III SA/Kr 912/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie AWSA Kazimierz Bandarzewski NSA Wiesław Kisiel spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2007 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 grudnia 2005 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy kategorii ,, B " I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2005 r., II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. G. kwotę 200 ( dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 marca 2007 r., sygn.akt III SA/Kr 912/06 Skarżący S. G. korzystał z prawa jazdy wydanego mu przez władze amerykańskiego stanu P. na okres lat 1989-1993. Biorąc to pod uwagę, w dniu [...] grudnia 1991 r., Kierownik Urzędu Rejonowego wydał S. G. polskie prawo jazdy. W dniu [...] grudnia 2004 r. S. G. wystąpił z wnioskiem o wymianę posiadanego prawa jazdy kat. B. Wniosek ten został załatwiony odmownie decyzją I instancji, utrzymaną w mocy w II instancji decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 grudnia 2005 r. Organ odwoławczy wskazał, że na podstawę prawną jego rozstrzygnięcia składają się: art.138 § 1 pkt 1 Kp.a., art.150 ust.2 i art.90 ust.1 Prawa o ruchu drogowym, § 7 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. nr 24 póz. 215 z późn.zm), § 5 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U nr 69, póz. 640 z późn. zm). Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyraził pogląd, że § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami zobowiązał organy właściwe do wymiany do weryfikowania dokumentów stron. Ma to na celu sprawdzenie, czy uprawnienia do kierowania pojazdami zostały uprzednio uzyskane zgodnie z przepisami, jakie obowiązywały w dniu wydania dokumentu podlegającego wymianie. Na poparcie swego stanowiska organ administracyjny przytoczył pogląd wyrażony w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt. II SA 2665/03 (opublikowanym w Rzeczypospolitej nr 181 z dnia 4 sierpnia 2004r.), zgodnie z którym me można obecnie wymienić prawa jazdy, jeżeli zostało ono wydane z naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jego wydania. Organ administracyjny nie dokonuje obecnie zwykłej wymiany dokumentów, ale towarzyszyć temu musi weryfikacja uprawnień do prowadzenia pojazdów silnikowych po drogach publicznych. W ocenie organów administracyjnych działających w niniejszej sprawie w 2005 r., dokument prawa jazdy S. G. z dnia [...] grudnia 1991 r. — został wydany przez Kierownika Urzędu Rejonowego z naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów prawa. Pojazdem silnikowym może kierować osoba posiadająca wydane za granicą prawo jazdy krajowe lub międzynarodowe przewidziane w konwencjach dotyczących ruchu drogowego (art.73 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym). Zatem wymiana zagranicznego prawa jazdy na polskie prawo jazdy zależała od przestrzegania wymogu zgodności wzoru prawa jazdy ze wzorem zawartym w Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie w dniu 19 września 1949 r.(Dz.U. 1959, nr 54, poz.321 z późazm.). Uzyskane przez stronę w stanie P. prawo jazdy nie było zgodne z powyżej wymienionym wzorem, a zatem Kierownik Urzędu Rejonowego nie miał w dniu [...] grudnia 1991 r. podstaw do wymiany tego dokumentu na dokument polskiego prawa jazdy. W konsekwencji wadliwe polskie prawo jazdy z 1989 r. nie może być w 2005 r. wymienione na nowe, już poprawne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie §7 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 4 rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, jak również §5 ust.2 rozporządzenia w sprawie wymiany prawa jazdy. Podniesiono również liczne naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a w szczególności (1) naruszenie zasady praworządności (art.6 K.p.a. w związku z art.107 § 3 K.p.a.) poprzez niejednolite stosowanie i interpretowanie tych samych przepisów prawa przez organ II instancji w kolejnych decyzjach. (2) zasady trwałości decyzji ostatecznych (art.16 §1 K.p.a.) przez nieuprawnione uznanie, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]grudnia 1991 r. została wydana w sposób niezgodny z prawem, pomimo, że przysługuje jej domniemanie legalności, której podważenie może nastąpić tylko w trybie 156 §1 K.p.a., (3) art.7 K.p.a. przez wydanie decyzji nieuwzględniającej interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: A. Rację ma skarżący zarzucając organom administracyjnym naruszenie zasady trwałości (art.16 K.p.a.). Strona wniosła o wymianę dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi, a tymczasem organ załatwił jedną decyzją dwie niepołączalne sprawy, tj. wymianę prawa jazdy oraz podważenie ostatecznej decyzji z 1991 r. w sprawie prawa jazdy strony. Prawo o ruchu drogowym nie uchyliło ani zasady trwałości, ani wyodrębnienia procedury mającej za przedmiot podważenie ostatecznych decyzji. Przeciwnie, pozbawienie prawa jazdy wymaga zachowania szczególnej procedury (art. 122 i art. 124 Prawa o ruchu drogowym). B. Organy wydające decyzje uchylone mniejszym wyrokiem w sposób nie dopuszczalny połączyły w jedną całość dwa tryby działania, uregulowane odrębnymi przepisami. Z jednej strony jest wymiana prawa jazdy, objęta wnioskiem S. G., a uregulowana na podstawie art. 150 ust.2 Prawa o ruchu drogowym przez rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. nr 69, póz. 640 ze zm). Ten tryb nie obejmuje weryfikacji uprawnień kierowców. W odrębnym trybie wydawane są prawa jazdy, co uregulowało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U.2004, nr 24, poz.215 ze zm.), wykonawcze do art. 100 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Pogląd, że niedopuszczalne jest weryfikowanie już posiadanych przez kierowców uprawnień do kierowania pojazdami - przy okazji wymiany dokumentu prawa jazdy dominuje w orzecznictwie sądowym i jest to stanowisko podzielane przez skład sędziowski orzekający w niniejszej sprawie. W trakcie postępowania mającego na celu wymianę prawa jazdy niedopuszczalna jest weryfikacja uprawnień kierowców, (wyroki NSA, I OSK 933- 934/2005, Rzeczpospolita 2006, nr 143 s.Cl). Art.150 Prawa o ruchu drogowym oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany praw jazdy nie stanowią podstawy do weryfikowania uprawnień, które kierowca nabył po zdaniu egzaminu i które zostały potwierdzone w decyzji o wydaniu prawa jazdy, (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 października 2005 r., II SA/Po 1609/03, ONSAiWSA 2006, nr 3, poz.83; LEX 182632). Skład orzekający w niniejszej sprawie nie akceptuje przeciwnego stanowisko, jakie wyrażone zostało w wyroku WSA w Warszawie, II SA 2665/2003 [w:] Rzeczpospolita 2004, nr 181, s.C2: Jeżeli podczas wymiany starego prawa jazdy na nowe okaże się, że kierowca przed laty nie miał wystarczających uprawnień do uzyskania odpowiedniej jego kategorii, nie można mu jej przyznać. Nie jest to bowiem zwykła wymiana tych dokumentów, ale również ich weryfikacja. C. Jeżeli organy administracyjne, wydające decyzje uchylone niniejszym wyrokiem oceniały, że wymiana prawa jazdy żądana w 2004 r. przez S. G. uzależniona była od zweryfikowania prawa jazdy z 1991 r., to należało zawiesić postępowanie w sprawie wymiany do czasu rozstrzygnięcia sprawy ważności decyzji z 1991 r. Organy administracyjne zostały też upoważnione przez art. 122 i art.124 Prawa o ruchu drogowym do weryfikowania uprawnień posiadanych przez kierowców. Jeżeli z jakiegokolwiek powodu nie było dopuszczalne w 2004 r. i później stwierdzanie nieważności decyzji z 1991 r., ani wznowienie postępowania w tamtej sprawie, to nie można było decyzjami uchylonymi niniejszym wyrokiem i wbrew woli strony twierdzić, że nie posiada ona uprawnienia i odmówić jej wymiany dotychczasowego prawa jazdy na nowe. D. W ponownym postępowaniu organ administracyjny rozpatrzy wniosek o wymianę dokumentu i w tym zakresie wypowie się stosownie do wyniku tak wąsko zakreślonego przedmiotu postępowania. E. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, póz. 1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, póz. 1417 i nr 250, póz. 2118 oraz 2006, nr 38, póz. 268 i nr 208, póz. 1536). O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art.200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.