III SA/Kr 908/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 31 maja 2016 r. A Sp. z o.o. z siedzibą w W wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 28 kwietnia 2016 r., w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Strona skarżąca domagała się w skardze wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca spółka uzasadniła wniosek okolicznościami wskazanymi w treści skargi w szczególności brak jednolitego stanowiska Służby Celnej, co do charakteru gier na urządzeniu, różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W ocenie strony skarżącej, wykonanie tej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Strona wyjaśniła, że wobec niej toczy się wiele postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a i dotychczas na dzień 31 października 2015 r. spółka zapłaciła kary pieniężne w wysokości 8.068.390,02 zł. Zdaniem strony skarżącej wykonanie spornej decyzji grozi utratą płynności finansowej przez spółkę, co skutkuje groźbą upadłości spółki, czyli sytuacją nieodwracalną. Autor rozpatrywanego wniosku zauważył, że strona ponosi duże straty nie tylko nie osiągając planowanych zysków z uwagi na zatrzymanie automatów do gry przez organy celne, ale także ponosząc straty finansowe. Zatem uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie, kiedy dokonanie czynu z art. 107 Kodeksu karnego skarbowego nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację spółki. W związku z tym spółka zasługuje na ochronę tymczasową do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie przepisów będących podstawą wymierzenia jej kary pieniężnej. Zauważono także, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a.", to nie tylko szkoda grożąca skarżącemu, ale także Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania w sądzie. Strona skarżąca powołała się na liczne orzeczenia sądów administracyjnych, którymi wstrzymano wykonanie podobnych decyzji oraz przykłady wyroków sądów administracyjnych, uwzględniających skargi w podobnych sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony skarżącej. Pozostawienie przez ustawodawcę zasadności wstrzymania aktu uznaniu Sądu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie, zwłaszcza że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.). Skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (zob. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 595/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że nie stanowią przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazane w treści skargi, jak również brak jednolitego stanowiska Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu. Wskazane argumenty odnoszą się do kwestii ewentualnej wadliwości zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie potencjalnej wadliwości zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji jej uchylenie jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania w tej sprawie i nie może w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu. Kwestia ta nie może być badana na etapie rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym. Zbadanie, czy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa może nastąpić jedynie w fazie postępowania rozpoznawczego, które zakończone zostanie wydaniem wyroku, rozstrzygającego merytorycznie postępowanie sądowe w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 19/15). Natomiast samo przekonanie o zasadności podniesionych w skardze zarzutów nie jest i nie może być wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby zaskarżone rozstrzygnięcie organu było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy P.p.s.a. (tak w postanowieniu NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, Lex nr 799460). Również sama konieczność zapłaty nałożonej kary pieniężnej i związane z tym uszczuplenie majątku nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14; LEX nr 1529107). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682). Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa wydanej decyzji, bądź też, że do odwrócenia skutku jej wykonania nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Okoliczności takie nie zostały przez wnioskodawcę w tej sprawie wskazane. W ocenie Sądu skarżąca spółka nie wykazała aby wykonanie decyzji, przy jej sytuacji finansowej, spowodowało ryzyko niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim podkreślić należy, że załącznikami do wniosku są dokumenty, które nie obrazują aktualnego, obecnego stanu majątkowego i finansowego wnioskodawcy. Natomiast przedłożone przez spółkę dokumenty, odnoszące się do jej stanu finansowego i majątkowego wskazują, że przychód spółki za 2013 r. ze sprzedaży wyniósł 48.585.171,55 zł, przychody operacyjne 166.548,95 zł, co przy kosztach działalności wynoszących 49.203.398,03 zł oraz kosztach operacyjnych w wysokości 3.938.411,57 zł przyniosło stratę w wysokości 4.390.089,10 zł. Uwzględniając pozostałe ujęte w rachunku zysków i strat przychody oraz koszty, ostatecznie strata netto wyniosła 4.029.316,60 zł i była niższa od straty za poprzedni okres rozliczeniowy, która za 2012 r. wyniosła 8.743.995,54 zł. Sąd wskazuje, że strata, jako wynik bilansowy nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza braku środków finansowych, natomiast jej znaczne zmniejszenie przy ponad trzykrotnie zwiększonych przychodach wskazuje na progresję wskaźników prowadzonej działalności. To z kolei oznacza, że spółka funkcjonuje w obrocie gospodarczym w sposób aktywny. Spółka nie wykazała przy tym, aby było odwrotnie i wystąpiło pogorszenie jej kondycji finansowej. Należy również zauważyć, iż z rachunku zysków i strat wynika, że amortyzacja od środków trwałych spółki według stanu z 2013 r. wyniosła 1.198.680,78 zł, a w 2012 r. wartość z tego tytułu wynosiła 14.129,05 zł. Świadczy to o poczynionych w 2013 r. znacznych inwestycjach na zakup środków trwałych i potwierdza istotne zwiększenie majątku i potencjału spółki. Generowana strata, podobnie jak wskazane wyżej dane o przychodach i majątku nie są w żadnym razie wystarczające do przyjęcia, że wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie na możliwość powstania znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Fakt zapłaty lub wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł nie skutkuje, w przekonaniu Sądu, nieodwracalnymi skutkami, gdyż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie spółce zwrócona. Należy również wskazać że sama okoliczność, iż w podobnych sprawach sądowoadministracyjnych sądy uwzględniały skargi w żadnym wypadku nie stanowi okoliczności mającej jakiekolwiek znaczenie dla zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na tym etapie postępowania nie ma bowiem nic wspólnego z analizą zasadności skargi czy kontrolą legalności spornej decyzji. Sąd nie ma dowolności w udzielaniu stronom ochrony tymczasowej, gdyż działa wyłącznie w granicach przesłanek wynikających z przytoczonego wyżej przepisu ustawy procesowej. Wypada ponadto zauważyć, że z uwagi na treść art. 61 § 3 P.p.s.a. niezasadne jest odwoływanie się przez stronę skarżącą do przypadków wstrzymania wykonania podobnych decyzji w innych sprawach. Jak bowiem wskazano powyżej, wstrzymanie wykonania decyzji jest uzależnione od aktualnej sytuacji konkretnej strony skarżącej oraz skutków, jakie wykonanie decyzji przyniesie jej i tylko jej. Sam zaś fakt, że inne sądy administracyjne uwzględniały wnioski skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonych przez nich decyzji oznacza jedynie, że skarżący ci wykazali, że w związku z wykonaniem tych decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie – jak już wyżej podano – strona skarżąca okoliczności takich nie wykazała. W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw by przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez zapłatę kary pieniężnej może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Na istnienie tych okoliczności nie wskazuje również analiza akt sprawy. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, Sąd, działając na mocy art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.