III SA/Kr 918/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego nr [...] z [...] 2011r. wystawionego przez Komendanta Miejskiego Policji oraz postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 1 czerwca 2011r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do tytułu wykonawczego złożonego w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 1 czerwca 2011r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do tytułu wykonawczego p o s t a n a w i a oddalić wniosek. W dniu 11.07.2011r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji skargę na postanowienie tego organu z dnia 01 czerwca 2011r. Nr [...] znak [...] utrzymujące w mocy na podstawie art. 17 § 1 , 23 § 1, 34 § 5 i 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) postanowienie Komendanta Miejskiego Policji z dnia [....] 2011r. Nr [...] znak [...] o odrzuceniu w całości zarzutów J. M. do tytułu wykonawczego nr [...] z [...] 2011r. Tytuł ten został wystawiony przez Komendanta Miejskiego Policji na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r., Nr 43, poz. 277) i art. 2 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz.1954) w związku z niewykonaniem przez skarżącego decyzji z dnia [...] 2007r. Nr [...] zawierającej nakaz opuszczenia i opróżnienia z osób i rzeczy przez skarżącego lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [....]. W skardze J. M. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia pierwszej instancji a także o wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego nr [...], przy czym argumentacja przemawiająca za wstrzymaniem wykonania w/w postanowień i tytułu wykonawczego jest tożsama z argumentacją przemawiająca za uchyleniem zaskarżonego postanowienia tj. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego poprzez błędne określenie osoby zobowiązanej do opuszczenia i opróżnienia z rzeczy lokalu przy ul. [...] w K., niewykonalność zawartego w tytule wykonawczym obowiązku, zbytnią uciążliwość środka egzekucyjnego i niedołączenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 27 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje. Wniosek J. M. nie jest zasadny. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd na wniosek skarżącego, po przekazaniu skargi przez organ, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (§ 3). Zwrócić należy uwagę, że wniosek J. M. o wstrzymanie wykonania dotyczy dwojga rodzaju aktów: postanowienia w przedmiocie odrzucenia zarzutów od tytułu wykonawczego oraz samego tytułu wykonawczego wydanych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazane wyżej przesłanki nie zachodzą, co do postanowienia w przedmiocie odrzucenia zarzutów od tytułu wykonawczego ze względu na charakter tego aktu a odnośnie tytułu wykonawczego także ze względu na to, że nie stanowi on "aktu podjętego w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy" w rozumieniu w/w przepisu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny, jak również orzecznictwem sądów administracyjnych, przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Nie można natomiast mówić o wykonaniu aktu, jeżeli nie ma on przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). Instytucja unormowana art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 714/08, LEX nr 493646). Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (por: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 26 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 396/05, LEX nr 220325). W rozpoznawanej sprawie wniosek dotyczy wstrzymania wykonania postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie odrzucenia zarzutów do tytułu wykonawczego. Jest to rodzaj aktu prawnego nienoszącego znamion wykonalności. Wynika to już z samej tylko istoty postanowienia, które jest orzeczeniem o charakterze procesowym i nie można w ten sposób nadać stronie uprawnień bądź ustalić obowiązków o charakterze prawno-materialnym, takich jak np. nałożenie zobowiązań pieniężnych. Taki też formalny charakter ma zaskarżone postanowienie, w którym wskazany organ nie uznał jedynie w ten sposób podniesionych przez zobowiązanego zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że wniosek skarżącego dotyczy postanowienia, które nie podlega wykonaniu. Rozważając natomiast możliwość wstrzymania wykonania przez sąd administracyjny obowiązku objętego tytułem wykonawczym inicjującym postępowanie egzekucyjne, w którym wydano zaskarżone do sądu postanowienie w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych, należy rozważyć w szczególności czy w sprawie zachodzi tożsamość sprawy w rozumieniu w/w art. 61 § 3 p.p.s.a., która pozwala przyjąć, że tytuł wykonawczy wystawiony został w granicach "tej samej sprawy" co postanowienie w przedmiocie zarzutów. Przy ustalaniu tożsamości sprawy należy wziąć pod uwagę element podmiotowy i przedmiotowy, przy czym tożsamość podmiotowa, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. O ile można mówić w sprawie o tożsamości podmiotowej, to brak podstaw do uznania, iż mamy również do czynienia z tożsamością przedmiotową. Innymi słowy, rozpatrując sprawę legalności postanowienia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne Sąd nie mógłby zająć się sprawą wykraczającą poza granice tej sprawy tj. sprawą legalności tytułu wykonawczego, który ma umocowanie w innej niż zarzuty egzekucyjne podstawie prawnej czy ogólniej rzecz ujmując – kwestią toku postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy wystawiony jest zgodnie z art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez wierzyciela, na którego wniosek organ egzekucyjny wszczyna postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy. Jeśli chodzi o sam tok postępowania egzekucyjnego ustawa o postępowaniu egzekucyjnym (...) przewiduje w art. 35, że organ egzekucyjny może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu, tak samo organ nadzoru w uzasadnionych przypadkach może wstrzymać czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów. O zawieszeniu postępowania egzekucyjnego stanowi z kolei art. 56 w/w ustawy w ten sposób, że § 1. Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. § 2. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego, dotyczącego obowiązku o charakterze niepieniężnym, z przyczyny określonej w § 1 pkt 2 i 3 może nastąpić tylko w przypadkach, gdy nie zagraża to interesowi społecznemu. Postanowienie w sprawie zawieszenia wydaje organ egzekucyjny. O zarzutach z kolei stanowi art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym (...) w ten sposób, że: podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Art. 34. (...) § 4. Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. § 5. Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Zażalenie na postanowienie w sprawie zarzutów podlega rozpatrzeniu w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odwoławczemu. Postanowienia w wyżej wymienionych kwestiach podlegają na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Realizacja wniosku skarżącego w istocie domagającego się wstrzymania egzekucji nie może odbyć się w ramach postępowania sądowego w przedmiocie skargi na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującego w mocy postanowienie o odrzuceniu zarzutów do tytułu wykonawczego z tego też względu, że kwestie ewentualnego wstrzymania postępowania egzekucyjnego czy zawieszenia postępowania egzekucyjnego rozpoznawane winny być jak wyżej wskazano przez organ egzekucyjny. Z punktu widzenia kontroli sądowoadministarcyjnej kwestia wstrzymania lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego w administracji oraz kwestia zarzutów do tytułu wykonawczego stanowią dwa odrębne przedmioty zaskarżenia, co w rezultacie przekłada się na stwierdzenie, że brak jest podstawy prawnej do rozpoznawania wstrzymania wykonania tytułu wykonawczego (egzekucji) w postępowaniu toczącym się ze skargi na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o odrzuceniu zarzutów do tytułu wykonawczego. Sąd orzekł wobec tego na podstawie art. 61 § 1 i 3 w zw. z art. 61 § 5 cyt. p.p.s.a.