III SA/Gl 878/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-11-26
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Marzanna Sałuda, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustanawiająca stypendia sportowe, która ogranicza krąg beneficjentów do zawodników zrzeszonych w klubach sportowych z siedzibą w danej gminie, jest zgodna z przepisami ustawy o sporcie i Konstytucji RP?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ograniczająca krąg beneficjentów stypendiów sportowych wyłącznie do zawodników zrzeszonych w klubach sportowych z siedzibą w danej gminie narusza art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie oraz art. 32 Konstytucji RP, dyskryminując mieszkańców gminy. Ponadto, przepisy uchwały dotyczące utraty mocy poprzedniej uchwały i przepisy przejściowe, a także regulacje dotyczące wstrzymywania wypłaty stypendiów, wykraczają poza delegację ustawową i są sprzeczne z prawem. Sąd stwierdził nieważność części uchwały i regulaminu, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.Stan faktyczny
Wojewoda Śląski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Bielsku-Białej w sprawie ustanowienia stypendium sportowego dla zawodników, zarzucając jej sprzeczność z ustawą o sporcie i ustawą o samorządzie gminnym. Główne zarzuty dotyczyły ograniczenia kręgu beneficjentów do zawodników zrzeszonych w klubach z siedzibą w B., wadliwości przepisów dotyczących utraty mocy poprzedniej uchwały i przepisów przejściowych, a także przekroczenia delegacji ustawowej w zakresie regulacji wstrzymywania wypłaty stypendiów. Prezydent Miasta B. wniósł o oddalenie skargi, argumentując m.in. potrzebą wspierania zorganizowanego szkolenia sportowego i promowania miasta przez zawodników zrzeszonych w lokalnych klubach. W trakcie postępowania uchwała utraciła moc obowiązującą.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność paragrafu 4 i paragrafu 5 zaskarżonej uchwały oraz paragrafu 1, paragrafu 4, paragrafu 6 ustęp 2 i ustęp 3, paragrafu 7, paragrafu 8 ustęp 1 punkt 6 i paragrafu 9 Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały. W pozostałym zakresie skargę oddalił. Stwierdził również, że zaskarżona uchwała w części określonej w punkcie 1 nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant St. sekr. sądowy Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Bielsku - Białej z dnia 9 listopada 2010 r. nr LXIII/1446/2010 w przedmiocie skargi organu nadzoru na uchwałę rady gminy w przedmiocie innych praw z zakresu kultury fizycznej 1. stwierdza nieważność paragrafu 4 i paragrafu 5 zaskarżonej uchwały oraz paragrafu 1, paragrafu 4, paragrafu 6 ustęp 2 i ustęp 3, paragrafu 7, paragrafu 8 ustęp 1 punkt 6 i paragrafu 9 Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części określonej w punkcie 1 nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Skargą z dnia 21 maja 2014 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594, w skrócie u.s.g.) wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. w sprawie ustanowienia stypendium sportowego Miasta B. dla zawodników, którzy osiągnęli znaczące wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym, jako sprzecznej z art.31 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. nr 127, poz.857 ze zm., dalej ustawa o sporcie) i art. 1 oraz art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Jak wynika z uzasadnienia skargi przedmiotową uchwałą Rada Miejska w B. ustanowiła stypendia dla zawodników, którzy osiągnęli znaczące wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym i określiła regulamin ich przyznawania, stanowiący załącznik do uchwały. Dalej organ wskazał na umocowanie Rady do podjęcia uchwały w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie. Podkreślił, że delegacja obejmuje możliwość określenia przez jednostki samorządu terytorialnego szczegółowych zasad, trybu przyznania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe oraz trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Zatem realizacja powyższej delegacji wymaga określenia kręgu osób, które mogą stać się beneficjentami uchwały.
Wojewoda podniósł, że w § 1 regulaminu Rada Miejska postanowiła, że stypendia sportowe maja na celu wspieranie zawodników, szczególnie uzdolnionych sportowo zrzeszonych w klubach sportowych z siedzibą w B. , co narusza art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie oraz art. 1 i 7 u.s.g. Wyłącza bowiem z kręgu beneficjentów spełniających pozostałe wymogi mieszkańców gminy niezrzeszonych w klubach sportowych z siedzibą w B., jak i zrzeszonych w klubach w innej gminie oraz przyznaje takie prawo zawodnikom zrzeszonym w takich klubach ale niebędących mieszkańcami gminy.
Przypomniał, że gmina stanowi wspólnotę samorządową, którą z mocy prawa tworzą jej mieszkańcy i odpowiednie terytorium (art. 1 ust. 1-2 u.s.g.). Do zadań własnych gminy należy zaspakajanie zbiorowych potrzeb tej wspólnoty (art. 7 ust. 1), które obejmują m.in. sprawy kultury fizycznej (art. 7 ust. 1 pkt 10 u.s.g.). Powiązanie zatem przez Gminę uprawnień podmiotowych z członkostwem w klubach sportowych mających siedzibę w B. pozbawia możliwości korzystania ze stypendium sportowego pewnej grupy mieszkańców gminy. Różnicuje mieszkańców B. ze względu na miejsce przynależności klubowej. Regulacja taka narusza również art. 32 Konstytucji RP stanowiący, że wszyscy wobec prawa są równi, maja prawo do równego traktowania przez władzę publiczną, a jednocześnie nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, publicznym, społecznym i gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (wyrok NSA z dnia 8.06.2002 r. II SA/Ka 269/02, TK z 5.11.1997 r., K 22/97).
Z racji tak sformułowanego kręgu podmiotowego (§ 1 Regulaminu) beneficjentów uchwały Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności całej uchwały.
Niezależnie od treści żądania Wojewoda wskazał na wadliwość Regulaminu
- § 6 ust. 2-3, gdzie wskazano Wydziała Kultury Fizycznej i Turystyki jako miejsce składania wniosków, co stanowi naruszenie przepisów kompetencyjnych, gdyż winno wynika z regulaminu organizacyjnego Urzędu Miejskiego,
- § 7, § 8 ust. 1 pkt 6, która wykracza poza delegację ustawową określając zasady i ryb wstrzymywania stypendiów sportowych.
Za sprzeczne z prawem uznał również zapisy § 4 i 5 samej uchwały stanowiące o utracie mocy uprzednio obowiązującej uchwały i formułującej przepisy przejściowe.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. wniósł o jej oddalenie, skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270, dalej p.p.s.a.) oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu podkreślił, że uchwała jako prawo miejscowe obowiązuje od 6 stycznia 2011 roku, kiedy została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego nr 247, poz. 4589 z dnia 22 grudnia 2010 r. łącznie z jej zmianą, która została opublikowana w dniu 4 lipca 2013 r., a Wojewoda nie zakwestionował jej do tej pory w trybie art. 91 ust. 1 u.s.g.
Dalej Prezydent przedstawił uzasadnienie faktyczne podjętej uchwały. Wskazał, że tylko zorganizowane i ciągłe szkolenie daje gwarancję osiągania dobrych wyników sportowych. Tylko w klubach proces ten przebiega prawidłowo i bezpiecznie, dlatego miasto przyznaje dotacje np. na szkolenie sportowe członków klubów, jak i na stypendia sportowe, które nie są wyłącznie nagroda za osiągnięte wynika ale forma okresowego wsparcia zawodnika umożliwiającą i ułatwiającą mu dalszy prawidłowy rozwój sportowy, podnoszenie umiejętności i osiąganie w przyszłości wysokich wyników. Osoby niezrzeszone, na własne ryzyko i indywidualnie trenują i biorą udział w zawodach sportowych, zazwyczaj masowych imprezach sportowych (lekkoatletycznych, biegach maratońskich czy narciarskich) odbywających się sporadycznie. Nie gwarantują również prawidłowego wykorzystania stypendium i nieuzasadnionego wydatkowania środków publicznych. Zawodnik zrzeszony w bielskim klubie promuje miasto, a zawodnik niezrzeszony samego siebie, gdyż jego udział w zawodach nie jest utożsamiany z miastem i żaden nie osiągnął wyników uprawniających do stypendium sportowego.
Prezydent Miasta nie zgodził się również z dyskryminującym charakterem uchwały. Skoro warunkiem uzyskania stypendium jest członkostwo w klubie sportowym mającym siedzibę w B., to w oczywisty sposób wiąże się to z warunkiem zamieszkania na terenie Miasta i to nie chwilowego. Nie wymaga jednak zameldowania a stworzenia centrum życiowego. Oczywistym jest, że sportowiec zamieszkały w innym mieście i zrzeszony w innym klubie sportowym będzie kojarzony z tym miastem i klubem. Wskazał również na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18.04.2011 r., sygn. III SA/GL 162/11, gdzie Sąd prezentował pogląd, że nagrodę lub wyróżnienie może otrzymać mieszkaniec gminy albo członek klubu sportowego lub stowarzyszenia, którego siedzibą jest dana gmina (teren gminy).
Jednocześnie wskazał, że w Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Miejskiego w B. (nadanym zarządzeniem z dnia [...] r., zmienionym zarządzeniem z dnia [...] r. w § 11 stanowiącym katalog spraw realizowanych przez Wydział Kultury Fizycznej i Turystyki wpisano już ‘Prowadzenie spraw związanych z ustanawianiem i przyznawaniem nagród (...) stypendiów sportowych za osiągnięcia w dziedzinie kultury fizycznej", co powoduje, ze podniesione uchybienie nie występuje.
Nie zgodził się również z pozostałymi zarzutami skargi, gdyż jeżeli Prezydent posiada uprawnienie do cofnięcia stypendium, to nie ma przeszkód do wstrzymania jego wypłaty, w myśl zasady komu wolno więcej, temu tym bardziej wolno mniej. Również zakwestionowane § 4 i 5 uchwały nie zmieniały regulacji ustawowych a miały wyłącznie charakter deklaratoryjny. Bezsporne jest, że uchwała nie zmieniła daty wejścia w życie ustawy o sporcie, co miało miejsce 15 października 2010 r., a nie z dniem wejścia w życie zaskarżonej uchwały (6 stycznia 2011 r.). Potwierdza to brak przyznania stypendiów sportowych do 6 stycznia 2011 r.
Na koniec Prezydent Miasta B. wskazał 4 uchwały z terenu województwa śląskiego oraz 8 uchwał podjętych przez władze innych miast w Polsce, które przyznają stypendia sportowe w powiązaniu z członkostwem w klubie sportowym mającym siedzibę na terenie gminy.
Pismem z dnia 12 listopada 2014 r. Prezydent Miasta B. poinformował Sąd, że zaskarżona uchwała utraciła moc z dniem 24 września 2014 r. w związku z wejściem w życie uchwały nr XLIV/1059/2014 Rady Miejskiej w B. z dnia 26 sierpnia 2014 r. w sprawie ustanowienia stypendium sportowego Miasta B. dla osób fizycznych za osiągniecie znaczących wyników sportowych we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym, która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia 9 września 2014 r., poz. 4535.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, ale nie wszystkie podniesione w niej zarzuty uzasadniają stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Zatem Sąd rozstrzygając sprawę skargę może oddalić albo uwzględniającego skargę na uchwałę stwierdzić jej nieważności w całości lub w części bądź stwierdzić, że została wydana z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Natomiast według art. 93 ust. 1 tej ustawy, po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Do istotnych naruszeń prawa należy zaliczyć naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał czy przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (Z.Kmieciak, M.Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 ust. 1 p.p.s.a.).
W tym miejscu Sąd również wyjaśnia, że odstąpił od rozpoznania sprawy w trybie określonym w art. 119 ust. 2 p.p.s.a., o co wnioskował Prezydent Miasta Bielska-Białej z przyczyn merytorycznych, gdyż charakter sprawy wymaga przeprowadzenia rozprawy. Nie umorzył też postępowania sądowego, gdyż wydanie uchwały uchylającej zaskarżoną uchwałę po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego nie pociąga za sobą skutku w postaci bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem uchylona uchwała funkcjonowała w obrocie prawnym i wywołała określone skutki prawne (tak m.in. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2010 r., I OSK 327/10, Lex nr 606365). Jak wskazano wyżej, w przypadku uznania wadliwości uchwały w stopniu rażącym jedynymi dopuszczalnymi prawnie rozstrzygnięciami sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na uchwałę jest stwierdzenie jej nieważności w całości lub w części. Rozstrzygnięcie to wywołuje skutek ex tunc, a zatem z mocą wsteczną.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odmiennego traktowania obowiązków rady gminy wynikających z upoważnienia ustawowego zawartego w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie przez Radę Miasta B. i Wojewodę.
Przepis ten należy interpretować nie tylko przy uwzględnieniu wykładni językowej ale i wykładni celowościowej i to w kontekście całego aktu prawnego, jakim jest ustawa o sporcie. Ustawodawca nie sprecyzował w tym przepisie szczegółowo kryteriów, jakie powinny być zachowane przez jednostkę samorządu terytorialnego przy wypełnianiu zawartej w nim delegacji ustawowej. Obowiązkiem jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli chce skorzystać z uprawnienia do ustanawiania i finansowania okresowych stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe, jest jednak kompleksowe określenie w drodze uchwały, szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2 biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy.
W pierwszej kolejności należało zatem zbadać zgodność w podjętej uchwały z delegacją ustawową wynikającą z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, gdyż ten przepis został wskazany w podstawie prawnej jej podjęcia.
Sporną uchwałą Rada Miejska ustanowiła stypendia sportowe Miasta B. dla zawodników, którzy osiągnęli znaczące wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Warunki i tryb przyznawania stypendiów sportowych określa Regulamin, stanowiący załącznik do uchwały.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o stwierdzenie nieważności § 4 i § 5 zaskarżonej uchwały należy podzielić w całości stanowisko Wojewody w tej kwestii. § 4 uchwały, zgodnie z którym traci moc uchwała Nr IX/153/2007 Rady Miejskiej w B. z dnia 15 maja 2007 r. w sprawie ustanowienia stypendium sportowego Miasta B. dla zawodników, którzy osiągnęli znaczące wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym i krajowym (zmieniona uchwałą nr XXXI/738/2008 z dnia 14 października 2008 r.) oraz § 5 stanowiący, że do umów o stypendia zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej uchwały stosuje się przepisy dotychczasowe, narusza prawo w sposób istotny.
Uchwała z 2007 r. została bowiem wydana w oparciu o upoważnienie ustawowe zawarte w art. 22 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. z 2001 r. nr 81, poz. 889 ze zm.) oraz art. 35 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. 155, poz. 1298 ze zm.), które utraciły moc w dniu 16 października 2010 r., to jest w dacie wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie. Uchwała wydana na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w wyżej wskazanych ustawach, utraciła zatem moc wiążącą w dacie ich uchylenia, tj. w dniu 16 października 2010 r. Zasada ta wynika z podustawowego charakteru aktów wydawanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego, a jedyny wyjątek od niej wynikać mógłby z wyraźnej treści nowej ustawy przewidującej dalsze obowiązywanie uchwał wydanych na podstawie starej ustawy (D. Dąbek, Prawo miejscowe, Warszawa 2007, s. 326). Przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie nie zawierają takiego uregulowania, co oznacza, iż akty podustawowe wydane na podstawie upoważnień zawartych w ustawie z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej oraz ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym utraciły moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie.
Sąd uwzględnił również skargę Wojewody w części obejmującej § 1 Regulaminu przyznawania stypendiów sportowych dla zawodników, którzy osiągnęli znaczące wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym i krajowym, stanowiący załącznik do uchwały.
W paragrafie tym stwierdzono, że stypendia mają na celu wspieranie rozwoju zawodników, szczególne uzdolnionych sportowo, zrzeszonych w klubach sportowych z siedzibą w B.
Akty prawa miejscowego, a takim jest zaskarżona uchwała, w świetle art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Adresatami tych aktów pozostają więc przede wszystkim mieszkańcy danej jednostki samorządu terytorialnego, ale także wszelkie podmioty przebywające na terenie działania danego organu, niekoniecznie mieszkańcy tej jednostki. Akty prawa miejscowego, jako akty podustawowe, nie mogą być sprzeczne zarówno z ustawą, w której zawarta jest delegacja i na podstawie której zostały wydane, ale także z konstytucją i innymi aktami ustawodawczymi, które bezpośrednio lub pośrednio dotyczą tej samej materii.
W granicach ustawowego upoważnienia mieści się zatem możliwość przyznania stypendium sportowego w pierwszej kolejności mieszkańcom Miasta B., co nie wyklucza przyznania ich zawodnikom zrzeszonym w klubach sportowych z siedzibą w B. Rada Miejska, jednakże ograniczyła krąg beneficjentów stypendium sportowego do zawodników zrzeszonych w klubach sportowych z siedzibą w B., co wykluczyło z ich kręgu zawodników mieszkających w B. a zrzeszonych w innych klubach lub zawodników niezrzeszonych, co istotnie narusza art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie oraz narusza zasadę równości wobec prawa i prawo do równego traktowania przez władze publiczne określone w art 32 Konstytucji. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji: "Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw." Zawężenie przez Radę Miejską w B., wbrew przepisom prawa, kręgu zawodników mogących ubiegać się o stypendium sportowe w sposób istotny narusza art. 32 Konstytucji RP. Należy zgodzić się z Wojewodą, że na konieczność równego traktowania zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny w przywołanych wyrokach, co powoduje, że członkami wspólnoty są z mocy prawa mieszkańcy gminy i gmina nie może dyskryminować swych mieszkańców ze względu na kwestię zrzeszania się w klubach mających siedzibę wyłącznie na terenie miasta.
Takie unormowanie jest sprzeczne z wyrażoną w art. 7 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zasadą, że zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie potrzeb jej mieszkańców. Samo więc członkostwo w stowarzyszeniu lub klubie sportowym lub trenowanie zawodników klubu sportowego mającego siedzibę na terenie gminy nie może stanowić podstawy do uzyskania (przez członka klubu lub trenera) świadczenia z budżetu gminy, na której terenie klub ten ma swą siedzibę (por. wyrok NSA z dnia 15.01.2008 r., sygn. akt II GSK 327/07, WSA w Lublinie z dnia 29.05.2008 r., sygn. akt II SA/Lu 282/08, WSA w Lublinie z 19.12.2012 r., II SA/Lu 935/12 – op. wwm.orzeczenia.nsa.gov.pl.)
Skarga Wojewody jest zasadna również w części obejmującej § 4 Regulaminu, który stanowi, że podmiotami uprawnionymi do występowania z wnioskiem o przyznanie stypendium sportowego może wystąpić 1) zastępcy Prezydenta Miasta 2) Komisja Zdrowia (...) i Sportu Rady Miejskiej, 3) zarządy klubów sportowych mających siedzibę w B., 4) rektorzy wyższych uczelni oraz 5 ) dyrektorzy szkół.
Przyznanie stypendium sportowego, jak i odmowa jego przyznania następuje w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 1 pkt 1 k.p.a., przepisy tej ustawy stosuje się do postępowania przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W myśl zaś art. 104 § 1 i § 2 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Z przepisów tych wynika, że właściwą formą zakończenia sprawy administracyjnej jest decyzja administracyjna stanowiąca władcze działanie organu administracji publicznej skierowane na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych. Podejmując to rozstrzygnięcie, organ administracji dokonuje konkretyzacji prawa, która stanowi podstawę do korzystania przez jednostkę z należnych jej praw lub wykonywania obowiązków.
Tym samym sprawa zainicjowana wnioskiem o przyznanie stypendium sportowego dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe na podstawie przepisu aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie stanowi indywidualną sprawę administracyjną, której rozstrzygnięcie winno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej o przyznaniu stypendium lub odmowie jego przyznania.
W ocenie Sądu, cytowany przepis, który z kręgu wnioskodawców eliminuje osoby fizyczne, mieszkańców miasta, niezrzeszone we wskazanych klubach sportowych, w sposób istotny narusza dyspozycję art. 61 § 1 k.p.a. Pozbawienie takiej osoby prawa do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania stypendium sportowego przez złożenie wniosku stanowi zatem istotne naruszenie art. 61 § 1 k.p.a.
Podmiotem uprawnionym do składania wniosku o przyznanie stypendium sportowego jest przede wszystkim zainteresowana osoba fizyczna, spełniająca przesłanki określone w uchwale, zaś Rada Miejska nie może zainteresowanego sportowca uchwałą pozbawić prawa do złożenia wniosku o przyznanie stypendium sportowego określonego w ustawie o sporcie. Stypendium przyznawane jest decyzją administracyjną, co powoduje, że również § 9 Regulaminu, że Prezydent zawiera indywidualne umowy stypendialne, w których ustala się szczegółowe warunki korzystania ze stypendium, rażąco narusza umocowanie ustawowe.
Zasadna jest również skarga Wojewody w części dotyczącej § 6 ust. 2 i 3 Regulaminu do zakwestionowanej uchwały.
W myśl tych przepisów, obsługę organizacyjną związaną z przyznaniem stypendiów zapewnia Wydział Kultury Fizycznej i Turystyki Urzędu Miejskiego.
Zgodnie z ustawa o samorządzie gminnym, wykonywanie uchwał rady gminy i zadań gminy określonych przepisami prawa należy do prezydenta miasta (art. 30 ust. 1). W realizacji zadań własnych Prezydent podlega wyłącznie radzie. W myśl art. 33 ust. 2 u.s.g., organizację i zasady funkcjonowania urzędu gminy określa regulamin organizacyjny, nadany przez wójta/prezydenta w drodze zarządzenia. Regulamin określa między innymi strukturę i zakres zadań realizowanych przez poszczególne struktury organizacyjne (wydziały) urzędu gminy (miasta).
Słusznie zatem wskazał Wojewoda, że kwestię obsługi organizacyjnej związanej z przyznaniem stypendiów, nagród i wyróżnień, o której mowa w § 6 ust. 2 załącznika do przedmiotowej uchwały, powinny być uregulowane w regulaminie organizacyjnym urzędu miasta, nie zaś w uchwale w sprawie ustanowienia stypendium sportowego Miasta B. (..).
Z powyższego wynika, że uchwalając § 6 ust. 2 i 3 załącznika do przedmiotowej uchwały, Rada Miejska przekroczyła granice upoważnienia ustawowego zawartego w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, a tym samym naruszyła prawo w sposób istotny. Nie sposób też nie zauważyć, że w związku z wejściem w życie zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. zmieniającego zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. i wprowadzeniem w § 11 ust. 2 pkt 11 dla Wydziału Kultury Fizycznej i Turystyki obowiązek prowadzenia spraw związanych z ustanawianiem i przyznawaniem nagród, wyróżnień Prezydenta Miasta oraz stypendiów sportowych za osiągniecia w dziedzinie kultury fizycznej kwestie te regulowała zarówno zaskarżona uchwała jak i Regulamin. Zmienione zarządzenie obowiązuje od 9 maja 2013 r., a nowa uchwała od 24 września 2014 r.
Sąd zgadza się z Wojewodą, że również sprzeczny z prawem jest § 7 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 1 pkt 6 Regulaminu.
Przepisy te uprawniają Prezydenta do wstrzymania wypłaty stypendium sportowego z inicjatywy własnej lub na wniosek podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku o jego przyznanie oraz cofnięcie będące konsekwencją wstrzymania stypendium.
Należy podzielić stanowisko Wojewody, że powyższe regulacje uchwały nie znajdują podstawy prawnej w świetle art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, który zawiera upoważnienie dla organu jednostki samorządu terytorialnego do stanowienia przepisów prawa miejscowego, które dotyczą wyłącznie ustalenia zasad i trybu "przyznawania i pozbawiania" stypendium sportowego, nie uprawnia zaś tego organu do regulowania w tej drodze również zasad i trybu "wstrzymywania" wypłaty tych stypendiów czy narzucania warunków korzystania ze stypendium.
Wykładnia literalna przepisów ustawy o sporcie prowadzi do jednoznacznego wniosku, że ustawodawca celowo nie udzielił organowi samorządowemu upoważnienia do regulowania również "wstrzymywania" wypłaty stypendium sportowego. Przepis art. 32 tejże ustawy expressis verbis wskazuje, że minister właściwy do spraw kultury fizycznej nie tylko przyznaje (ust. 1) i pozbawia (ust. 4) stypendium sportowego dla członka kadry narodowej, ale również w określonych enumeratywnie przypadkach "wstrzymuje stypendium sportowe dla członka kadry narodowej" (ust. 3). Ustęp 7 tego artykułu zawiera zaś upoważnienie ustawowe dla wskazanego ministra do określenia, w drodze rozporządzenia, m.in. "szczegółowych zasad przyznawania, wstrzymywania i pozbawiania" powyższych stypendiów sportowych. Przepis art. 31 ust. 3 ustawy, jak wskazano wyżej, nie zawiera zaś upoważnienia dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do określenia szczegółowych zasad "wstrzymywania" stypendiów sportowych.
Argumentację tę wzmacnia również fakt, iż art. 35 ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym w sposób wyraźny upoważniał radę gminy do określenia, w drodze uchwały, warunków i trybu "przyznawania, wstrzymywania i pozbawiania" stypendiów sportowych finansowanych z budżetu gminy. Obecnie obowiązująca ustawa takiego upoważnienia nie zawiera. Regulując zatem tryb "wstrzymywania" wypłaty stypendiów sportowych, Rada Miejska przekroczyła upoważnienie ustawowe wynikające z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, co niewątpliwie stanowi istotne naruszenie prawa.
Sąd nie stwierdził nieważności całości uchwały, gdyż nie dostrzegł takiej potrzeby. Pozbawienie obowiązywania części, a nie całości przepisu uchwały Rady znajduje uzasadnienie w stanie faktycznym sprawy i art. 147 § 1 p.p.s.a. Akty stanowienia prawa, w tym także wspomniana uchwała, zbudowane są bowiem z szeregu norm, nie zaś jedynie ze zbioru jednostek redakcyjnych poszczególnych przepisów. Zatem przedmiotem dokonywanej przez sąd administracyjny oceny zgodności aktu prawa miejscowego z aktami prawa wyższego rzędu są zawsze normy (wywiedzione na podstawie jednego lub wielu przepisów), nie zaś literalne brzmienie części, lub całości aktu prawnego rozumianego jako zbiór jednostek redakcyjnych. Wiąże się z tym problem - dostrzeżony przez Trybunał Konstytucyjny - konieczności wydawania w szczególnie uzasadnionych sytuacjach tzw. orzeczeń zakresowych, w których stwierdza się niezgodność z aktem wyższego rzędu części treści normatywnej wynikającej z badanych przepisów, pozostawiając jednocześnie konkretny przepis w systemie prawa. Taki sposób dokonywania kontroli norm pozwala uniknąć ewentualnych szkód, jakie mogłyby zostać spowodowane luką prawną, powstałą z powodu wyeliminowania z systemu prawa całego przepisu bez jednoczesnego wprowadzenia w to miejsce nowej regulacji prawnej.(Zobacz wyrok NSA z dnia15.01.2008 II GSK 327/07). Przykładowo eliminując cały § 8 uchwały Sąd pozbawiłby Gminę podstawy prawnej decyzji o cofnięciu stypendium.
Mając na uwadze powyższe, sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność § 4 i § 5 zaskarżonej uchwały, a także § 1, § 4 oraz § 7 ,§ 8 ust. 1 pkt 7 i § 9 Regulaminu, stanowiącego załącznik do tej uchwały, jako naruszających prawo w sposób istotny, zaś na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w pozostałym zakresie, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło