III SA/Kr 910/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant Agnieszka Sotnicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. G. i M. Ś. na decyzję Wojewody z dnia 17 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego skargę oddala Wójt Gminy, decyzją z dnia [...] 2009 r., znak: [...], na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w związku z art. 104 K.P.A, odmówił anulowania czynności materialno - technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 7 sierpnia 2006 r. pobytu stałego E. K. w budynku nr [...] w miejscowości A., gm. K. W., podając w uzasadnieniu, iż w toku postępowania administracyjnego ustalono, że E. K. w dacie zameldowania, to jest w dniu 7 sierpnia 2006 r. mieszkał w przedmiotowym budynku. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ pierwszej instancji wskazał, iż E. K. został zameldowany w lokalu A. [...] na wniosek matki H. M., która w lokalu tym ma ustanowioną służebność dożywocia. W związku z tym, jak podaje organ, ma ona prawo przyjąć na mieszkanie osobę, która będzie prowadzić z nią wspólne gospodarstwo domowe i się nią opiekować. Wójt ustalił także, iż fakt zamieszkiwania E. K. pod adresem A. [...] w dniu 07.08.2006 r. został potwierdzony przez świadków przesłuchiwanych w sprawie. Dodatkowo organ pierwszej instancji podkreślił, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Organ wskazał także na art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, że osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. W opinii organu E. K. zamieszkuje i zamieszkiwał, w lokalu w A. z zamiarem stałego w nim przebywania i tam skoncentrował swoje centrum życiowe. Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody wniosły M. G. i M. G. współwłaścicielki budynku. Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi innej Gminy, albowiem jak wynika z uzasadnienia decyzji świadkiem w sprawie jest Wójt Gminy - M. S. Odwołanie motywowały powstałymi w toku postępowania licznymi błędami w ustaleniach przyjętych za podstawę decyzji, ponieważ Urząd Gminy dokonując rejestracji pobytu E. K. w budynku nr [...] w miejscowości A. działał bezprawnie, gdyż dokonał zameldowania bez zgody właścicieli budynku. Dodatkowo skarżące stwierdziły, iż organ I instancji pominął istotne okoliczności dotyczące faktu, iż E. K. został w roku 1996 eksmitowany z tego budynku i otrzymał od Urzędu Gminy lokal socjalny, w którym był zameldowany. Wojewoda decyzją z dnia 17 czerwca 2009r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r., w którym TK orzekł o niezgodności przepisu art. 9 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z Konstytucją RP w zakresie potwierdzania uprawnień do lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Powyższa okoliczność w opinii organu sprawia, iż jedynym warunkiem do dokonania prawidłowego zameldowania na pobyt stały pod danym adresem jest fakt fizycznego, legalnego przebywania w danym lokalu. Aby zatem stwierdzić nieprawidłowość dokonanego zameldowania, a w konsekwencji doprowadzić do anulowania takiej czynności zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należałoby stwierdzić, że ten warunek nie został spełniony, to jest nie było zamieszkania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy a w szczególności z druku zgłoszenia pobytu stałego E. K. oraz zeznań świadków wynika, iż w dacie meldunku zamieszkiwał on pod wskazanym adresem w A. Wojewoda uznał zatem, iż decyzja w pierwszej instancji jest zasadna, gdyż brak było podstaw prawnych do tego, by odmówić zameldowania na pobyt stały E. K. w budynku nr [...] w miejscowości A. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosły M. i M. G. Zaskarżonej decyzji skarżące zarzuciły błędne ustalenia, w tym stanu faktycznego, stanowiące podstawę wydanej decyzji i wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżące ponownie odniosły się do problemu zameldowania E. K. w budynku nr [...] w miejscowości A. bez ich zgody. Podniosły również zarzut błędnych ustaleń faktycznych poprzez nie uwzględnienie faktu, iż E. K. został z przedmiotowego lokalu eksmitowany. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację powołaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Wskazać także należy, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga sprawę jedynie w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Materialnoprawną przesłanką zaskarżonego orzeczenia stanowi art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Tym samym organ administracji w postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, badał stan faktyczny istniejący w dacie dokonania czynności rejestracyjnej. Organ ustalał czy w dniu dokonania czynności zameldowania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczył zamieszkała w lokalu, w którym została zameldowana. Zanim nastąpi ocena czy organy meldunkowe właściwie zastosowały prawo materialne konieczne jest zbadanie czy nie doszło w toku postępowania do naruszenia przepisów proceduralnych, w tym przepisów normujących postępowanie dowodowe, a tym samym - czy prawidłowo ustalono stan faktyczny. Nie budzi bowiem wątpliwości, że kluczowe znaczenie dla postępowania ma właściwe ustalenie stanu faktycznego, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Prawidło w ocenie sądu przyjął Wojewoda, iż skarżący zamieszkiwał pod wskazanym adresem w chwili jego zameldowania. Potwierdziły to głównie zeznania licznych świadków w ogóle nie związanych z żadną z osób zainteresowanych rozstrzygnięciem sprawy. W ocenie sądu, organ dokonał prawidłowej oceny tych zeznań. W tym zakresie organy nie dopuściły się w opinii sądu żadnych uchybień proceduralnych i dokonały prawidłowej analizy tak zebranego materiału dowodowego. Prawidłowo zdaniem Sądu, organy rozpoznające sprawę przyjęły, że materialno-prawną podstawę jej rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Nałożony powyższymi przepisami obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Ewidencja ta polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób, służy także ochronie interesów samych zainteresowanych oraz ochronie praw osób trzecich, co oznacza, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji RP za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki. Wskazać zatem należy, iż zameldowanie nie przesądza o posiadaniu prawa do lokalu, lecz jest jedynie potwierdzeniem przebywania określonej osoby w określonym miejscu. Wprawdzie w poprzednio obowiązującym, przed dniem 19 czerwca 2002 r., stanie prawnym art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności uzależniał zameldowanie od przedstawienia uprawnienia do przebywania w lokalu mieszkalnym, lecz Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. sygn. K. 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) uznał art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP stwierdzając, że: "ust. 2 art. 9 dotyczył danych, które nie są objęte ewidencją ludności. Potwierdzenie posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu mieszkalnym nie służy bowiem rejestrowaniu tych uprawnień przez organ meldunkowy. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu". W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, że stwierdzenie nieważności (anulowanie) czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności ujawniły się już po dokonanej czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania. Sytuacji takiej nie ma w niniejszej sprawie, nie ulega bowiem wątpliwości w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, iż E. K. zamieszkiwał pod wskazanym adresem w chwili jego zameldowania. Skarżące nie wykazały, iżby było inaczej. Powoływanie się wyłącznie na brak ich zgody na meldunek jako współwłaścicielek przedmiotowego budynku, nie może przesądzać o nieprawidłowości działań organu. Szczególnie, iż do zameldowania zgłosiła skarżącego jego matka, która posiada tytuł prawny do lokalu wynikający z prawa dożywocia. Pozostaje zatem osobą uprawnioną do dokonania zameldowania w przedmiotowym lokalu osoby, która ma się nią opiekować. Niemniej jednak warto podkreślić, w związku z zarzutami skargi, że czynność materialno-techniczna jaką jest zameldowanie, nie ma cech ostateczności, ani prawomocności, co oznacza, że w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego i dokonanie wymeldowania określonej osoby, ale tylko w sytuacji gdy zajdą okoliczności przewidziane prawem. Ponieważ skontrolowane decyzje są zgodne z prawem, przeto skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.