III SA/Kr 914/17
PostanowienieWSA w Krakowie2018-10-17
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony, jeśli strona nie wykazała w sposób przekonywujący swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, mimo wezwań sądu do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów źródłowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu, gdy strona nie wykaże w sposób przekonywujący swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, mimo wezwań sądu do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów źródłowych. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie składającej wniosek, a niedostosowanie się do wezwań należy interpretować na jej niekorzyść.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu PPF, jednak sąd uznał go za niewystarczający i wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji dotyczących jego majątku, dochodów oraz wyjaśnienia losów zbytych nieruchomości. Skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów, ograniczając się do złożenia przekazu pocztowego emerytury i twierdząc, że nie zbiera paragonów ani nie posiada kont bankowych. Sąd stwierdził, że skarżący cyklicznie ubiega się o prawo pomocy, przedstawiając niekompletne informacje i nie wykonując wezwań.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat. A, B, C postanawia: oddalić wniosek.
W związku z zarządzonym (k. 52) przedłożeniem akt referendarzowi sądowemu z wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 24 kwietnia 2018 r., wezwano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, udzielając jednocześnie skarżącemu stosownych pouczeń co do tego, że ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach strony oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym a okoliczności przez siebie podnoszone strona powinna wykazać, co oznacza że m.in. musi wyjaśnić:
– dlaczego we wcześniejszych wnioskach tj. z 19.12.2016 (k. 29) oraz z 17.07.2017 r. (k. 77) wykazywał tylko jeden dom o pow. 90 m2 i tylko jedną nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha? Co stało się z wykazywanym w latach ubiegłych pozostałym majątkiem nieruchomym skarżącego tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o pow. 110 m2? Jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały zbyte to pod jakim tytułem: darmym czy odpłatnym? jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały sprzedane to kiedy i za jaką cenę (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) oraz na co konkretnie skarżący przeznaczył środki pochodzące z takiej sprzedaży, skoro pieniędzy tych skarżący nie wykazuje obecnie w posiadanych zasobach? jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały nieodpłatnie darowane to konkretnie komu (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) i co skłoniło skarżącego do takiego rozporządzenia?
– na ile aktualnie w ujęciu rocznym szacuje przychód z obsiewanego zbożem gruntu rolnego o pow. 0,58 ha a ile wynoszą roczne koszty uzyskania takiego przychodu?
Wezwanie wraz z przesłanym formularzem PPF doręczono skarżącemu do rąk dorosłego domownika w dniu 08.06.2018 r. (k. 63).
Skarżący złożył w terminie tj. 11.06.2018 r. (wpływ 13.06.2018 r.) wypełniony i podpisany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" w którym podał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Ujawnił, że na jego majątek składa się 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha gruntu ornego obsiewanego zbożem. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Swoje dochody określił na 837,87 zł emerytury.
Uzasadniając swoje starania wskazał, że wykazaną emeryturę wydaje na bieżące utrzymanie i lekarstwa. Twierdzi, że wydatki ma jak każdy na średnim poziomie. Podnosi, iż ma duże zadłużenie którego nie spłaca. Powiada, że boryka się z licznymi postępowaniami komorniczymi. Nie wyjaśnił co stało się z majątkiem wykazywanym w latach ubiegłych odpowiadając zdawkowo, że grunt i dom istnieje, nawet wypełnia wnioski o dotacje unijne lecz tych z winy organów nie otrzymuje.
Zarządzeniem z 10 lipca 2018 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów źródłowych na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego tj.
• spisu miesięcznych wydatków, związanych z jego bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami,
• wyciągów z kont bankowych, obejmujących operacje z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan,
• zeznania podatkowego za 2017 r.
• odpisów z ksiąg wieczystych lub kserokopii obejmujących nieruchomości bodące własnością lub współwłasnością wnioskodawcy,
• dowodu przekazu, przelewu emerytury za ostatni miesiąc,
• zaświadczenia z właściwego wydziału ewidencji pojazdów i kierowców o samochodach będących własnością, współwłasnością, wnioskodawcy lub o ich braku.
Odpowiadając na to wezwanie skarżący nie przedstawił spisu o który był proszony, oświadczył że nie zbiera paragonów oraz że nie ma kont bankowych, że nie składa zeznań podatkowych, nie przedłożył odpisów z ksiąg wieczystych ani zaświadczenia z ewidencji pojazdów. Dołączył tylko przekaz pocztowy emerytury.
Z urzędu stwierdza się, że skarżący cyklicznie ubiega się w najrozmaitszych sprawach o prawo pomocy. We wszystkich składanych wnioskach skarżący przedstawia swoją sytuacją materialną w sposób niekompletny. Nie wykonuje kierowanych do niego wezwań.
Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku było niewystarczające mimo pouczenia. Na wezwanie skarżący nie udzielił zaś dodatkowych wyjaśnień o które był proszony. To powoduje, że przyznanie skarżącemu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Tym bardziej, że pytania oraz kierowane do skarżącego żądania przedstawienia określonych dokumentów źródłowych nie wychodziły poza rzeczową potrzebę i dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez skarżącego. Wystarczało udzielić jednoznacznych odpowiedzi i okazać żądane dokumenty. Wyjaśnienia skarżącego cały czas nie tworzą bowiem spójnego obrazu jego rzeczywistej sytuacji życiowej i możliwości płatniczych.
Mając to na uwadze należało odmówić wnioskowi skarżącego i w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło