III SA/Gl 162/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-04-18
Skład orzekający: Barbara Brandys - Kmiecik, Gabriela Jyż, Barbara Orzepowska - Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie ustanowienia nagród i wyróżnień za wysokie wyniki sportowe, z powodu rzekomego naruszenia art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie nagród sportowych zostało uchylone, ponieważ organ nadzoru nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości sprzeczności uchwały z prawem. Sąd uznał, że Rada Miejska prawidłowo wypełniła delegację ustawową z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, wskazując kryteria przyznawania nagród i wyróżnień, a organ nadzoru dokonał błędnej wykładni tego przepisu, nie uwzględniając celu ustawodawcy i zasad racjonalnego prawodawcy.Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie ustanowienia nagród i wyróżnień za wysokie wyniki sportowe, uznając ją za sprzeczną z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, ponieważ nie określono w niej wysokości nagród w zależności od znaczenia sportu dla gminy i osiągniętego wyniku sportowego. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi nadzoru naruszenie przepisów prawa materialnego i błędną wykładnię art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie. Gmina argumentowała, że wskazała istotne dla niej dyscypliny sportu poprzez odwołanie do zawodników będących mieszkańcami gminy lub członków klubów sportowych, a górne granice nagród wynikają ze stanu budżetu gminy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi organu gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze w sprawie z zakresu kultury fizycznej uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.
Zaskarżonym tu rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. Wojewoda [...] na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.; dalej jako ustawa o samorządzie gminnym) stwierdził nieważność uchwały nr [...] Rady Miejskiej S. z dnia [...] r. w sprawie ustanowienia nagród i wyróżnień za wysokie wyniki sportowe w całości jako sprzecznej z art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857 z późn. zm.; dalej jako ustawa o sporcie)
W uzasadnieniu organ nadzoru stwierdził, iż przedmiotową uchwałą Rada Miejska S. ustanowiła nagrody i wyróżnienia za wysokie wyniki sportowe, w formie regulaminu, stanowiącego załącznik do uchwały. Jako podstawę prawną wskazano w niej m.in. art. 31 i art. 35 ust. 5 i 6 ustawy o sporcie. Przepis art. 31 ustawy stanowi, że: "1.Jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe. 2. Stypendia lub nagrody dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym mogą być przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowane z budżetu tych jednostek. 3. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy."
Organ nadzoru stwierdzi, iż przepis art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie stanowi normę o charakterze iuris cogentis, która formułuje zamknięty katalog elementów składających się na uchwałę organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Uchwała tworzona na podstawie tego przepisu ustawy jest aktem prawa miejscowego. W ocenie organu z literalnego brzmienia tego artykułu ustawy wynika, iż rada gminy wypełniając delegację ustawową, bierze pod uwagę znaczenie danego sportu dla danej gminy oraz osiągnięty wynik sportowy i dopiero określa szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów, nagród i wyróżnień. Zatem wysokość stypendiów, nagród i wyróżnień powinna zależeć od znaczenia danego sportu dla gminy, jak również od osiągniętego wyniku sportowego i powinno to zostać określone w uchwale rady gminy.
Organ nadzoru podkreślił, że ustawa o sporcie po raz pierwszy wprowadziła warunkowanie wysokości nagród od znaczenia danego sportu oraz od osiągniętego wyniku sportowego. Poprzednie uregulowanie tej kwestii znajdowało się w art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298 z późn. zm.), który stanowił: "Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, określi warunki i tryb przyznawania wyróżnień i nagród, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 3a, rodzaje wyróżnień i nagród oraz wysokość nagród pieniężnych", co nie dawało podstawy do warunkowania wysokości nagród i stypendiów w uchwale i kwestia ta pozostawiona była uznaniu organów przyznających dane nagrody i stypendia. W ocenie organu nadzoru celem wprowadzenia warunkowania wysokości nagród i stypendiów było jasne określenie w uchwale jaką nagrodę może uzyskać dany zawodnik osiągając określony wynik sportowy, wiedząc przy tym jakie znaczenie dla gminy ma dany sport. Według aktualnego stanu prawnego tylko organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ma możliwość stanowienia o wysokości stypendiów i nagród, które są przyznawane na podstawie zawartych w uchwale zasad i trybu.
Tymczasem Rada Miejska S. w § 4 Regulaminu przyznawania nagród i wyróżnień za wysokie wyniki sportowe, który stanowi załącznik do uchwały nr [...], określiła w ust. 1 jedynie górne granice wysokości nagród pieniężnych różnicując je na indywidualne, zespołowe oraz nagrody rzeczowe. Nie uwzględniono w przypadku wysokości nagród ani znaczenia danego sportu dla gminy, ani również osiągniętego wyniku sportowego. Zatem, zdaniem organu nadzoru, przepis § 4 uchwały należy uznać za sprzeczny z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, a całą przedmiotową uchwałę jako nie wypełniającej delegacji art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie. Tym samym uchwałę nr [...] Rady Miejskiej S. z dnia [...]r. ze względu na wyżej opisane nieprawidłowości należy uznać za wadliwą, co czyni, w ocenie organu nadzoru, stwierdzenie jej nieważności w całości uzasadnionym i koniecznym.
Na to rozstrzygnięcie nadzorcze Gmina S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając mu naruszenie art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o sporcie i wnosząc o jego uchylenie, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w przedmiotowej uchwale Rada Gminy określiła, że nagrodę lub wyróżnienie może otrzymać zawodnik, który jednocześnie: uprawia dyscypliny i dziedziny sportu, w których działa określony polski związek sportu, jest lub był - w roku, za który przyznawana jest nagroda mieszkańcem Gminy S., albo członkiem stowarzyszenia kultury fizycznej lub klubu sportowego, których siedzibą jest ta Gmina. W ten sposób zostały wskazane dyscypliny sportu, mające znaczenie dla danej jednostki samorządu terytorialnego, poprzez wskazanie na zawodników będących jednocześnie mieszkańcami Gminy, albo członkami stowarzyszeń kultury fizycznej lub klubów sportowych działających na terenie gminy, wiedząc jakie sekcje są w nich prowadzone. W sposób szczegółowy w regulaminie przyznawania nagród i wyróżnień za wysokie wyniki sportowe zostały określone dyscypliny sportu, za które można uzyskać nagrodę w przypadku zawodników gier zespołowych w kategoriach seniorów. Wskazana w regulaminie górna wysokość nagród pieniężnych za osiągnięcia indywidualne i zespołowe oraz określenie wartości nagrody rzeczowej dla jednego zawodnika wynika ze stanu budżetu gminy. Takie zapisy, w ocenie gminy, dają możliwość zróżnicowania wysokości nagród za zajęcie pierwszego czy kolejnego miejsca. Nie do przewidzenia jest bowiem ilość środków w przełożeniu na ilość zawodników osiągających wyniki (miejsca nagradzane). W ocenie gminy rozstrzygnięcie nadzorcze narusza przepisy prawa materialnego. Organ nadzoru dokonał wykładni przepisu art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, w oderwaniu od celu jaki przyświecał ustawodawcy, a nawet wbrew wykładni językowej, na którą sam się powołuje.
Istotną z punktu widzenia ustawy o sporcie definicję sportu zawiera art. 2 ust. 1 tej ustawy stanowiąc, że: "sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub organizowane, wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, i rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach". Taka definicja jest potrzebna z uwagi na zadania władz publicznych, w tym jednostek samorządu terytorialnego, które mogą wspierać kulturę fizyczną jako całość. Zgodnie z treścią uzasadnienia do tej ustawy, jednostki samorządu terytorialnego będą mogły, jak dotychczas, ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za wybitne wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym, w szczególności w sportach olimpijskich (art. 38 projektu - druk sejmowy nr 2313). Z powyższego bezsprzecznie wynika, iż projektodawca nie przewidział dodatkowych, poza wyraźnie wyartykułowanymi, kryteriów, jakie winny zostać spełnione przez jednostki samorządu terytorialnego, aby finansować nagrody czy inne wyróżnienia za wyniki sportowe. Przedmiotowy obowiązek wskazania istotnych dla gminy dyscyplin może przybrać dowolną formę. Zważyć należy, iż w ocenie skarżącej Gmina wskazała istotne dla niej dyscypliny sportu poprzez odwołanie do zawodów o różnej randze (krajowe, międzynarodowe itp.), a także do dyscyplin, które zorganizowane są w związki sportowe, jak i dyscyplin uprawianych w stowarzyszeniach i klubach mających siedziby w Gminie (w szczególności zaś gry zespołowe - § 4 pkt 1 regulaminu). Ustawodawca nie nałożył obowiązku, aby wszystkie dyscypliny zostały w uchwale enumeratywnie wymienione, lecz nakłada obowiązek wskazania za wyniki, w jakich dyscyplinach zawodnik może otrzymać nagrodę. Gmina w uchwale wskazała, iż istotne dla niej są te dyscypliny sportowe, w których współzawodnictwo odbywa się w zawodach i konkursach i które uprawiane są w ramach związków sportowych czy w stowarzyszeniach i klubach działających na terenie Gminy (wprost wskazano natomiast gry zespołowe).
Zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia celowościowa, prowadzi do tożsamych konkluzji: Gmina winna wskazać istotne dla niej dyscypliny, lecz ustawodawca nie zobligował jej enumeratywnego wskazania dyscyplin, gdyż określając nowy obowiązek poprzestał jedynie na ogólnym i nieostrym sformułowaniu. Zgodnie zaś z zasadą racjonalnego ustawodawcy, wyłącznie do Gminy należy uprawnienie do przyjęcia formy tegoż wskazania, gdyż nie zostało ono wyraźnie wskazane. Zdaniem skarżącej rozstrzygnięcie nadzorcze wykracza poza ustawowe uprawnienia organu kontrolnego. Interpretacja przyjęta przez organ nie została poparta jakimikolwiek argumentami natury prawnej, poprzestając jedynie na subiektywnej i arbitralnej interpretacji art. 31 ust. 3, całkowicie w oderwaniu od celu jaki przyświecał ustawodawcy, a jaki można wyinterpretować z treści ustawy i bez krytycznej analizy konstrukcji zdaniowej art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie.
Odnośnie zarzutu, iż nie ustalono wysokości nagrody to, zdaniem skarżącej, podnieść należy, iż z ustawy wynika jedynie obowiązek ustalenia wysokości nagród oraz wskazania za jakie osiągnięcia są one należne, lecz podobnie jak we wcześniejszym zagadnieniu, brak jest precyzyjnych uregulowań. Mając na względzie zasadę racjonalnego działania ustawodawcy, przemilczenie kwestii ustalenia szczegółowych warunków, poczytywać należy jako celowe przekazanie uprawnień w tym zakresie Gminie. Obowiązek ustawowy został w skarżonej sprawie wykonany poprzez ustalenie konkretnej wartości nagrody (do ... zł) oraz wskazanie, iż wysokość zależy od zajętego przez zawodnika miejsca. Skarżąca zauważyła, że rozwiązanie wskazane przez organ nadzoru nie jest w ogóle możliwe do realizacji, gdyż ustalenie szczegółowo poszczególnych wyników (innych niż miejsce zawodnika), nie jest ani technicznie, ani praktycznie możliwe; tudzież nie leży w kompetencji Gminy. Nie sposób też przewidzieć, ilu zawodników otrzyma nagrodę, Gmina natomiast w ramach finansowania nagród i wyróżnień dla zawodników ograniczona jest budżetem przeznaczonym corocznie na ten cel.
Wszystkie elementy wskazane w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, w ocenie skarżącej, zostały w uchwale uwzględnione. W oparciu w sporną uchwałę, każdy zawodnik, który uprawia dyscyplinę sportu, która organizowana jest w związek sportowy albo odbywa się w ramach gminnego klubu lub stowarzyszenia (istotne dla Gminy dyscypliny sportowe) i zajmie określone miejsce (medalowe, punktowane) otrzyma wskazaną w uchwale nagrodę, w wysokości ustalonej w zależności od zajętego miejsca (od osiągniętego wyniku). Zarzuty organu są zatem całkowicie bezpodstawne i nie znajdują uzasadniania w stanie faktycznym, ani w oparciu o przywołane przepisy prawa.
Nawet, gdyby wbrew brzmieniu przepisów, przyjąć za organem nadzoru, że zgodnie z treścią art. 31 ust.3 ustawy o sporcie postanowienia uchwały powinny być bardziej szczegółowe, nie stanowi to istotnego naruszenia prawa. W przypadku zaś nieistotnego naruszenia prawa, organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, wskazując jedynie, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Z uwagi zaś na charakter aktu oraz to, że jest on skierowany praktycznie tylko do organów gminy nie ma żadnego uzasadnienia, aby stwierdzić nieważność uchwały w całości, zwłaszcza, że bezspornie w swej istocie akt jest zgodny z prawem (wyrok WSA w Olsztynie z 27 listopada 2007 sygn. II SA/Ol 720/07).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał co do zasady swoje stanowisko w sprawie, zwracając jednak uwagę na to, iż część skargi odnosi się do kwestii, która nie była przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego, a mianowicie do kwestii wskazywania dyscyplin sportowych mających znaczenie dla gminy, tymczasem organ nadzoru nie interpretował w jakikolwiek sposób przepisów dotyczących tej kwestii, ponieważ tak jak strona skarżąca organ uważa, iż określenie dyscyplin sportowych, w których startujący zawodnicy będą nagradzani należy do kompetencji rady gminy. Konkludując organ stwierdził ponownie, iż: "W związku z powyższym organ nadzoru stwierdził, iż uchwała nie zawiera określenia wysokości nagród dla osób fizycznych, po wzięciu pod uwagę znaczenia danego sportu dla Gminy, jak również osiągniętego wyniku sportowego. Wskutek tego uregulowanie dotyczące wysokości nagród jest wadliwe, co sprawia, że uchwała nie wypełnia delegacji z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie. Natomiast w przypadku aktów prawa miejscowego brak umieszczenia choćby jednego ze wskazanych w ustawie elementów skutkuje istotnym naruszeniem prawa."
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zatem właściwy do kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz zgodności z prawem aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), wskazuje, iż sądy administracyjne sprawując kontrolę zgodności z prawem wykonywania zadań administracji publicznej stosują środki określone w tej ustawie, a zatem w świetle brzmienia jej art. 145 § 1 badają czy kwestionowana uchwała nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto badają czy organ administracyjny nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji. Przy czym, jak głosi art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność aktu również z urzędu.
Stosownie do treści art. 148 p.p.s.a sąd administracyjny jeśli uwzględnia skargę na akt nadzoru - uchyla ten akt. Przepis ten nie przewiduje podjęcia przez sąd administracyjny w takim wypadku innego rozstrzygnięcia, zwłaszcza stwierdzenia nieważności takiego aktu w razie podjęcia go z rażącym naruszeniem prawa. W treści tego przepisu, jak również w ustawach samorządowych, nie określono podstaw uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu nadzoru. W literaturze przyjmuje się, że podstawą do uchylenia tego aktu powinno być każde naruszenie prawa, bez względu na jego materialnoprawny lub procesowy charakter (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005 , s. 465).
Rozpoznając sprawę ze skargi Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniał legalność zaskarżonego aktu nadzoru mając na względzie przywołane w nim jako podstawa prawna przepisy prawa materialnego, a także w aspekcie zgodności z przepisami postępowania administracyjnego i stwierdził, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, iż samorząd terytorialny to część składowa władzy wykonawczej w państwie. Przedmiotem jego działań są sprawy stanowiące część zadań należących do zakresu tej władzy (art. 163 Konstytucji RP). Wprawdzie Konstytucja RP przyznaje jednostkom samorządu terytorialnego w zakresie przyznanych im uprawnień samodzielność, która z mocy art. 165 Konstytucji RP podlega ochronie sądowej, to jednak w art. 171 Konstytucji RP poddaje tą działalność nadzorowi wskazanych w nim organów, z punktu widzenia legalności. Kwestia zgodności z prawem działania organów samorządu gminnego, jak stanowi art. 85 i 86 ustawy o samorządzie gminnym, podlega nadzorowi organów administracji rządowej. W sprawach uchwał i zarządzeń nie będących indywidualnymi rozstrzygnięciami organów gminnych, za wyjątkiem spraw wskazanych w treści art. 86 in fine ustawy o samorządzie gminnym, nadzór ten sprawowany jest przez wojewodę.
Przedmiotem sprawy rozpoznawanej przez tutejszy Sąd była uchwała Nr [...] z dnia [...] r. Rady Miejskiej S. podjęta w ramach delegacji ustawowej zawartej w treści art. 31 ust. 3 i art. 35 ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857 z późn. zm.), a zatem uchwała, co do której, w myśl wyżej wskazanych norm prawnych Wojewoda [...] posiadał uprawnienia nadzorcze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ustaliwszy zatem kompetencje Wojewody [...] mógł ocenić sprawę w dalszym zakresie, a to czy zaskarżone rozstrzygnięcie tegoż organu nadzoru, wydane w ramach przysługujących mu uprawnień, było zgodne z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przede wszystkim Sąd rozważał, czy przy wydawaniu przedmiotowej uchwały doszło do naruszenia prawa i jeśli naruszenie takie miałoby miejsce, czy byłoby to naruszenie prawa o charakterze istotnym. Problem powyższy wywodzi się z treści przepisów art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym. Wskazany bowiem art. 91 ustawy o samorządzie gminnym różnicując konsekwencje naruszenia prawa w zależności od tego czy są to naruszenia istotne lub nieistotne jednocześnie nie definiuje rodzaju wad uchwał, które należą do wskazanych kategorii naruszeń prawa. W art. 91 ust. 5 ustawodawca odsyłając do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego pozwala zatem przy ustalaniu zakresu pojęcia "istotne naruszenie prawa" oprzeć się na rozwiązaniach przyjętych w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęto, że "istotne naruszenie prawa", powodujące nieważność uchwały organu gminy czy też rozstrzygnięcia nadzorczego, nie pokrywa się z przesłankami nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 18 września 1990 r. sygn. akt SA/Wr 849/90, ONSA 1990, nr 4, poz. 2, wyrok NSA z 26 marca 1991 r. sygn.akt SA/Wr 81/91 - Wspólnota 1991, nr 26 s. 14, wyrok NSA z 16 listopada 2000 r. sygn. akt II SA/Wr 157/99 nie publikow.). Do istotnych naruszeń prawa należy natomiast zaliczyć naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podejmowania uchwał czy przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał przez organy gminne.
Istotą sporu pomiędzy Radą Miejską S., a Wojewodą stało się odmienne traktowanie obowiązków rady gminy wynikających z treści upoważnienia ustawowego zawartego we wskazanym przepisie art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie. Od oceny zatem, czy Rada Miejska S. w sposób zgodny z wolą ustawodawcy wypełniła obowiązki nałożone na nią delegacją ustawową zawartą w treści art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie wydając przedmiotową uchwałę, zależało uznanie stanowiska Wojewody zawartego w rozstrzygnięciu nadzorczym za zgodne lub niezgodne z prawem.
Rozważania w zakresie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoczął od zbadania czy przedmiotową uchwałą Rada Miejska naruszyła delegację ustawową poprzez jej wydanie. W opinii Sądu materia uregulowana w uchwale Rady Miejskiej obejmuje całość delegacji, co oznacza, iż uchwała ta zasługuje na ochronę prawną. Należy zauważyć, iż w toku postępowania nadzorczego organ nadzoru związany jest przepisami kodeksu postępowania administracyjnego (art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym), co oznacza, że obowiązany jest ustalić stan faktyczny, zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej - art. 7 k.p.a.). W tym celu obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Przed wydaniem rozstrzygnięcia nadzorczego, w toku wszczętego postępowania, organ nadzoru winien zatem dokonać ustaleń w zakresie działań gminy zmierzających do wypełnienia delegacji ustawowej zawartej w treści art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie. Z akt sprawy wynika, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały Rady Miejskiej S. trwało trzy dni (zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego z dnia [...] .; rozstrzygniecie nadzorcze ma [...] r., doręczone zostało [...] r.). W tym krótkim czasie organ nadzoru nie mógł podjąć żadnej czynności mającej na celu wyjaśnienie stanowiska Rady Miejskiej. W konsekwencji, uznanie zamiaru Rady Miejskiej jako sprzecznej z wolą ustawodawcy opierało się wyłącznie na nieprawidłowej zdaniem Sądu interpretacji treści przedmiotowej uchwały.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż aby zastosować przewidziany w ustawie środek nadzoru, właściwy organ musiał w sposób nie budzący wątpliwości wykazać sprzeczność z prawem postanowień badanej uchwały, wyjaśniając sens przepisów, które w jego ocenie zostały naruszone, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Organ nadzoru naruszył tym samym dyspozycję art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 91 ust. 4 i ust. 5 powołanej ustawy samorządowej (por. uzasadnienie wyroku WSA w Gliwicach z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt IV SA/Gl 957/04, internetowa baza orzeczeń NSA – cbois.nsa.gov.pl).
Sąd w składzie orzekającym podzielił stanowisko strony skarżącej, iż w przedmiotowej uchwale Rada Gminy określiła, że nagrodę lub wyróżnienie może otrzymać zawodnik, który jednocześnie: uprawia dyscypliny i dziedziny sportu, w których działa określony polski związek sportu, jest lub był - w roku, za który przyznawana jest nagroda mieszkańcem Gminy S., albo członkiem stowarzyszenia kultury fizycznej lub klubu sportowego, których siedzibą jest ta Gmina. W ten sposób zostały wskazane dyscypliny sportu, mające znaczenie dla danej jednostki samorządu terytorialnego, poprzez wskazanie na zawodników będących jednocześnie mieszkańcami Gminy, albo członkami stowarzyszeń kultury fizycznej lub klubów sportowych działających na terenie Gminy, wiedząc jakie sekcje są w nich prowadzone. W sposób szczegółowy w regulaminie przyznawania nagród i wyróżnień za wysokie wyniki sportowe zostały określone dyscypliny sportu, za które można uzyskać nagrodę w przypadku zawodników gier zespołowych w kategoriach seniorów. Wskazana w regulaminie górna wysokość nagród pieniężnych za osiągnięcia indywidualne i zespołowe oraz określenie wartości nagrody rzeczowej dla jednego zawodnika wynika ze stanu budżetu gminy. Takie postanowienia zawarte w uchwale, dają możliwość zróżnicowania wysokości nagród za zajęcie pierwszego czy kolejnego miejsca.
Odnośnie zarzutu postawionego w rozstrzygnięciu nadzorczym, iż nie ustalono wysokości nagrody, należy wskazać, iż rację ma skarżąca, że z delegacji zamieszczonej w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie wynika obowiązek ustalenia wysokości nagród oraz wskazania za jakie osiągnięcia są one należne, lecz brak jest precyzyjnych uregulowań, poprzez wymóg np. wskazania wysokości nagród w jeden określony sposób (np. przez sprecyzowanie konkretnej kwoty lub przedziału kwotowego od... do... itp.). Mając na względzie zasadę racjonalnego działania ustawodawcy, przemilczenie kwestii ustalenia szczegółowych warunków, poczytywać należy jako celowe przekazanie uprawnień w tym zakresie gminie. Obowiązek ustawowy został w skarżonej sprawie wykonany poprzez radę gminy poprzez ustalenie konkretnej wysokości nagrody (do ... zł) oraz wskazanie, iż wysokość zależy od zajętego przez zawodnika miejsca.
Wszystkie elementy wskazane w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie zostały zatem w uchwale uwzględnione. W oparciu w sporną uchwałę, każdy zawodnik, który uprawia dyscyplinę sportu, która organizowana jest w związek sportowy albo odbywa się w ramach gminnego klubu lub stowarzyszenia (istotne dla gminy dyscypliny sportowe) i zajmie określone miejsce (medalowe, punktowane) otrzyma wskazaną w uchwale nagrodę, w wysokości ustalonej w zależności od zajętego miejsca (od osiągniętego wyniku). Nawet, gdyby wbrew brzmieniu przepisów, przyjąć za organem nadzoru, że zgodnie z treścią art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie postanowienia uchwały powinny być bardziej szczegółowe, nie stanowi to istotnego naruszenia prawa. Należy podkreślić, iż w orzecznictwie sądowym wyrażono nawet dalej idący pogląd, że: "Naruszenie prawa przez pominięcie w treści aktu wykonawczego samorządu terytorialnego niektórych materii przekazanych do uregulowania w formie takiego aktu nie stanowi istotnego naruszenia prawa, dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g." (por. tezę do wyroku NSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 797/05 – LEX nr 196724). W przypadku zaś nieistotnego naruszenia prawa, organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały.
W ocenie Sądu analizowane rozstrzygnięcie nadzorcze narusza przepisy prawa materialnego. Organ nadzoru dokonał wykładni przepisu art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, w oderwaniu od celu jaki przyświecał ustawodawcy, a nawet wbrew wykładni językowej. Sąd podziela pogląd skarżącej, iż zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia celowościowa, prowadzi do wniosku, że gmina winna wskazać istotne dla niej dyscypliny, lecz ustawodawca nie zobligował jej do enumeratywnego wskazania dyscyplin, gdyż określając ten obowiązek poprzestał jedynie na ogólnym i nieostrym sformułowaniu. Dalej delegacja ustawowa nakazuje organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego określenie w uchwale rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, ale nie wskazuje konkretnie na jeden właściwy sposób sprecyzowania tej wysokości. Zgodnie zaś z zasadą racjonalnego prawodawcy, wyłącznie do gminy należy uprawnienie do przyjęcia formy tegoż wskazania, gdyż nie zostało ono wyraźnie wyartykułowane.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze orzekając jak w sentencji na mocy art. 148 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło