być jedynie finansowa, brak podstaw do przyznania nagrody rzeczowej w postaci pucharu, statuetki czy tabliczki grawerowanej jako nagrody.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 147 p.p.s.a. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło